Gërhitja te fëmijët shpesh konsiderohet diçka e zakonshme, sidomos kur ata kanë hundët e zëna gjatë një ftohjeje. Megjithatë, kur gërhitja përsëritet shpesh, fëmija fle me gojën hapur ose zgjohet vazhdimisht gjatë natës, këto shenja nuk duhen neglizhuar.

Në disa raste, ato mund të lidhen me zmadhimin e bajameve ose të adenoideve, alergjitë apo pengesat në rrugët e frymëmarrjes. Ndonjëherë, mund të jenë shenja të apnesë obstruktive të gjumit, një çrregullim në të cilin frymëmarrja ngadalësohet ose ndërpritet përkohësisht gjatë gjumit.

A është normale që fëmijët të gërhasin?

Gërhitja e rastësishme mund të shfaqet gjatë një ftohjeje, kur hunda është e bllokuar, ose për shkak të alergjive sezonale. Në këto raste, ajo zakonisht largohet pasi të përmirësohet shkaku.

Por kur fëmija gërhet rregullisht, veçanërisht disa net në javë, prindërit duhet të konsultohen me pediatrin. Gërhitja e shpeshtë nuk do të thotë domosdoshmërisht se fëmija ka apne të gjumit, por është një shenjë që meriton vlerësim.

Cilat janë shenjat që nuk duhet të injorohen?

1. Gërhitja e shpeshtë gjatë natës

Nëse fëmija gërhet pothuajse çdo natë, edhe kur nuk është i ftohur, mund të ketë një pengesë në rrugët e sipërme të frymëmarrjes.

Një nga shkaqet më të shpeshta te fëmijët është zmadhimi i bajameve dhe i adenoideve, të cilat mund të ngushtojnë hapësirën nëpër të cilën kalon ajri gjatë gjumit.

2. Frymëmarrja e vazhdueshme me gojë

Fëmijët zakonisht marrin frymë përmes hundës. Nëse një fëmijë e mban gojën hapur gjatë gjumit dhe gjithashtu merr frymë me gojë gjatë ditës, kjo mund të tregojë se frymëmarrja përmes hundës është e vështirësuar.

Shkaqet mund të përfshijnë hundët e bllokuara, rinitin alergjik ose zmadhimin e adenoideve. Frymëmarrja e vazhdueshme me gojë mund të shoqërohet edhe me tharje të gojës, buzë të thata dhe erë të pakëndshme të gojës.

Nëse kjo ndodh rregullisht, është e rëndësishme të vlerësohet nga pediatri ose specialisti i veshit, hundës dhe fytit.

3. Ndërprerjet e frymëmarrjes gjatë gjumit

Kjo është një nga shenjat më të rëndësishme që duhet vërejtur. Prindërit mund të vënë re se fëmija gërhet, ndalon frymëmarrjen për disa çaste dhe më pas rifillon me një gulçim, gërhitje të fortë ose lëvizje të papritura.

Këto mund të jenë shenja të apnesë obstruktive të gjumit, e cila kërkon vlerësim mjekësor.

Nëse fëmija ka vështirësi të dukshme në frymëmarrje, buzët ose fytyra i marrin ngjyrë blu, ose nuk reagon normalisht, duhet kërkuar menjëherë ndihmë urgjente.

4. Gjumi i shqetësuar dhe zgjimet e shpeshta

Një fëmijë që lëviz vazhdimisht, djersitet shumë gjatë gjumit, zgjohet shpesh ose fle me kokën të përkulur prapa mund të ketë gjumë të fragmentuar.

Këto shenja nuk e konfirmojnë vetvetiu apnenë e gjumit, por nëse shoqërohen me gërhitje dhe frymëmarrje të vështirësuar, duhet të diskutohen me mjekun.

5. Hiperaktiviteti, irritimi dhe vështirësitë në përqendrim

Mungesa e gjumit cilësor nuk shfaqet gjithmonë si përgjumje gjatë ditës. Te fëmijët, ajo mund të shfaqet përmes nervozizmit, hiperaktivitetit, vështirësive në përqendrim ose problemeve me sjelljen.

Disa fëmijë mund të duken sikur kanë shumë energji, edhe kur në të vërtetë nuk po flenë mirë.

Nëse këto ndryshime shoqërohen me gërhitje të vazhdueshme ose frymëmarrje me gojë, është e rëndësishme të shqyrtohet edhe cilësia e gjumit.

Çfarë është apnea obstruktive e gjumit te fëmijët?

Apnea obstruktive e gjumit është një çrregullim në të cilin rrugët e sipërme të frymëmarrjes ngushtohen ose bllokohen përkohësisht gjatë gjumit, duke ndërprerë rrjedhën normale të ajrit.

Te fëmijët, një nga shkaqet më të zakonshme është zmadhimi i bajameve dhe adenoideve. Faktorë të tjerë mund të përfshijnë alergjitë, disa veçori anatomike dhe, në raste të caktuara, mbipeshën.

Kur nuk trajtohet, apnea e gjumit mund të ndikojë në cilësinë e gjumit, sjelljen, përqendrimin dhe të nxënit. Në raste më të rënda, mund të ketë ndikime edhe në shëndetin kardiovaskular dhe rritjen e fëmijës.

Megjithatë, jo çdo fëmijë që gërhet ka apne. Diagnoza vendoset nga mjeku dhe, kur nevojitet, mund të kërkohet një ekzaminim i gjumit, i njohur si polisomnografi.

Kur duhet të konsultohen prindërit me mjekun?

Prindërit duhet të kërkojnë vlerësim mjekësor nëse fëmija:

• Gërhet rregullisht, edhe kur nuk është i ftohur.
• Merr frymë vazhdimisht me gojë gjatë gjumit ose ditës.
• Ka pauza në frymëmarrje, gulçime ose zgjime të shpeshta.
• Fle në mënyrë të shqetësuar dhe duket i lodhur ose tepër i irrituar gjatë ditës.
• Ka vështirësi në përqendrim ose probleme të vazhdueshme me sjelljen, së bashku me shenja të frymëmarrjes së vështirësuar gjatë gjumit.

Mjeku mund të kontrollojë hundën, bajamet dhe adenoidet, të vlerësojë alergjitë dhe të vendosë nëse nevojitet konsultë me specialistin ose ekzaminim i mëtejshëm.

Çfarë mund të bëjnë prindërit në shtëpi?

Prindërit mund të vëzhgojnë nëse gërhitja shfaqet vetëm gjatë ftohjes apo përsëritet edhe kur fëmija është mirë. Mund të mbajnë shënim shpeshtësinë e simptomave dhe të regjistrojnë një video të shkurtër të gjumit për t’ia treguar mjekut, nëse kjo mund të bëhet pa e shqetësuar fëmijën.

Nëse hunda është e bllokuar, solucionet fiziologjike mund të ndihmojnë në lehtësimin e sekrecioneve. Megjithatë, ato nuk e trajtojnë apnenë e gjumit ose zmadhimin e bajameve dhe adenoideve. Medikamentet kundër alergjive ose dekongjestantët nuk duhet të përdoren te fëmijët pa këshillën e duhur mjekësore.

Gërhitja e vazhdueshme nuk duhet konsideruar automatikisht një zakon i padëmshëm. Kur shoqërohet me frymëmarrje me gojë, pauza në frymëmarrje ose gjumë të shqetësuar, vlerësimi i hershëm mund të ndihmojë në identifikimin e shkakut dhe në përmirësimin e gjumit dhe mirëqenies së fëmijës.