Pijet energjike janë bërë gjithnjë e më të pranishme në përditshmëri, veçanërisht te të rinjtë dhe personat që kërkojnë më shumë energji gjatë ditës. Ato shpesh reklamohen si produkte që ndihmojnë në përqendrim, rrisin vigjilencën dhe zvogëlojnë lodhjen.

Megjithatë, konsumimi i tyre mund të shoqërohet me rreziqe për shëndetin, sidomos kur pihen në sasi të mëdha ose nga fëmijët dhe adoleshentët.

Çfarë përmbajnë pijet energjike?

Përbërësi kryesor stimulues në shumicën e pijeve energjike është kafeina. Ato mund të përmbajnë gjithashtu sheqer, taurinë, guaranë dhe vitamina të grupit B.

Kafeina vepron në sistemin nervor qendror, duke rritur përkohësisht vigjilencën dhe duke zvogëluar ndjesinë e lodhjes. Megjithatë, ajo nuk e zëvendëson gjumin dhe pushimin që i nevojiten organizmit.

Sasia e kafeinës ndryshon nga një produkt te tjetri. Disa pije energjike mund të përmbajnë më shumë kafeinë sesa një filxhan kafeje, prandaj është e rëndësishme të kontrollohet etiketa.

Si ndikojnë në zemër dhe sistemin nervor?

Konsumimi i tepërt i kafeinës mund të shkaktojë rrahje të shpejta të zemrës, ndjesi nervozizmi, dridhje dhe rritje të përkohshme të tensionit arterial.

Sipas Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA), për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, deri në 400 miligramë kafeinë në ditë përgjithësisht nuk shoqërohen me efekte të rrezikshme. Megjithatë, ndjeshmëria ndaj kafeinës ndryshon dhe disa persona mund të përjetojnë shqetësime edhe nga sasi më të vogla.

Personat me probleme të zemrës, tension të lartë ose ndjeshmëri ndaj kafeinës duhet të tregojnë kujdes të veçantë.

A ndikojnë pijet energjike në gjumë?

Edhe pse mund të na bëjnë të ndihemi më energjikë përkohësisht, pijet energjike mund të ndikojnë negativisht në cilësinë e gjumit.

Kafeina mund ta vështirësojë procesin e fjetjes dhe të zvogëlojë kohëzgjatjen e gjumit, veçanërisht kur konsumohet pasdite ose në mbrëmje.

Kjo mund të krijojë një cikël të përsëritur: ndihemi të lodhur për shkak të mungesës së gjumit, konsumojmë pije energjike për të qëndruar zgjuar dhe më pas kemi përsëri vështirësi për të fjetur.

Pse janë veçanërisht shqetësuese për fëmijët dhe adoleshentët?

Fëmijët dhe adoleshentët janë më të ndjeshëm ndaj efekteve të kafeinës.

Sipas Akademisë Amerikane të Pediatrisë, pijet energjike nuk janë të përshtatshme për fëmijët dhe adoleshentët, pasi përmbajtja e stimuluesve mund të ndikojë në gjumë, sistemin nervor dhe shëndetin kardiovaskular.

Konsumimi i tyre mund të shoqërohet me ankth, nervozizëm, probleme me përqendrimin dhe çrregullime të gjumit.

Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm ndaj produkteve që konsumojnë fëmijët, pasi paketimi dhe reklamat e këtyre pijeve mund t’i bëjnë ato të duken si pije të zakonshme freskuese.

Sheqeri është një tjetër shqetësim

Shumë pije energjike përmbajnë sasi të konsiderueshme të sheqerit të shtuar.

Konsumimi i shpeshtë i pijeve me sheqer mund të kontribuojë në shtimin e peshës dhe rritjen e rrezikut për karies dentar dhe probleme metabolike.

Edhe pijet energjike pa sheqer nuk janë domosdoshmërisht pa rrezik, pasi mund të përmbajnë sasi të larta të kafeinës dhe stimuluesve të tjerë.

Pse nuk duhet të përzihen me alkool?

Kombinimi i pijeve energjike me alkoolin është veçanërisht shqetësues.

Kafeina mund ta zvogëlojë ndjesinë subjektive të përgjumjes që shkakton alkooli, pa e ulur dëmtimin e koordinimit, gjykimit apo aftësisë për të reaguar.

Kjo mund ta bëjë personin të ndihet më pak i dehur sesa është në të vërtetë dhe të rrisë mundësinë e sjelljeve të rrezikshme.

Çfarë mund të bëjmë në vend të konsumimit të pijeve energjike?

Nëse ndihemi vazhdimisht të lodhur, është e rëndësishme të kuptojmë shkakun dhe jo vetëm ta mbulojmë përkohësisht lodhjen me kafeinë.

Disa zakone që mund të ndihmojnë janë:

• Gjumi i rregullt dhe i mjaftueshëm.
• Pirja e ujit gjatë ditës.
• Ushqyerja e ekuilibruar dhe shmangia e vakteve të çrregullta.
• Aktiviteti fizik dhe pushimet e shkurtra gjatë punës.
• Kufizimi i konsumimit të kafeinës, veçanërisht në orët e vona.

Nëse lodhja vazhdon për një kohë të gjatë, rekomandohet konsultimi me mjekun për të identifikuar shkaqet e mundshme.

Energjia e përkohshme nuk e zëvendëson pushimin

Pijet energjike mund të krijojnë ndjesinë e rritjes së energjisë për një periudhë të shkurtër, por ato nuk e zëvendësojnë gjumin, ushqyerjen dhe kujdesin e përditshëm për shëndetin.

Kujdesi është veçanërisht i rëndësishëm për fëmijët, adoleshentët, gratë shtatzëna dhe personat me probleme të caktuara shëndetësore.

Të lexojmë etiketat, të njohim përmbajtjen e kafeinës dhe të mos mbështetemi te pijet energjike për të përballuar lodhjen janë hapa të rëndësishëm për mbrojtjen e shëndetit.