Shëndeti oral është pjesë e rëndësishme e shëndetit të përgjithshëm, por shpesh kujdesi për dhëmbët dhe mishrat e tyre kufizohet vetëm te larja e përditshme. Në fakt, higjiena e mirë e gojës ndihmon jo vetëm në parandalimin e kariesit dhe sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve, por edhe në ruajtjen e cilësisë së jetës.

Një gojë e shëndetshme na mundëson të ushqehemi, të flasim dhe të buzëqeshim pa dhimbje apo shqetësime.

Si ndikon shëndeti oral në organizëm?

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), sëmundjet orale prekin rreth 3.7 miliardë njerëz në mbarë botën, duke u renditur ndër problemet më të përhapura shëndetësore.

Problemet më të zakonshme përfshijnë kariesin, sëmundjet e mishrave të dhëmbëve dhe humbjen e dhëmbëve.

Kur këto probleme nuk trajtohen me kohë, mund të shkaktojnë dhimbje, infeksione dhe vështirësi gjatë përtypjes së ushqimit. Shëndeti i dobët oral mund të ndikojë gjithashtu në të folur, vetëbesim dhe mirëqenie.

Studimet kanë treguar se ekziston një lidhje ndërmjet sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve dhe disa sëmundjeve kronike, përfshirë diabetin. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo problem oral shkakton drejtpërdrejt sëmundje të tjera.

Pse është e rëndësishme larja e rregullt e dhëmbëve?

Gjatë ditës, në sipërfaqen e dhëmbëve grumbullohet pllaka bakteriale, një shtresë e butë që përmban baktere. Nëse nuk largohet rregullisht, ajo mund të kontribuojë në zhvillimin e kariesit dhe inflamacionit të mishrave të dhëmbëve.

Për të ruajtur higjienën orale rekomandohet:

• Larja e dhëmbëve dy herë në ditë, për rreth dy minuta, me pastë që përmban fluor.
• Pastrimi i hapësirave ndërmjet dhëmbëve me fill dentar ose mjete të tjera të përshtatshme.
• Kufizimi i konsumimit të shpeshtë të ushqimeve dhe pijeve me sheqer.
• Ndërrimi i furçës së dhëmbëve kur fijet konsumohen, zakonisht çdo tre deri në katër muaj.
• Kontrollet e rregullta te stomatologu, sipas nevojave individuale.

Kujdesi për mishrat e dhëmbëve

Mishrat e shëndetshëm janë po aq të rëndësishëm sa dhëmbët. Skuqja, ënjtja dhe gjakderdhja gjatë larjes mund të jenë shenja të inflamacionit të mishrave.

Nëse nuk trajtohet, inflamacioni mund të përparojë në sëmundje më serioze që prekin indet mbështetëse të dhëmbëve.

Gjakderdhja e përsëritur nuk duhet të konsiderohet normale. Në raste të tilla, rekomandohet kontrolli te stomatologu për të identifikuar shkakun dhe trajtimin e nevojshëm.

Shëndeti oral fillon që në fëmijëri

Kujdesi për dhëmbët duhet të fillojë që me daljen e dhëmbit të parë.

Dhëmbët e qumështit luajnë rol të rëndësishëm në përtypje, të folur dhe zhvillimin e duhur të gojës. Prandaj, edhe pse janë të përkohshëm, ata kanë nevojë për kujdes të vazhdueshëm.

Prindërit duhet t’i ndihmojnë fëmijët gjatë larjes së dhëmbëve dhe të përdorin sasinë e pastës me fluor të përshtatshme për moshën.

Për fëmijët nën tre vjeç rekomandohet një sasi paste sa një kokërr orizi, ndërsa për moshat tre deri në gjashtë vjeç një sasi sa një kokërr bizeleje.

Vizita e parë te stomatologu rekomandohet me daljen e dhëmbit të parë ose jo më vonë se ditëlindja e parë e fëmijës.

A ndikon ushqyerja në shëndetin e dhëmbëve?

Ushqyerja ka rol të rëndësishëm në ruajtjen e shëndetit oral.

Konsumimi i shpeshtë i sheqerit, veçanërisht përmes pijeve të ëmbla dhe ushqimeve që konsumohen vazhdimisht gjatë ditës, rrit rrezikun për karies.

Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandon kufizimin e sheqernave të lira në më pak se 10 për qind të energjisë ditore, ndërsa ulja nën 5 për qind mund të sjellë përfitime shtesë për shëndetin.

Pirja e ujit, ushqyerja e ekuilibruar dhe shmangia e konsumimit të shpeshtë të produkteve me sheqer janë hapa të dobishëm për mbrojtjen e dhëmbëve.

Pse nuk duhet ta presim dhimbjen për të vizituar stomatologun?

Shumë probleme orale zhvillohen gradualisht dhe mund të mos shkaktojnë dhimbje në fazat e hershme.

Kontrollet parandaluese mundësojnë identifikimin e kariesit, problemeve të mishrave dhe ndryshimeve të tjera në gojë përpara se ato të përkeqësohen.

Frekuenca e vizitave duhet të përcaktohet sipas gjendjes së dhëmbëve, faktorëve të rrezikut dhe rekomandimit të stomatologut.

Një zakon i vogël me rëndësi afatgjatë

Kujdesi për shëndetin oral nuk ka të bëjë vetëm me një buzëqeshje të bukur. Ai ndikon në mënyrën se si ushqehemi, komunikojmë dhe ndihemi çdo ditë.

Larja e rregullt e dhëmbëve, përdorimi i pastës me fluor, ushqyerja e shëndetshme dhe kontrollet parandaluese janë hapa të thjeshtë që mund të ndihmojnë në shmangien e problemeve më serioze.

Një buzëqeshje e shëndetshme fillon me kujdesin e përditshëm, jo vetëm me vizitën te stomatologu kur shfaqet dhimbja.