Thonjtë që thyhen lehtë, çahen në shtresa ose duken të dobët janë një shqetësim i zakonshëm. Shpesh, njerëzit i lidhin këto ndryshime me mungesën e vitaminave dhe mineraleve, por shkaqet mund të jenë të shumta, nga ekspozimi i shpeshtë ndaj ujit dhe detergjenteve deri te disa probleme shëndetësore.

Edhe pse thonjtë e brishtë zakonisht nuk janë shenjë e një problemi serioz, ndryshimet e vazhdueshme në pamjen e tyre nuk duhen neglizhuar.

Pse bëhen thonjtë të brishtë?

Thonjtë përbëhen kryesisht nga keratina, një proteinë që u jep atyre strukturë dhe qëndrueshmëri. Kur kjo strukturë dëmtohet ose thonjtë humbasin lagështinë, ata mund të bëhen më të dobët, të çahen ose të thyhen më lehtë.

Një nga shkaqet më të shpeshta është ekspozimi i përsëritur ndaj ujit dhe produkteve pastruese. Larja e shpeshtë e duarve, përdorimi i detergjenteve pa doreza dhe përdorimi i shpeshtë i acetonit mund t’i dobësojnë thonjtë.

Edhe manikyri i shpeshtë, thonjtë artificialë dhe heqja agresive e tyre mund të dëmtojnë sipërfaqen e thoit.

A mund të tregojnë mungesë vitaminash?

Po, në disa raste, por jo çdo thua i brishtë nënkupton mungesë vitaminash.

Mungesa e disa lëndëve ushqyese mund të ndikojë në shëndetin e thonjve.

• Hekuri: mungesa e hekurit mund të shoqërohet me thonj të dobët ose të brishtë. Në raste më të theksuara, thonjtë mund të bëhen të hollë dhe të marrin formë të lugës. Mungesa e hekurit mund të shkaktojë gjithashtu lodhje, zbehje dhe marramendje.
• Zinku: është i rëndësishëm për rritjen dhe riparimin e indeve. Mungesa e tij mund të ndikojë në lëkurë dhe thonj, megjithëse thonjtë e brishtë nuk janë shenjë specifike e kësaj mungese.
• Biotina (vitamina B7): luan rol në metabolizmin e lëndëve ushqyese. Disa studime të kufizuara sugjerojnë se suplementet e biotinës mund të ndihmojnë në forcimin e thonjve te disa persona, por provat shkencore janë të kufizuara dhe mungesa e saj është e rrallë.
• Proteinat: një ushqyerje e pamjaftueshme me proteina mund të ndikojë në rritjen dhe mirëmbajtjen e strukturave të trupit, përfshirë thonjtë.

Është e rëndësishme të theksohet se marrja e vitaminave ose mineraleve shtesë pa pasur mungesë të konfirmuar nuk garanton përmirësim. Para përdorimit të suplementeve, veçanërisht të hekurit, këshillohet konsultimi me mjekun.

Cilat probleme shëndetësore mund të ndikojnë në thonj?

Përveç mungesave ushqyese, thonjtë e brishtë mund të lidhen edhe me disa gjendje shëndetësore.

Një prej tyre është hipotiroidizmi, kur gjëndra tiroide prodhon më pak hormone se sa i nevojiten organizmit. Përveç ndryshimeve në thonj, mund të shfaqen lodhje, ndjeshmëri ndaj të ftohtit, kapsllëk dhe ndryshime në peshë.

Infeksionet kërpudhore mund t’i bëjnë thonjtë të trashë, të çngjyrosur, të thërrmueshëm ose të shkëputur nga shtrati i thoit. Ndërkohë, disa sëmundje të lëkurës, si psoriaza, mund të shkaktojnë gropëzime, trashje ose ndryshime të tjera në sipërfaqen e thonjve.

Nëse thonjtë janë të brishtë dhe kjo shoqërohet me lodhje të vazhdueshme, rënie të flokëve ose simptoma të tjera, është e rëndësishme të vlerësohet gjendja në tërësi dhe jo vetëm pamja e thonjve.

Si mund t’i forcojmë thonjtë?

Disa zakone të përditshme mund të ndihmojnë në mbrojtjen e thonjve dhe në parandalimin e thyerjes së tyre:

• Përdorni doreza gjatë larjes së enëve dhe pastrimit me detergjente.
• Aplikoni krem hidratues në duar dhe thonj, veçanërisht pas larjes.
• Mbajini thonjtë të shkurtër dhe limojini butësisht për të parandaluar çarjet.
• Kufizoni përdorimin e acetonit dhe shmangni heqjen agresive të manikyrit ose thonjve artificialë.
• Konsumoni ushqime të pasura me proteina, hekur dhe zink, si vezët, peshku, mishi, bishtajoret, arrat dhe farat.
• Shmangni kafshimin e thonjve dhe heqjen e kutikulave, të cilat ndihmojnë në mbrojtjen e zonës nga infeksionet.

Thonjtë rriten ngadalë, prandaj përmirësimi mund të kërkojë disa muaj, edhe pasi të jetë eliminuar shkaku.

Kur duhet të konsultoheni me mjekun?

Nëse thonjtë thyhen vazhdimisht pa ndonjë shkak të dukshëm, ndryshojnë ngjyrë ose formë, trashen, shkëputen nga lëkura apo shoqërohen me dhimbje dhe ënjtje, këshillohet një kontroll mjekësor.

Mjeku mund të vlerësojë nëse nevojiten analiza, për shembull për mungesën e hekurit ose për funksionin e tiroides, në varësi të simptomave dhe historisë shëndetësore.

Një vijë e re e errët në thua, veçanërisht nëse zgjerohet ose ndryshon, duhet gjithashtu të vlerësohet nga një profesionist shëndetësor.

Në përfundim, thonjtë e brishtë nuk tregojnë automatikisht mungesë vitaminash. Shpesh, shkaku është dëmtimi i përditshëm, por në disa raste mund të sinjalizojnë një mungesë ushqyese ose problem shëndetësor. Kujdesi i duhur dhe vlerësimi në kohë ndihmojnë në identifikimin e shkakut dhe në përmirësimin e shëndetit të thonjve.