Vitamina D është thelbësore për shëndetin e kockave, sistemit imunitar, muskujve dhe trurit. Organizmi e prodhon kur lëkura ekspozohet në diell, por ajo merret edhe përmes disa ushqimeve dhe suplementeve. Mungesa e saj është e zakonshme dhe, në shumë raste, nuk shkakton simptoma të dukshme.
Kur shfaqen, simptomat më të zakonshme te të rriturit përfshijnë dhimbje të kockave, lodhje të vazhdueshme, dobësi ose dhimbje muskulore. Sipas Dr. Gail Clifford, këto shenja shpesh ngatërrohen me depresionin, sindromën e lodhjes kronike, fibromialgjinë, çrregullimet e tiroides ose ndryshimet hormonale të perimenopauzës.
Mungesa e vitaminës D mund të shkaktojë edhe simptoma më pak të njohura. Dr. Clifford thotë se disa pacientë përjetojnë ndjesi djegieje në gojë ose shije metalike, ndjeshmëri të pazakontë të kockave, sindromën e këmbëve të shqetësuara dhe përkeqësim të akneve. Ndërsa Dr. Jeffrey Chester thekson se nivelet e ulëta të vitaminës D mund të ndikojnë edhe në motivim, përqendrim dhe humor, duke bërë që simptomat të ngatërrohen me ADHD-në, ankthin ose depresionin.
Shenja të tjera mund të përfshijnë infeksione të shpeshta, shërim më të ngadaltë të plagëve dhe djersitje gjatë natës. Në rastet e mungesës së rëndë mund të shfaqen urinim i shpeshtë, etje e shtuar, nauze, të vjella, kapsllëk, dhimbje barku dhe vështirësi në përqendrim.
Nëse mungesa nuk trajtohet, mund të çojë në ulje të nivelit të kalciumit në gjak, duke shkaktuar ngërçe muskulore, lëkurë të thatë, thonj të brishtë dhe flokë më të ashpër. Rastet më të rënda mund të shoqërohen me mpirje të duarve dhe këmbëve, kriza, çrregullime të ritmit të zemrës, vështirësi në frymëmarrje dhe madje dështim të zemrës.
Mungesa afatgjatë e vitaminës D rrit gjithashtu rrezikun e osteoporozës dhe osteomalacisë, sëmundje që dobësojnë kockat dhe rrisin mundësinë e frakturave, dhimbjeve kronike, ndryshimeve në ecje dhe uljes së gjatësisë trupore.
Rreziku është më i lartë te personat që ekspozohen pak në diell, nuk konsumojnë ushqime të pasura me vitaminë D, kanë lëkurë më të errët, vuajnë nga sëmundje të veshkave ose të aparatit tretës, janë obezë, marrin disa medikamente ose janë mbi 65 vjeç. Foshnjat që ushqehen vetëm me qumësht gjiri gjithashtu kanë rrezik më të lartë.
Për të parandaluar mungesën, rekomandohet ekspozim i sigurt në diell, konsumimi i ushqimeve të pasura me vitaminë D dhe, kur është e nevojshme, përdorimi i suplementeve vetëm me këshillën e mjekut. Studiuesit kanë gjetur se vitamina D3 përthithet më mirë nga organizmi sesa vitamina D2.
Ekspertët këshillojnë të mos merren suplemente pa bërë më parë analizat përkatëse, pasi edhe nivelet shumë të larta të vitaminës D mund të shkaktojnë probleme shëndetësore, përfshirë gurët në veshka. Nëse ndiheni vazhdimisht të lodhur, keni dhimbje të pashpjegueshme të kockave ose muskujve, apo ndryshime të humorit, duhet të konsultoheni me mjekun për një analizë të vitaminës D.
