Gjumi i ndërprerë është i zakonshëm te fëmijët, veçanërisht gjatë viteve të para të jetës. Disa zgjohen për shkak të urisë, nevojës për afërsi ose ndryshimeve në rutinë, ndërsa të tjerë mund të kenë shqetësime fizike që ndikojnë në gjumin e tyre.

Zgjimet e herëpashershme janë pjesë normale e gjumit të fëmijëve. Megjithatë, kur ato ndodhin shumë shpesh, zgjasin për një kohë të gjatë ose shoqërohen me simptoma të tjera, është e rëndësishme të shqyrtohet shkaku.

Zgjimet e shpeshta janë gjithmonë problem?

Jo domosdoshmërisht. Fëmijët zgjohen natyrshëm disa herë gjatë natës, por disa prej tyre e kanë më të vështirë të rikthehen në gjumë pa ndihmën e prindërve.

Shpeshtësia e zgjimeve ndryshon sipas moshës, zhvillimit dhe rutinës së fëmijës. Ajo që ka rëndësi është nëse zgjimet ndikojnë në pushimin, sjelljen dhe mirëqenien e fëmijës gjatë ditës.

Ndryshimet në rutinë dhe zhvillimi

Ndryshimet në jetën e përditshme mund të ndikojnë në gjumin e fëmijës. Fillimi i çerdhes, udhëtimet, ndryshimi i dhomës, ardhja e një fëmije tjetër në familje ose një periudhë stresi mund të shkaktojnë zgjime më të shpeshta.

Edhe fazat e zhvillimit, si ankthi i ndarjes, dalja e dhëmbëve dhe fitimi i aftësive të reja, mund të shoqërohen me ndryshime të përkohshme në gjumë.

Uria dhe nevoja për afërsi

Foshnjat mund të zgjohen gjatë natës për t’u ushqyer, veçanërisht në muajt e parë të jetës. Me rritjen e tyre, nevojat për ushqyerje gjatë natës ndryshojnë.

Fëmijët më të rritur mund të zgjohen sepse kërkojnë praninë e prindërve, përqafim ose siguri. Kjo është veçanërisht e zakonshme gjatë periudhave të ndryshimeve emocionale ose kur fëmija është i sëmurë.

Lidhjet që krijohen me gjumin

Disa fëmijë mësohen të bien në gjumë vetëm kur tunden, ushqehen, mbahen në krahë ose kur një prind qëndron pranë tyre. Kur zgjohen natën, mund të kërkojnë të njëjtën ndihmë për të fjetur përsëri.

Kjo nuk do të thotë se prindërit kanë bërë diçka gabim. Megjithatë, një rutinë e qëndrueshme dhe mënyra gradualisht më të pavarura për të fjetur mund ta ndihmojnë fëmijën të rikthehet në gjumë.

Shqetësimet fizike dhe sëmundjet

Sëmundjet dhe shqetësimet fizike mund ta ndërpresin gjumin e fëmijës. Ndër shkaqet e mundshme janë:

• Hundët e zëna dhe vështirësitë në frymëmarrje.
• Kollitja ose temperatura.
• Dhimbja e veshit.
• Refluksi ose shqetësimet e tretjes.
• Kruarja nga ekzema ose sëmundje të tjera të lëkurës.
• Dalja e dhëmbëve, veçanërisht te foshnjat.

Nëse zgjimet fillojnë papritur dhe shoqërohen me shenja sëmundjeje, duhet të vlerësohet gjendja e fëmijës.

Gërhitja dhe problemet me frymëmarrjen

Gërhitja e shpeshtë nuk duhet të injorohet, veçanërisht nëse shoqërohet me pauza në frymëmarrje, mbytje, gulçim ose gjumë të shqetësuar.

Në disa raste, këto shenja mund të lidhen me apnenë obstruktive të gjumit, një gjendje në të cilën frymëmarrja ndërpritet përkohësisht gjatë gjumit.

Nëse fëmija gërhet fort rregullisht, merr frymë përmes gojës, ndalon frymëmarrjen gjatë gjumit ose është shumë i lodhur gjatë ditës, duhet të konsultohet pediatri.

Makthet dhe tmerret e natës

Makthet mund ta zgjojnë fëmijën dhe ta bëjnë të kërkojë ngushëllim. Ato janë më të zakonshme gjatë fazave të caktuara të zhvillimit dhe mund të ndikohen nga stresi ose përvojat e frikshme.

Tmerret e natës janë të ndryshme nga makthet. Gjatë një episodi, fëmija mund të bërtasë, të duket i frikësuar ose të lëvizë, por shpesh nuk është plotësisht i zgjuar dhe nuk e kujton ngjarjen në mëngjes.

Prindërit duhet të qëndrojnë të qetë, të sigurojnë që fëmija të mos lëndohet dhe të kërkojnë këshillë mjekësore nëse episodet janë të shpeshta, të pazakonta ose shoqërohen me shenja të tjera.

Si ta ndihmojmë fëmijën të flejë më mirë?

Një rutinë e rregullt mund të ndihmojë në përmirësimin e gjumit. Prindërit mund të provojnë:

• Të vendosin orare të përafërta për gjumin dhe zgjimin.
• Të krijojnë një rutinë të qetë para gjumit, si larja, leximi ose kënga.
• Të shmangin ekranet dhe lojërat shumë stimuluese para gjumit.
• Të sigurojnë një dhomë të qetë, të errët dhe me temperaturë të përshtatshme.
• Të reagojnë me qetësi dhe qëndrueshmëri gjatë zgjimeve.
• Të marrin parasysh moshën dhe nevojat individuale të fëmijës.

Ndryshimet në rutinë duhet të bëhen gradualisht. Fëmijët kanë nevoja të ndryshme dhe jo çdo metodë funksionon njësoj për të gjithë.

Kur duhet të konsultoheni me pediatrin?

Kërkoni këshillë mjekësore nëse:

• Zgjimet janë të shpeshta dhe ndikojnë në aktivitetet e ditës.
• Fëmija është vazhdimisht i lodhur, nervoz ose ka vështirësi në përqendrim.
• Ka gërhitje të fortë, pauza në frymëmarrje ose zgjime me gulçim.
• Ka dhimbje, temperaturë, kruarje ose simptoma të tjera.
• Problemi vazhdon për një kohë të gjatë, pavarësisht përmirësimit të rutinës.

Në rast të vështirësive të dukshme në frymëmarrje, kërkoni ndihmë urgjente.