Në një botë ku shumë gjëra mund të arrihen menjëherë, nga argëtimi në telefon deri te blerjet dhe informacionet, pritja mund të duket si një sfidë e vogël, por e vështirë për fëmijët. Megjithatë, të mësuarit e durimit është një pjesë e rëndësishme e zhvillimit emocional dhe social të tyre.

Aftësia për të pritur nuk zhvillohet brenda natës. Ajo ndërtohet gradualisht, përmes përvojave të përditshme, mbështetjes së prindërve dhe mundësive për të ushtruar vetëkontrollin.

Si ndikon pritja në zhvillimin e fëmijëve?

Kur një fëmijë mëson të presë radhën për të luajtur, për të folur apo për të marrë diçka që dëshiron, ai fillon të zhvillojë aftësi të rëndësishme si vetërregullimi, durimi dhe respektimi i nevojave të të tjerëve.

Këto aftësi e ndihmojnë të përballojë më mirë zhgënjimet, të bashkëpunojë me bashkëmoshatarët dhe të përshtatet me situata të ndryshme në familje, kopsht apo shkollë.

Sipas Qendrës për Zhvillimin e Fëmijës në Universitetin e Harvardit, aftësitë e vetërregullimit dhe funksionet ekzekutive, përfshirë kontrollin e impulseve, zhvillohen gradualisht gjatë fëmijërisë dhe forcohen përmes ndërveprimeve dhe praktikës.

Pritja i ndihmon fëmijët të menaxhojnë emocionet

Për fëmijët e vegjël, dëshira për të marrë menjëherë diçka është krejtësisht e natyrshme. Ata ende janë duke mësuar si t’i kuptojnë dhe t’i kontrollojnë emocionet e tyre.

Kur duhet të presin, mund të ndihen të zemëruar, të mërzitur apo të paduruar. Këto momente janë mundësi për t’i ndihmuar të njohin emocionet dhe të mësojnë mënyra të përshtatshme për t’i shprehur ato.

Në vend që t’i qortojmë për padurimin, mund t’u themi: “E di që dëshiron të luash tani, por duhet të presim pak derisa të vijë radha jote.”

Në këtë mënyrë, fëmija mëson se ndjenjat e tij pranohen, edhe kur dëshira nuk mund t’i plotësohet menjëherë.

Si t’ua mësojmë fëmijëve durimin?

Filloni me pritje të shkurtra

Për fëmijët e vegjël, edhe disa sekonda pritjeje mund të jenë sfidë. Filloni me periudha të shkurtra dhe rritini gradualisht, duke marrë parasysh moshën dhe aftësitë e fëmijës.

Përdorni lojën për të ushtruar pritjen

Lojërat me radhë, ndërtimi me kube, lojërat me top dhe aktivitetet në grup i ndihmojnë fëmijët të kuptojnë se jo gjithmonë mund të jenë të parët.

Shpjegoni sa do të zgjasë pritja

Fëmijët e vegjël nuk e kuptojnë kohën njësoj si të rriturit. Në vend të shprehjes “prit pak”, mund të përdorni shpjegime konkrete, si: “Sapo ta përfundoj këtë punë, do të luajmë bashkë.”

Vlerësoni përpjekjen e tyre

Kur fëmija arrin të presë, edhe për pak kohë, vëreni përpjekjen e tij. Një fjali si “E pashë që prite radhën, edhe pse e kishe të vështirë” mund ta inkurajojë të vazhdojë ta praktikojë këtë aftësi.

Jepni shembull me sjelljen tuaj

Fëmijët mësojnë shumë duke vëzhguar të rriturit. Kur prindërit tregojnë durim në trafik, në radhë apo gjatë situatave të papritura, u japin fëmijëve një model të rëndësishëm sjelljeje.

A duhet t’i lëmë gjithmonë fëmijët të presin?

Të mësuarit e durimit nuk do të thotë t’i lëmë fëmijët të presin për nevojat e tyre themelore apo t’i shpërfillim kur kërkojnë mbështetje emocionale.

Sidomos te foshnjat dhe fëmijët shumë të vegjël, reagimi i ngrohtë dhe i vazhdueshëm ndaj nevojave është i rëndësishëm për krijimin e ndjenjës së sigurisë.

Pritja duhet të mësohet në situata të përshtatshme për moshën, përmes lojës dhe përvojave të zakonshme, jo si ndëshkim.

Durimi është aftësi që zhvillohet me kohën

Çdo fëmijë ka ritmin e vet të zhvillimit. Disa mund ta kenë më të lehtë të presin, ndërsa të tjerëve u nevojitet më shumë kohë dhe mbështetje.

Qëllimi nuk është që fëmijët të mos mërziten kurrë gjatë pritjes, por të mësojnë gradualisht si ta përballojnë atë.

Kur i ndihmojmë fëmijët të presin me durim dhe mirëkuptim, nuk po u mësojmë vetëm të respektojnë radhën. Po i ndihmojmë të zhvillojnë vetëkontrollin, bashkëpunimin dhe aftësinë për t’u përballur me sfidat e përditshme.