Për shumë njerëz, stresi mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në peshën trupore. Në disa raste mund të çojë në humbje peshe, ndërsa në të tjera mund të shkaktojë shtim në peshë. Reagimi ndryshon nga personi në person dhe madje mund të ndryshojë edhe në varësi të situatës.

Stresi mund të bëjë që një person të anashkalojë vaktet, të zgjedhë ushqime më pak të shëndetshme ose të humbasë plotësisht dëshirën për të ngrënë. Në shumë raste, këto ndryshime janë të përkohshme dhe pesha mund të kthehet në nivelin e zakonshëm pasi situata stresuese të përfundojë.

Si mund të shkaktojë stresi humbje peshe?

Kur jemi nën stres, mund të ndryshojmë sjelljet tona të përditshme. Për shembull, mund të punojmë gjatë orarit të drekës pa ngrënë ose të qëndrojmë zgjuar deri vonë për të përfunduar një detyrë. Këto ndryshime mund të ndikojnë më tej në mënyrën se si trupi reagon ndaj stresit sipas artikullit në Healthline.

Reagimi “lufto ose ik” mund të përshpejtojë metabolizmin

Kur përjetojmë stres, trupi mund të kalojë në të ashtuquajturën gjendje “lufto ose ik”. I njohur edhe si reagimi akut ndaj stresit, ky mekanizëm fiziologjik e përgatit trupin për t’iu përgjigjur një kërcënimi të perceptuar.

Në këtë proces çlirohen hormone si adrenalina dhe kortizoli. Adrenalina e përgatit trupin për aktivitet fizik intensiv, por mund të ulë edhe dëshirën për të ngrënë.

Ndërkohë, kortizoli sinjalizon trupin që përkohësisht të ngadalësojë disa funksione që nuk janë thelbësore gjatë një situate krize. Këtu përfshihen disa funksione të sistemit tretës, imunitar dhe riprodhues.

Stresi mund të shkaktojë probleme me tretjen

Gjatë reagimit “lufto ose ik”, trupi mund të ngadalësojë procesin e tretjes në mënyrë që të përqendrohet te përballimi i situatës stresuese.

Sipas një publikimi në PubMed Central, kjo mund të shkaktojë shqetësime gastrointestinale, si dhimbje stomaku, urth, diarre dhe kapsllëk.

Stresi kronik mund t’i përkeqësojë këto simptoma dhe të lidhet me probleme të tjera të sistemit tretës, përfshirë sindromën e zorrës së irrituar. Si pasojë, disa persona mund të hanë më pak dhe të humbin peshë.

Mund të humbisni dëshirën për të ngrënë

Stresi intensiv mund të bëhet aq gjithëpërfshirës saqë ushqimi të mos jetë më në qendër të vëmendjes. Një person mund të mos ndiejë uri ose thjesht të harrojë të hajë.

Nëse kjo ndodh vazhdimisht, marrja e pamjaftueshme e ushqimit mund të çojë në humbje peshe.

Stresi mund të ndikojë në përpunimin dhe përthithjen e lëndëve ushqyese

Stresi mund të ndikojë në mënyrën se si trupi e përpunon ushqimin. Sipas Harvard Health, stresi ndikon në nervin vagus, i cili luan rol në tretjen, përthithjen dhe metabolizmin e ushqimit.

Këto ndryshime mund të ndikojnë në funksionimin e sistemit tretës dhe të shoqërohen me procese inflamatore në organizëm.

Lëvizjet e pavetëdijshme mund të djegin më shumë kalori

Disa njerëz përdorin aktivitetin fizik për të menaxhuar stresin. Edhe pse aktiviteti fizik mund të ndihmojë në reduktimin e stresit, rritja e papritur e nivelit të aktivitetit mund të kontribuojë në humbje të padëshiruar të peshës.

Stresi mund të shkaktojë gjithashtu lëvizje të pavetëdijshme, si tundja e këmbës ose lëvizja e vazhdueshme e gishtave. Edhe pse këto lëvizje mund të jenë një mënyrë përmes së cilës trupi përpunon tensionin, ato gjithashtu shpenzojnë energji.

Çrregullimi i gjumit mund të ndikojë te kortizoli

Stresi mund ta bëjë më të vështirë të fjeturit dhe të qëndruarit në gjumë. Sipas NHS, stresi është një nga faktorët që mund të kontribuojë në pagjumësi.

Mungesa e gjumit ose cilësia e dobët e tij mund të ndikojë në prodhimin e kortizolit, i cili lidhet edhe me metabolizmin. Ndryshimet në gjumë mund të ndikojnë gjithashtu në zakonet e të ushqyerit.

Shenja se humbja e peshës mund të lidhet me stresin

Humbja e papritur e peshës nuk është simptoma e vetme që mund të shoqërojë stresin. Shenja të tjera mund të përfshijnë:

• dhimbje koke;
• probleme me tretjen;
• dhimbje dhe shqetësime trupore;
• tensionim të muskujve;
• ndryshime të humorit;
• lodhje;
• vështirësi për të fjetur ose për të qëndruar në gjumë;
• probleme me kujtesën afatshkurtër;
• rritje të rrahjeve të zemrës;
• ulje të dëshirës seksuale.

Kur duhet të shqetësoheni për humbjen e peshës?

Humbja e një ose dy kilogramëve zakonisht nuk është domosdoshmërisht shkak për shqetësim. Megjithatë, humbja e paqëllimshme ose e padëshiruar e peshës mund të ndikojë në shëndet, veçanërisht nëse vazhdon.

Sipas NHS, nëse vazhdoni të humbni peshë pa qëllim për një periudhë të shkurtër, duhet të konsultoheni me mjekun.

Këshillohet të kërkoni ndihmë mjekësore edhe nëse keni dhimbje koke të vazhdueshme, dhimbje gjoksi, ndiheni vazhdimisht të tensionuar ose përdorni alkool apo substanca të tjera për të përballuar stresin.

Një profesionist shëndetësor mund të përcaktojë nëse simptomat lidhen me stresin apo me ndonjë problem tjetër shëndetësor. Në varësi të shkakut, mund të rekomandohen strategji për menaxhimin e stresit, këshillim ushqimor ose trajtime të tjera.

Si t’i riktheni vaktet në një rutinë të rregullt?

Nëse stresi ka ndikuar në mënyrën se si ushqeheni, disa hapa të thjeshtë mund t’ju ndihmojnë gradualisht të riktheheni në një rutinë.

Mbajtja e një orari të rregullt të vakteve mund të ndihmojë në ruajtjen e energjisë dhe në parandalimin e kalimit të shumë orëve pa ushqim.

Vendosni një alarm për vaktet. Nëse jeni shumë të stresuar dhe harroni të hani, vendosni një kujtesë në telefon ose kompjuter që t’ju sinjalizojë kur është koha për të ngrënë.

Filloni me diçka të vogël. Edhe disa kafshata në kohën e vaktit janë më mirë sesa ta anashkaloni plotësisht atë. Një orar i rregullt i ushqimit mund të ndihmojë në ruajtjen e niveleve të qëndrueshme të glukozës në gjak.

Kur është e mundur, zgjidhni ushqime të pasura me proteina ose fibra. Mundohuni të kufizoni sheqerin dhe kafeinën e tepërt, të cilat mund të japin një rritje të shpejtë të energjisë, e ndjekur më pas nga një rënie.

Zgjidhni ushqime të plota dhe ushqyese. Frutat dhe perimet mund të jenë një zgjedhje e mirë gjatë periudhave stresuese. Ndër ushqimet që mund të përfshihen janë portokallet, karotat, perimet me gjethe jeshile, drithërat integrale, salmoni, toni, arrat dhe farat.

Kufizoni ushqimet që mund t’ju bëjnë të ndiheni më keq. Ushqimet e skuqura, produktet e ëmbla, ëmbëlsirat, patatinat, pijet me shumë sheqer dhe ushqimet e përpunuara mund të ofrojnë energji të shpejtë, por mund të pasohen nga rënie të energjisë.

Zgjidhni një vakt të gatshëm, por ushqyes. Nëse stresi ju bën të mos keni dëshirë të gatuani, mund të zgjidhni një vakt të freskët nga marketi në vend të ushqimit të shpejtë. Sallatat, ushqimet e përgatitura me perime ose vaktet e ngrohta mund të jenë alternativa më të balancuara.

Mos harroni të hani pas aktivitetit fizik. Pas stërvitjes, trupi ka nevojë të rikthejë energjinë e shpenzuar. Anashkalimi i një vakti ose ushqimi të vogël pas aktivitetit mund të shkaktojë marramendje dhe ulje të sheqerit në gjak. Gjithashtu, nëse digjni më shumë kalori sesa konsumoni, mund të përjetoni humbje të padëshiruar të peshës.

Pas stërvitjes mund të zgjidhni ushqime që përmbajnë proteina ose karbohidrate, si avokado, banane, gjalpë arrash, përzierje me arra dhe fruta të thata, ëmbëlsira orizi ose kos grek.

Në fund

Një humbje e vogël dhe e përkohshme e peshës gjatë një periudhe stresuese mund të mos jetë domosdoshmërisht shqetësuese. Megjithatë, nëse vazhdoni të humbni peshë pa qëllim brenda një periudhe të shkurtër, është e rëndësishme të konsultoheni me një profesionist shëndetësor.

Stresi mund të ndikojë në oreks, tretje, gjumë, metabolizëm dhe zakonet e përditshme, por humbja e peshës mund të ketë edhe shkaqe të tjera. Një mjek mund të ndihmojë në përcaktimin e shkakut dhe, nëse është e nevojshme, të hartojë një plan për menaxhimin e stresit dhe ushqyerjes.