Veshi është një organ shumë më kompleks nga sa duket. Brenda tij ndodhen kocka shumë të vogla dhe kanale të ngushta, përfshirë kanalin e veshit, hapësirën që lidh pjesën e jashtme të veshit me daullen e veshit, si dhe tubin e Eustakut, i cili lidh veshin e mesëm me pjesën e pasme të hundës dhe ndihmon në barazimin e presionit.
Pikërisht për shkak të këtyre kalimeve të ngushta, veshi mund të bllokohet lehtësisht. Edhe pse zakonisht nuk shkakton dhimbje të forta, ndjesia e veshit të zënë mund të jetë shqetësuese. Ajo mund të shkaktojë dëgjim të dobësuar, ndjesi presioni dhe në disa raste mund të ndikojë edhe në cilësinë e dëgjimit.
Sipas mjekëve, disa faktorë mund të shkaktojnë bllokimin e veshëve, nga infeksionet e zakonshme deri te grumbullimi i dyllit të veshit.
Një nga shkaqet më të zakonshme janë infeksionet e rrugëve të sipërme të frymëmarrjes. “Një nga shkaqet më të zakonshme të veshëve të bllokuar janë infeksionet e sinuseve dhe të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes, si ftohjet, gripi, infeksioni COVID-19 dhe infeksionet e veshit”, thotë Samuel Mathis, MD, profesor asistent i mjekësisë familjare në Departamentin e Mjekësisë Familjare të UTMB Health në Galveston, Teksas. Kongjestioni i hundës gjatë një infeksioni viral mund të bllokojë përkohësisht tubin e Eustakut, duke krijuar ndjesinë e veshit të mbushur ose të mbyllur.
Infeksionet e veshit, të njohura edhe si otitis media, janë një tjetër shkak i zakonshëm. Ato mund të shkaktojnë grumbullim të lëngjeve pas daulles së veshit, duke sjellë dhimbje dhe ulje të dëgjimit. Simptoma të tjera mund të përfshijnë temperaturë, marramendje, të përziera, të vjella dhe dhimbje koke.
Një tjetër situatë e zakonshme është “veshi i avionit”. Gjatë ngritjes ose uljes së avionit, ndryshimi i shpejtë i presionit të ajrit mund të krijojë çekuilibër midis presionit në veshin e mesëm dhe atij jashtë trupit. Kjo gjendje, e quajtur barotraumë e veshit, mund të prekë njërin ose të dy veshët. Foshnjat dhe fëmijët e vegjël janë më të rrezikuar, pasi tubat e tyre të Eustakut janë më të vegjël.
Alergjitë mund të ndikojnë gjithashtu në veshë. Riniti alergjik, i njohur edhe si ethet e barit, shkaktohet nga alergjenë si poleni, qimet e kafshëve ose myku. Përveç teshtimave, kruajtjes së syve dhe bllokimit të hundës, alergjitë mund të shkaktojnë inflamacion të tubave të Eustakut, duke çuar në një gjendje të quajtur mosfunksionim kronik i tubit të Eustakut.
Grumbullimi i tepërt i dyllit të veshit është gjithashtu një arsye e shpeshtë. Dylli prodhohet natyrshëm për të mbrojtur kanalin e veshit, por te disa persona ai prodhohet në sasi më të madhe ose ka një përbërje që favorizon bllokimin. Jill Jeffe, MD, otolaringologe pediatrike dhe profesoreshë e asociuar në Departamentin e Otolaringologjisë në Universitetin e Utah, shpjegon se shumë pacientë paraqiten te mjeku pikërisht për shkak të këtij problemi.
Edhe “veshi i notarit”, një infeksion bakterial i kanalit të jashtëm të veshit, mund të shkaktojë ndjesinë e bllokimit. Sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), ky infeksion shpesh lidhet me ujin që mbetet në kanal për një kohë të gjatë dhe krijon një mjedis ku bakteret mund të shumohen.
Në raste më të rralla, një objekt i huaj mund të jetë shkaku. Insekte, copa të vogla materiali ose mbetje të tjera mund të futen në kanalin e veshit dhe të shkaktojnë pengesë, sipas Don Beasley, MD, otolaringolog dhe pronar i Boise ENT në Idaho.
Në shumicën e rasteve, veshët e bllokuar nuk janë një problem serioz dhe mund të kalojnë vetë. Megjithatë, disa raste kërkojnë vlerësim mjekësor. Fëmijët janë më të prirur ndaj këtij problemi sepse anatomia e veshit të tyre nuk është zhvilluar plotësisht.
Duhet të konsultoheni me mjekun nëse ndjesia e bllokimit vazhdon, veçanërisht nëse shoqërohet me dhimbje të forta, humbje dëgjimi, rrjedhje nga veshi, temperaturë, marramendje, zhurmë në vesh (tinitus), dëmtim të kokës ose histori të përsëritur problemesh me veshët.
Një ndjesi e papritur dhe e pashpjegueshme e veshit të bllokuar, sidomos kur shoqërohet me humbje të dëgjimit, kërkon kujdes të menjëhershëm. Në raste të rralla mund të jetë shenjë e humbjes së papritur sensorineurale të dëgjimit, ku trajtimi i shpejtë rrit mundësinë e rikuperimit.
Trajtimi varet nga shkaku. Shpesh, mosfunksionimi i tubit të Eustakut përmirësohet vetë pas disa ditësh. Teknikat si gëlltitja e shpeshtë, përtypja e çamçakëzit ose gogësitja mund të ndihmojnë në hapjen e tubave të bllokuar.
Sipas Cleveland Clinic, shumica e rasteve të mosfunksionimit të tubit të Eustakut zgjidhen pa ndërhyrje mjekësore. Në disa raste mund të përdoren spraj nazalë me kortikosteroide, si dhe shpëlarje me solucion fiziologjik për të ulur inflamacionin dhe për të larguar mukusin e tepërt.
Nëse shkaku është dylli i tepërt, mjeku mund ta heqë atë me mjete speciale ose përmes shpëlarjes së kanalit të veshit. Disa raste mund të trajtohen edhe me produkte që zbusin dyllin, por përdorimi i tyre duhet shmangur nëse ekziston mundësia e infeksionit, një objekti të huaj ose dëmtimit të daulles së veshit.
Një teknikë tjetër që përdoret ndonjëherë është manovra Valsalva, e cila përfshin mbylljen e hundës, mbajtjen e gojës të mbyllur dhe nxjerrjen e ajrit me presion të lehtë. Megjithatë, disa ekspertë këshillojnë që kjo teknikë të kryhet vetëm pas udhëzimit të mjekut.
Diagnoza zakonisht fillon me pyetje rreth kohës së fillimit të simptomave dhe kohëzgjatjes së tyre. Mjeku mund të përdorë një otoskop për të kontrolluar kanalin e veshit dhe daullen e veshit për praninë e dyllit, lëngjeve, inflamacionit ose objekteve të huaja. Në disa raste mund të nevojitet edhe një test dëgjimi.
Kohëzgjatja e veshëve të bllokuar ndryshon sipas shkakut. Pas një ftohjeje ose infeksioni të veshit, lëngu pas daulles mund të qëndrojë edhe për disa javë ose muaj. Jill Jeffe shpjegon se zakonisht mjekët fillojnë të marrin masa pas rreth tre muajsh, kur ka më pak gjasa që problemi të zgjidhet vetë.
Ekspertët këshillojnë të mos përdoren shkopinj pambuku për pastrimin e veshëve. Futja e tyre në kanal mund ta shtyjë dyllin më thellë dhe të shkaktojë dëmtime ose bllokim më të madh. “Kjo mund ta shtyjë dyllin më thellë dhe potencialisht të shkaktojë dëmtim ose impaktim”, paralajmëron Dr. Beasley.
Në shumicën e rasteve, veshët e bllokuar kalojnë vetë. Infeksionet, alergjitë, ftohjet dhe grumbullimi i dyllit janë ndër shkaqet më të zakonshme. Megjithatë, kur simptomat janë të forta, zgjasin gjatë ose shoqërohen me humbje dëgjimi, marramendje apo zhurmë në vesh, është e rëndësishme të kërkohet ndihmë mjekësore për të përjashtuar probleme më serioze.
