Shumë njerëz mendojnë se etja është shenja e parë që organizmi ka nevojë për ujë. Megjithatë, ekspertët shpjegojnë se kur ndjeni etje, trupi mund të ketë filluar tashmë të humbasë një pjesë të lëngjeve që i nevojiten për të funksionuar normalisht.

Sidomos gjatë verës, temperaturat e larta, aktiviteti fizik dhe djersitja e shtuar rrisin rrezikun e dehidratimit. Për këtë arsye është e rëndësishme të njihni shenjat e hershme dhe të mos prisni derisa të ndjeni etje.

Shenjat e para të dehidratimit

Dehidratimi mund të fillojë me simptoma të lehta që shpesh neglizhohen. Disa prej tyre janë:

• Gojë dhe buzë të thata.
• Lodhje ose mungesë energjie pa ndonjë arsye të dukshme.
• Dhimbje koke.
• Marramendje, sidomos kur ngriheni shpejt në këmbë.
• Urinë me ngjyrë të verdhë të errët ose sasi më të vogël se zakonisht.
• Vështirësi në përqendrim dhe ndjesi plogështie.
• Lëkurë më pak elastike dhe e thatë.

Nëse këto shenja injorohen, dehidratimi mund të përkeqësohet dhe të shkaktojë rrahje të shpejta të zemrës, konfuzion, temperaturë të lartë trupore apo edhe humbje të vetëdijes.

Kush është më i rrezikuar?

Disa grupe njerëzish kanë më shumë gjasa të dehidratohen:

• Fëmijët e vegjël.
• Të moshuarit, të cilët shpesh nuk ndiejnë etje aq shpejt.
• Personat që ushtrojnë aktivitet fizik intensiv.
• Ata që punojnë në ambiente të nxehta ose në diell.
• Personat me temperaturë, të vjella ose diarre.

Sa ujë duhet të pini?

Nevojat për lëngje ndryshojnë nga një person te tjetri dhe varen nga mosha, pesha, aktiviteti fizik dhe temperaturat e ambientit. Në përgjithësi, rekomandohet që të konsumohen rreth 1.5–2 litra lëngje në ditë, ndërsa gjatë ditëve të nxehta ose pas aktivitetit fizik mund të nevojitet më shumë.

Përveç ujit, hidratimin e ndihmojnë edhe frutat dhe perimet me përmbajtje të lartë uji, si shalqiri, pjepri, kastraveci, domatet dhe portokalli.

Si ta parandaloni dehidratimin?

Për të shmangur mungesën e lëngjeve:

• Pini ujë rregullisht gjatë ditës, edhe nëse nuk ndjeni etje.
• Mbani gjithmonë një shishe uji me vete.
• Kufizoni pijet me shumë sheqer dhe alkoolin, të cilat mund të ndikojnë në hidratim.
• Në ditët me temperatura të larta, qëndroni sa më shumë në ambiente të freskëta dhe konsumoni më shumë lëngje.
• Pas aktivitetit fizik, zëvendësoni lëngjet e humbura duke pirë ujë.

Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?

Nëse dehidratimi shoqërohet me marramendje të forta, konfuzion, të fikët, mungesë urinimi për shumë orë ose temperaturë të lartë, duhet të kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore. Këto mund të jenë shenja të një dehidratimi të rëndë që kërkon trajtim.