Banja është një nga hapësirat më të ekspozuara ndaj lagështisë në shtëpi. Dushi me ujë të ngrohtë, avulli dhe ventilimi i pamjaftueshëm mund të krijojnë kushte të favorshme për grumbullimin e lagështisë dhe zhvillimin e mykut.

Megjithëse në fillim lagështia mund të duket si një problem i vogël, me kalimin e kohës ajo mund të ndikojë në cilësinë e ajrit, të dëmtojë sipërfaqet dhe të shkaktojë shqetësime shëndetësore te disa persona.

Prandaj, parandalimi i lagështisë së tepërt është i rëndësishëm për të mbajtur një ambient të pastër dhe të shëndetshëm.

Pse krijohet lagështia në banjë?

Gjatë përdorimit të ujit të ngrohtë, në ajër çlirohet avull. Kur ky avull bie në kontakt me sipërfaqe më të ftohta, si pasqyrat, pllakat apo muret, ai kondensohet dhe shndërrohet në pika uji.

Nëse banja nuk ajroset mjaftueshëm, lagështia mund të qëndrojë për një kohë të gjatë në ambient.

Disa nga faktorët që ndikojnë në grumbullimin e saj janë:

• Mungesa e dritareve ose ventilimit mekanik.
• Dushi i gjatë me ujë shumë të ngrohtë.
• Rrjedhjet e ujit nga tubacionet ose pajisjet sanitare.
• Tharja e peshqirëve dhe rrobave në banjë.
• Sipërfaqet e ftohta dhe izolimi i dobët.

Si ndikon lagështia në shëndet?

Lagështia e tepërt krijon kushte të përshtatshme për zhvillimin e mykut dhe mikroorganizmave të tjerë.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), prania e lagështisë dhe mykut në ambiente të brendshme lidhet me rritjen e rrezikut për simptoma të frymëmarrjes, alergji dhe përkeqësim të astmës.

Te personat e ndjeshëm, ekspozimi ndaj mykut mund të shoqërohet me kollë, teshtitje, bllokim të hundës, irritim të syve ose vështirësi në frymëmarrje.

Fëmijët, personat me astmë dhe ata me alergji mund të jenë veçanërisht të ndjeshëm ndaj këtyre kushteve.

Megjithatë, jo çdo njollë lagështie shkakton probleme shëndetësore. Rreziku varet nga shkalla e ekspozimit dhe ndjeshmëria individuale.

Shenjat që tregojnë se banja ka lagështi të tepërt

Problemet me lagështinë nuk janë gjithmonë të dukshme menjëherë.

Disa shenja që duhet të na tërheqin vëmendjen janë:

• Pasqyrat dhe muret mbeten të lagura për një kohë të gjatë pas dushit.
• Shfaqen njolla të zeza, të gjelbra ose të errëta në fuga dhe qoshe.
• Ndihet një erë e vazhdueshme myku.
• Boja fillon të fryhet ose të shkëputet nga muri.
• Peshqirët thahen shumë ngadalë.
• Shfaqen njolla lagështie në tavan ose rreth tubacioneve.

Nëse këto shenja përsëriten, është e rëndësishme të identifikohet shkaku dhe jo vetëm të pastrohen sipërfaqet.

Ajrosja është hapi më i rëndësishëm

Një nga mënyrat më efektive për të kontrolluar lagështinë është ventilimi i banjës.

Nëse banja ka dritare, hapja e saj pas dushit mund të ndihmojë në largimin e avullit, për sa kohë që kushtet e jashtme e lejojnë.

Në banjat pa dritare, ventilatori nxjerrës i ajrit është veçanërisht i dobishëm.

Agjencia Amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA) rekomandon përdorimin e ventilimit për të zvogëluar lagështinë që krijohet gjatë larjes.

Është e rëndësishme që ventilatori ta nxjerrë ajrin jashtë ndërtesës dhe jo në hapësira të mbyllura, ku lagështia mund të krijojë probleme të tjera.

Thajini sipërfaqet pas dushit

Një zakon i thjeshtë që mund të ndihmojë është largimi i ujit të mbetur në mure, xhamat e kabinës dhe dysheme.

Përdorimi i një fshirëseje gome për sipërfaqet e lagura mund të zvogëlojë sasinë e ujit që avullon në ambient.

Gjithashtu, është mirë që perdet e dushit të hapen pas përdorimit për t’u tharë plotësisht.

Peshqirët duhet të varen në mënyrë që ajri të qarkullojë rreth tyre. Nëse banja ka ventilim të dobët, tharja e tyre në një hapësirë tjetër mund të jetë zgjidhje më e përshtatshme.

Kontrolloni nivelin e lagështisë

Një pajisje e vogël e quajtur higrometër mund të përdoret për të matur lagështinë relative të ajrit.

EPA rekomandon që lagështia e brendshme të mbahet nën 60%, ndërsa niveli ndërmjet 30% dhe 50% është përgjithësisht i përshtatshëm për shumë ambiente të brendshme.

Në banjë, lagështia mund të rritet përkohësisht gjatë dushit, por duhet të ulet pas ajrosjes.

Nëse niveli mbetet vazhdimisht i lartë, mund të jetë e nevojshme të përmirësohet ventilimi ose të kontrollohen burimet e tjera të lagështisë.

Si të veprojmë kur shfaqet myku?

Nëse vëreni myk në banjë, është e rëndësishme të mos e neglizhoni.

Për sipërfaqe të vogla dhe të forta, pastrimi me ujë dhe detergjent mund të jetë i mjaftueshëm, duke siguruar që sipërfaqja të thahet plotësisht.

Megjithatë, pastrimi nuk e zgjidh problemin nëse burimi i lagështisë vazhdon të jetë i pranishëm.

Nëse myku është përhapur në një sipërfaqe të madhe, përsëritet vazhdimisht ose është futur në materiale poroze, mund të nevojitet ndërhyrje profesionale.

Gjatë pastrimit duhet të shmanget përzierja e produkteve kimike, veçanërisht e zbardhuesit me amoniak apo pastrues acidikë, pasi mund të çlirohen gaze të rrezikshme.

Mos i neglizhoni rrjedhjet e ujit

Jo çdo problem me lagështinë shkaktohet nga avulli.

Një rubinet që pikon, një tub i dëmtuar apo rrjedhjet rreth vaskës dhe kabinës së dushit mund të mbajnë sipërfaqet vazhdimisht të lagura.

Për këtë arsye, kontrollimi periodik i instalimeve hidraulike është një masë e rëndësishme parandaluese.

Rrjedhjet duhet të riparohen sa më shpejt, për të shmangur dëmtimin e mureve, dyshemeve dhe materialeve të tjera.

Zakone të vogla për një banjë më të shëndetshme

Parandalimi i lagështisë nuk kërkon gjithmonë investime të mëdha. Shpesh, ndryshimet e vogla në rutinën e përditshme mund të bëjnë diferencë.

Ajrosja pas dushit, tharja e sipërfaqeve, pastrimi i rregullt dhe kontrollimi i rrjedhjeve janë disa nga masat më të dobishme.

Nëse problemi vazhdon pavarësisht këtyre veprimeve, është e rëndësishme të vlerësohen ventilimi, izolimi dhe instalimet e banjës.

Një banjë e pastër nuk është domosdoshmërisht një banjë pa lagështi. Kujdesi për cilësinë e ajrit dhe kontrolli i lagështisë janë po aq të rëndësishëm sa pastrimi i përditshëm, veçanërisht për shëndetin dhe mirëqenien e familjes.