Perimenopauza është një fazë kalimtare e jetës që përjetohet nga të gjitha gratë, por vetëm vitet e fundit ka filluar të marrë më shumë vëmendje në diskutimet publike.

Gjatë kësaj periudhe, ndryshimet hormonale mund të shkaktojnë një sërë simptomash, duke përfshirë afshe të nxehta, çrregullime të ciklit menstrual, ndryshime vaginale, probleme me gjumin, lodhje, ankth dhe irritim. Për disa gra, këto ndryshime mund të ndikojnë në punë, aktivitetet e përditshme dhe cilësinë e jetës.

Një studim i fundit global zbuloi se gratë në perimenopauzë përjetonin rreth 1.5 herë më shumë simptoma psikologjike, përfshirë lodhjen fizike dhe mendore.

Megjithatë, perimenopauza nuk përjetohet në të njëjtën mënyrë nga të gjitha gratë. Koha kur fillon, intensiteti dhe lloji i simptomave mund të ndryshojnë ndjeshëm nga një person te tjetri.

Një studim i vitit 2025, i cili analizoi të dhëna nga afro 5,000 persona, identifikoi rreth 145,000 simptoma të raportuara në faza të ndryshme të menopauzës. Rreth 39% e tyre, ose afërsisht 56,550 simptoma, u raportuan gjatë perimenopauzës.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se jo çdo simptomë e raportuar gjatë kësaj periudhe është domosdoshmërisht pasojë e perimenopauzës.

Stephanie Faubion, MD, MBA, drejtoreshë e Qendrës për Shëndetin e Grave në Mayo Clinic dhe drejtoreshë mjekësore e Menopause Society, thekson se duhet pasur kujdes që çdo ndryshim fizik apo psikologjik të mos i atribuohet automatikisht hormoneve.

“Vetëm sepse është një simptomë e plakjes nuk do të thotë se ka lidhje hormonale”, shpjegon ajo.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse disa simptoma mund të lidhen me probleme të tjera shëndetësore dhe jo me perimenopauzën.

Cilat janë shenjat më të zakonshme?

Ndër simptomat më të zakonshme të perimenopauzës janë afshe të nxehta dhe djersitje gjatë natës, çrregullime të gjumit, ndryshime të humorit dhe dhimbje të kyçeve.

Gratë mund të vërejnë gjithashtu thatësi vaginale dhe ndryshime në dëshirën seksuale.

Ndryshimet hormonale mund të shoqërohen edhe me simptoma të tjera, si kruajtje e lëkurës ose rrahje të shpejta të zemrës. Megjithatë, këto simptoma nuk duhet t’i atribuohen automatikisht perimenopauzës.

Për shembull, kruajtja mund të lidhet me sëmundje të tjera, ndërsa rrahjet e zemrës mund të jenë shenjë e një problemi kardiak. Për këtë arsye, simptomat e reja ose të pazakonta duhet të diskutohen me mjekun.

Ndikimi në humor dhe shëndetin mendor

Perimenopauza nuk ndikon vetëm në trup. Ndryshimet hormonale mund të ndikojnë edhe në gjendjen emocionale.

Irritimi dhe ankthi janë ndër simptomat më të zakonshme. Disa gra mund të përjetojnë edhe probleme më të theksuara të humorit.

Gratë që kanë pasur më parë probleme me humorin mund të kenë rrezik më të lartë për t’i përjetuar ato përsëri gjatë perimenopauzës dhe fazës së hershme pas menopauzës.

Edhe gratë që kanë përjetuar ndryshime të humorit gjatë sindromës premenstruale, “baby blues” pas lindjes ose depresion pas lindjes mund të jenë më të rrezikuara.

Sipas ekspertëve, luhatjet hormonale që lidhen me këto periudha mund të luajnë rol edhe në ndryshimet e humorit gjatë perimenopauzës. Për këtë arsye, problemet e shëndetit mendor gjatë kësaj periudhe nuk duhet të neglizhohen.

Kur duhet të flisni me mjekun?

Nëse dyshoni se mund të jeni në perimenopauzë, një nga pyetjet më të thjeshta me të cilat mund të filloni bisedën me mjekun është:

“A mendoni se jam në perimenopauzë?”

Më pas, është e rëndësishme të përshkruani simptomat që po përjetoni dhe kur kanë filluar.

Trajtimi varet nga simptomat. Për shembull, nëse problemi kryesor janë gjakderdhjet e parregullta, mjeku mund të rekomandojë trajtime hormonale, përfshirë pilulat kontraceptive ose një pajisje intrauterine që përmban progestinë.

Në rastet kur një grua përjeton probleme të humorit, mund të merren në konsideratë terapi hormonale ose antidepresivë. Megjithatë, trajtimi i depresionit dhe ankthit gjatë kësaj periudhe përgjithësisht ndjek të njëjtat parime si në periudha të tjera të jetës.

Perimenopauza dhe shëndeti i zemrës

Perimenopauza është gjithashtu një periudhë kur duhet t’i kushtohet më shumë vëmendje shëndetit kardiovaskular.

Gjatë moshës së mesme, gratë kanë tendencë të shtojnë peshë, megjithëse kjo lidhet më shumë me moshën sesa vetëm me menopauzën. Megjithatë, gjatë tranzicionit drejt menopauzës, yndyra ka tendencë të grumbullohet më shumë rreth pjesës së mesme të trupit.

Yndyra viscerale mund të rrisë rrezikun për diabet, sindromën metabolike dhe sëmundjet kardiovaskulare. Gjatë kësaj periudhe mund të ndryshojnë gjithashtu nivelet e kolesterolit: LDL-ja, i njohur si kolesteroli “i keq”, mund të rritet.

Edhe presioni i gjakut mund të rritet gjatë kësaj periudhe. Nuk është gjithmonë e qartë se sa nga këto ndryshime shkaktohen nga menopauza dhe sa nga vetë procesi i plakjes, por së bashku ato mund të kontribuojnë në rritjen e rrezikut kardiovaskular.

Sëmundjet e zemrës janë shkaku kryesor i vdekjes te gratë, ndaj perimenopauza mund të jetë një moment i mirë për të kontrolluar faktorët kryesorë të rrezikut.

Ekspertët rekomandojnë që gratë të “njohin numrat e tyre” — presionin e gjakut, nivelin e sheqerit në gjak dhe nivelet e yndyrave në gjak, përfshirë kolesterolin.

Çfarë mund të bëni për ta menaxhuar këtë periudhë?

Ndryshimet në stilin e jetesës mund të luajnë një rol të rëndësishëm gjatë perimenopauzës dhe pas saj.

Nëse pini duhan, lënia e tij është një nga hapat më të rëndësishëm për shëndetin. Aktiviteti fizik i rregullt mund të ndihmojë në ruajtjen e shëndetit kardiovaskular, menaxhimin e peshës dhe mirëqenien e përgjithshme.

Edhe ushqyerja duhet të rishikohet. Për shkak të ndryshimeve që ndodhin gjatë moshës së mesme, disa gra mund të kenë nevojë të përshtatin dietën dhe zakonet e tyre për të shmangur shtimin e tepërt në peshë.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se gratë nuk duhet të frikësohen nga perimenopauza. Ajo është një fazë normale e jetës dhe jo një sëmundje.

Disa gra e kalojnë këtë periudhë me shumë pak vështirësi, ndërsa të tjera mund të përjetojnë simptoma që ndikojnë ndjeshëm në jetën e përditshme.

Pikërisht për këtë arsye, informimi është i rëndësishëm. Të dish se çfarë mund të ndodhë gjatë kësaj periudhe mund t’i ndihmojë gratë të kuptojnë më mirë ndryshimet në trupin e tyre, të dallojnë simptomat që kërkojnë vlerësim mjekësor dhe të kërkojnë ndihmë kur është e nevojshme.

Perimenopauza nuk duhet të jetë një periudhë e mbështjellë me konfuzion apo frikë. Me informacionin e duhur dhe kujdesin e përshtatshëm shëndetësor, gratë mund të përgatiten për këtë tranzicion dhe të kujdesen për shëndetin e tyre edhe në vitet pas menopauzës sipas artikullit të healthline.