Dhimbja në sqetull është një simptomë që shumë njerëz nuk e mendojnë derisa ta përjetojnë. Ajo mund të shfaqet papritur, të jetë e lehtë ose e fortë dhe të ketë shumë shkaqe të ndryshme. Sipas mjekut të mjekësisë familjare Dr. Jay W. Lee, nuk ekziston një trajtim i vetëm që funksionon për të gjitha rastet. Trajtimi varet gjithmonë nga shkaku i dhimbjes. Për këtë arsye, nëse dhimbja është e re, përkeqësohet ose shoqërohet me simptoma të tjera, është e rëndësishme të konsultoheni me një mjek për të vendosur diagnozën e saktë.
Një nga shkaqet më të zakonshme janë nyjet limfatike të fryra. Infeksionet virale, si mononukleoza ose gripi, mund të shkaktojnë zmadhim të nyjeve limfatike nën sqetull, të cilat mund të jenë të ndjeshme ose të dhimbshme. Edhe vaksinat mund të shkaktojnë përkohësisht fryrje të nyjeve limfatike, përfshirë vaksinën kundër COVID-19. Megjithatë, nëse nyjet vazhdojnë të zmadhohen, zgjasin më shumë se dy deri në katër javë, shoqërohen me temperaturë të vazhdueshme, djersitje gjatë natës, humbje peshe të pashpjegueshme ose ndihen të forta dhe të palëvizshme, duhet të vlerësohen nga mjeku, pasi mund të jenë shenjë e limfomës ose një forme tjetër kanceri.
Një tjetër shkak i shpeshtë është dermatiti i kontaktit, i cili zhvillohet kur lëkura bie në kontakt me substanca irrituese ose alergjike, si deodorantët, parfumet, detergjentët, sapunët, bizhuteritë ose kimikatet. Kjo gjendje shkakton skuqje, kruarje dhe ndonjëherë dhimbje. Nëse lëkura gërvishtet vazhdimisht, mund të zhvillohet edhe një infeksion dytësor. Edhe pse është i pakëndshëm, dermatiti i kontaktit nuk është ngjitës.
Edhe rritjet beninje të lëkurës, si kistet, etiketat e lëkurës (skin tags) dhe nishanet, mund të bëhen të dhimbshme kur irritohen ose fërkohen me rrobat, rripat e çantës apo gjatë rruajtjes. Dermatologu Dr. Brendan Camp thekson se këto formacione mund të inflamohen dhe të shkaktojnë shqetësim.
Tendosja e muskujve është një tjetër shkak i zakonshëm. Ngritja e peshave, hedhja, tërheqja ose shtrirja e tepërt mund të dëmtojnë muskujt ose tendinat pranë sqetullës, duke shkaktuar dhimbje që përkeqësohet gjatë lëvizjes së krahut. Pushimi zakonisht ndihmon në shërim.
Qimet e futura nën lëkurë pas rruajtjes, depilimit ose heqjes së qimeve mund të krijojnë gunga të vogla dhe të dhimbshme, të ngjashme me puçrrat. Ky problem është më i zakonshëm tek njerëzit me flokë ose qime kaçurrela.
Infeksionet bakteriale dhe virale gjithashtu mund të shkaktojnë dhimbje në sqetull. Dr. Lee shpjegon se bakteret mund të hyjnë në lëkurë përmes një prerjeje të vogël nga rruajtja ose një qimeje të futur nën lëkurë, duke shkaktuar infeksione serioze si celuliti. Sipas Johns Hopkins Medicine, bakteret stafilokok dhe streptokok janë ndër shkaktarët më të zakonshëm të kësaj gjendjeje.
Një infeksion viral që mund të shkaktojë dhimbje të forta është herpes zoster (zona). Ky infeksion shkaktohet nga i njëjti virus që shkakton linë e dhenve dhe zakonisht shfaqet me një skuqje të dhimbshme në njërën anë të trupit, por mund të përfshijë edhe zonën e sqetullës.
Edhe infeksionet mykotike, si kandidiaza ose tinea (ringworm), mund të zhvillohen në sqetull për shkak të lagështisë dhe nxehtësisë. Ato zakonisht shkaktojnë kruarje, skuqje dhe ndonjëherë dhimbje.
Një gjendje kronike që mund të shkaktojë dhimbje të konsiderueshme është hidradeniti supurativ, i njohur edhe si acne inversa. Ai karakterizohet nga gunga, ciste, abscese dhe plagë të dhimbshme në sqetull. Edhe pse nuk ka shërim përfundimtar, ekzistojnë trajtime që ndihmojnë në kontrollimin e simptomave. Nëse nuk trajtohet, absceset mund të çahen dhe të nxjerrin gjak ose qelb.
Po ashtu, psoriaza inverse, një sëmundje autoimune që prek palat e lëkurës, mund të shkaktojë njolla të kuqe, vjollcë ose kafe në sqetull, të cilat janë të dhimbshme dhe irrituese.
Sipas Dr. Lee, nëse dhimbja nuk është shumë e fortë dhe nuk shoqërohet me temperaturë, të përziera apo simptoma të tjera serioze, zakonisht nuk është e nevojshme të shkoni menjëherë në urgjencë. Vendosja e kompresave të ngrohta për një ose dy ditë mund të ndihmojë. Megjithatë, njerëzit me diabet ose sëmundje të tjera kronike duhet të jenë më të kujdesshëm, pasi kanë rrezik më të lartë për infeksione.
Shumë njerëz shqetësohen se një gungë në sqetull mund të jetë shenjë e kancerit të gjirit. Profesorja Dr. Patricia A. Ganz nga UCLA shpjegon se gungat e dhimbshme zakonisht lidhen me infeksionet, ndërsa nyjet limfatike të fryra nga kanceri i gjirit ose limfoma rrallëherë shkaktojnë dhimbje. Megjithatë, një gungë pa dhimbje që vazhdon për një kohë të gjatë duhet të vlerësohet nga mjeku dhe, nëse është e nevojshme, të kryhet biopsi për të përjashtuar kancerin.
Për të vendosur diagnozën, mjeku fillimisht pyet për kohëzgjatjen e simptomave, faktorët që mund t’i kenë shkaktuar, udhëtimet e fundit, dëmtimet, sëmundjet e fundit dhe trajtimet e provuara. Nëse është e nevojshme, mund të kërkojë analiza gjaku, mostra të lëkurës ose kultura bakteriale për të identifikuar shkakun dhe për të zgjedhur trajtimin më të përshtatshëm.
Kohëzgjatja e dhimbjes varet nga shkaku. Infeksionet zakonisht përmirësohen pas fillimit të trajtimit, ndërsa sëmundjet kronike, si hidradeniti supurativ ose psoriaza inverse, mund të shkaktojnë episode të përsëritura të dhimbjes.
Trajtimi ndryshon sipas diagnozës. Psoriaza inverse mund të trajtohet me kremra kortikosteroidë ose barna të tjera lokale, ndërsa rastet më të rënda mund të kërkojnë ilaçe orale ose biologjike. Nëse shkaku është dermatiti i kontaktit, rekomandohet ndërprerja e përdorimit të produktit që shkakton irritimin, aplikimi i kompresave të ftohta dhe, nëse është e nevojshme, përdorimi afatshkurtër i kremit me hidrokortizon. Sipas Dr. Camp, irritimet nga rruajtja shpesh qetësohen me kompresa të ftohta ose kremra pa recetë, por çdo dhimbje që vazhdon ose shoqërohet me ndryshime të lëkurës duhet të vlerësohet nga një dermatolog.
Për njerëzit që jetojnë me hidradenit supurativ, American Academy of Dermatology rekomandon përdorimin e kompresave me ujë të ngrohtë ose çaj të zi për qetësimin e gungave të dhimbshme, reduktimin e djersitjes, larjen e butë të lëkurës, marrjen në konsideratë të heqjes së qimeve me lazer, ndjekjen e planit të kujdesit për plagët dhe përdorimin e deodorantëve të butë që nuk irritojnë më tej lëkurën.
Nëse dhimbja në sqetull vazhdon, përkeqësohet ose shoqërohet me temperaturë, ënjtje ose simptoma të tjera, është e rëndësishme të konsultoheni me një mjek. Vetëm një vlerësim profesional mund të përcaktojë nëse shkaku është një infeksion, një sëmundje kronike apo një gjendje tjetër që kërkon trajtim specifik sipas SingleCare.
