Çarjet e vogla në cepat e buzëve, të cilat shkaktojnë skuqje, dhimbje dhe ndonjëherë gjakosje, janë një problem i zakonshëm. Ato mund ta bëjnë të dhimbshëm hapjen e gojës, ngrënien dhe madje edhe të folurit.

Shumë njerëz mendojnë se kjo gjendje shkaktohet vetëm nga mungesa e vitaminave, por në të vërtetë mund të ketë disa arsye, duke filluar nga grumbullimi i lagështisë në cepat e buzëve deri te infeksionet dhe disa probleme shëndetësore.

Çfarë e shkakton çarjen e cepave të buzëve?

Kjo gjendje njihet si keiliti këndor. Ajo shfaqet kur lëkura në njërin ose të dy cepat e gojës inflamohet, skuqet dhe çahet.

Një nga shkaqet më të zakonshme është lagështia e vazhdueshme në këtë zonë. Pështyma mund të grumbullohet në cepat e buzëve, veçanërisht te njerëzit që i lëpijnë shpesh buzët. Kur pështyma avullon, lëkura thahet dhe irritohet, duke u bërë më e ndjeshme ndaj çarjeve.

Edhe moti i ftohtë, era, buzët e thata dhe përdorimi i produkteve irrituese mund ta përkeqësojnë problemin.

A mund të jetë shenjë e mungesës së vitaminave?

Po, në disa raste, çarjet në cepat e buzëve mund të lidhen me mungesa ushqyese. Ndër më të rëndësishmet janë:

• Hekuri: mungesa e tij mund të shoqërohet me çarje në cepat e buzëve, lodhje, zbehje dhe dobësi.
• Vitamina B2 (riboflavina): është e rëndësishme për shëndetin e lëkurës dhe mukozave. Mungesa e saj mund të shkaktojë ndryshime në buzë dhe në gjuhë.
• Vitamina B12 dhe folati (vitamina B9): mungesa e tyre mund të ndikojë në shëndetin e gojës dhe mund të shoqërohet me anemi.
• Zinku: ndihmon në mirëmbajtjen dhe riparimin e lëkurës, ndërsa mungesa e tij mund të ndikojë në shërimin e plagëve.

Megjithatë, vetëm nga pamja e çarjeve nuk mund të përcaktohet nëse dikujt i mungon një vitaminë ose mineral. Nëse problemi përsëritet shpesh, mjeku mund të rekomandojë analiza, në varësi të simptomave dhe historisë shëndetësore.

A mund të shkaktohet nga kërpudhat ose bakteret?

Po. Në disa raste, çarjet krijojnë një mjedis të përshtatshëm për shumimin e mikroorganizmave.

Kërpudha Candida dhe, më rrallë, bakteret si stafilokoku mund të përfshihen në inflamacionin e cepave të buzëve. Rreziku mund të jetë më i lartë te personat që mbajnë proteza dentare, kanë gojë të thatë, diabet ose imunitet të dobësuar.

Në këto raste, vetëm hidratimi mund të mos mjaftojë. Trajtimi varet nga shkaku dhe mund të kërkojë një krem të posaçëm, të rekomanduar nga profesionisti shëndetësor.

Çfarë mund të bëjmë për t’i trajtuar?

Nëse çarjet janë të lehta dhe nuk kanë shenja infeksioni, disa masa të thjeshta mund të ndihmojnë:

• Aplikoni një shtresë të hollë vazeline pa aromë në cepat e buzëve për të mbrojtur lëkurën.
• Shmangni lëpirjen e buzëve, edhe nëse ndihen të thata.
• Mbajeni zonën të pastër dhe thajeni butësisht pasi të hani ose të lani fytyrën.
• Shmangni produktet për buzë që përmbajnë aroma ose përbërës që shkaktojnë irritim.
• Sigurohuni që ushqyerja të jetë e larmishme dhe të përfshijë burime të hekurit, vitaminave B dhe zinkut.

Nuk këshillohet përdorimi i antibiotikëve, kremrave kundër kërpudhave ose kremrave me kortizon pa u vlerësuar shkaku. Trajtimi i gabuar mund ta përkeqësojë irritimin ose ta vonojë shërimin.