“A jam duke u sëmurë apo thjesht alergjitë e mia janë shumë të forta?” Kjo është një pyetje që shumë njerëz ia bëjnë vetes, veçanërisht gjatë periudhave kur alergjitë sezonale përkeqësohen. Simptomat e alergjisë mund të ngjajnë me ato të një ftohjeje ose infeksioni tjetër, duke e bërë të vështirë dallimin mes tyre.

Alergologu DeVon Preston, MD, shpjegon se përse alergjitë sezonale mund të jenë më të forta në periudha të caktuara dhe çfarë mund të bëni për t’i mbajtur nën kontroll.

Pse alergjitë mund të përkeqësohen?

Nëse ju duket se alergjitë janë bërë shumë më të forta se zakonisht, mund të ketë disa arsye pas këtij ndryshimi.

Mosha

A i bëni vetes çdo vit pyetjen: “Pse alergjitë e mia janë kaq të këqija këtë vit?”

Në përgjithësi, alergjitë sezonale nuk bëhen domosdoshmërisht më të forta vetëm për shkak të moshës. Megjithatë, simptomat mund të ndryshojnë me kalimin e kohës.

Sipas Dr. Preston, alergjitë sezonale zakonisht arrijnë kulmin gjatë adoleshencës ose moshës së re adulte dhe te disa njerëz simptomat mund të zbuten gradualisht më pas.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se simptomat do të mbeten gjithmonë të njëjta. Ekspozimi ndaj alergjenëve të rinj dhe ndryshimet në organizëm mund të bëjnë që alergjitë të ndihen më të forta.

Disa faktorë që lidhen me moshën mund të ndikojnë në mënyrën se si përjetohen alergjitë sezonale:

• Probleme të tjera shëndetësore: Sëmundjet kronike dhe trajtimet e tyre mund të ndikojnë në simptomat e alergjisë. Për shembull, disa barna, përfshirë beta-bllokuesit, mund t’i përkeqësojnë simptomat që lidhen me frymëmarrjen. Për këtë arsye, Dr. Preston thekson rëndësinë e informimit të alergologut për çdo ndryshim në historinë shëndetësore dhe në medikamente.
• Ndryshimet në sistemin imunitar: Sistemi imunitar ndryshon me kalimin e moshës. Ai mund të bëhet më i dobët, më reaktiv ose më pak i parashikueshëm. Këto ndryshime mund të ndikojnë në mënyrën dhe intensitetin me të cilin organizmi reagon ndaj alergjenëve sezonalë.
• Rritja e ndjeshmërisë: Te disa njerëz, ekspozimi i përsëritur dhe afatgjatë ndaj një alergjeni mund ta bëjë sistemin imunitar më reaktiv me kalimin e kohës.
• Dehidratimi: Me kalimin e moshës, lëkura dhe membranat mukoze, përfshirë sytë dhe rrugët e hundës, mund të thahen më lehtë dhe të bëhen më të ndjeshme ndaj irritimit. Gjithashtu, ndjenja e etjes mund të ulet, duke bërë që personi të mos zëvendësojë gjithmonë lëngjet që humbet.

Sezonet e polenit po zgjasin më shumë

Në shumë pjesë të botës, ndryshimet në modelet e motit kanë bërë që periudhat e ngrohta të zgjasin më shumë. Kjo u jep bimëve që shkaktojnë alergji më shumë kohë për t’u rritur, lulëzuar dhe për të lëshuar polen në ajër.

Sipas Dr. Preston, alergjitë sezonale po fillojnë më herët, po zgjasin më gjatë dhe, me kalimin e kohës, mund të bëhen më intensive.

Kjo do të thotë se një sezon më i gjatë i polenit mund të nënkuptojë edhe një periudhë më të gjatë ekspozimi për personat që vuajnë nga alergjitë sezonale.

Moti mund të ndikojë në intensitetin e alergjive

Kohëzgjatja dhe intensiteti i sezonit të alergjive mund të ndryshojnë nga një vit në tjetrin, në varësi të kushteve të motit në zonën ku jetoni.

Për shembull, nëse pranvera është më e ftohtë dhe më e lagësht se zakonisht, sezoni i polenit të pemëve mund të shtyhet. Si pasojë, periudha kur pemët dhe barërat lëshojnë polen mund të mbivendoset.

Kjo mund të jetë veçanërisht problematike për njerëzit që janë alergjikë ndaj të dyja llojeve të polenit, pasi ekspozohen ndaj tyre në të njëjtën periudhë.

Cilësia e dobët e ajrit mund t’i përkeqësojë simptomat

Ndotja e ajrit njihet si problem veçanërisht për personat me sëmundje të mushkërive, si astma ose sëmundja pulmonare obstruktive kronike. Por ajri i ndotur mund të ndikojë edhe te njerëzit që vuajnë nga alergjitë.

Sipas Dr. Preston, nëse rrugët e frymëmarrjes janë tashmë të irrituara nga tymi pasiv, gazrat e automjeteve ose emetimet industriale, simptomat e alergjisë mund të ndihen më të forta se zakonisht.

Pra, një sezon i keq alergjish mund të bëhet edhe më i vështirë kur kombinohet me cilësi të dobët të ajrit.

Ndryshimi i vendit mund t’ju ekspozojë ndaj alergjenëve të rinj

Udhëtimi ose zhvendosja në një zonë tjetër mund të nënkuptojë edhe ekspozim ndaj alergjenëve të ndryshëm.

“Nëse po udhëtoni ose jeni zhvendosur së fundmi, mund të jeni duke u përballur me alergjenë të rinj, përveç ndryshimeve të motit”, shpjegon Dr. Preston.

Kjo mund të bëjë që një person të përjetojë simptoma që nuk i ka pasur më parë ose që të ketë një reagim më të fortë se zakonisht.

Çfarë mund të bëni për t’i mbajtur nën kontroll alergjitë?

Edhe pse alergjitë sezonale nuk mund të eliminohen plotësisht, disa masa mund të ndihmojnë në reduktimin e ndikimit të tyre.

Sipas rekomandimeve të përmendura nga Cleveland Clinic, mund të:

• Merrni rregullisht medikamentet për alergji, sipas udhëzimit, edhe në ditët kur simptomat duken më të lehta.
• Përshtatni shtëpinë për të reduktuar alergjenët, për shembull duke përdorur pastrues ajri dhe filtra HEPA.
• Shmangni sa më shumë që të jetë e mundur shkaktarët e alergjisë ndaj të cilëve jeni të ndjeshëm.
• Kontaktoni një profesionist shëndetësor nëse masat në shtëpi dhe medikamentet pa recetë nuk po i kontrollojnë simptomat.

“Alergjitë sezonale nuk mund t’i eliminoni”, thotë Dr. Preston, “por ndryshimet në stilin e jetesës mund të ndihmojnë në reduktimin e ndikimit të tyre.”

Nëse simptomat janë të reja, shumë të forta ose nuk janë tipike për alergjitë që keni pasur më parë, është e rëndësishme të konsultoheni me një profesionist shëndetësor për të përcaktuar shkakun.