Barnat janë pjesë e zakonshme e shumë familjeve. Nga shurupet për temperaturë dhe vitaminat, deri te medikamentet për sëmundjet kronike, pothuajse çdo shtëpi ka një vend ku ruhen produktet mjekësore.

Megjithatë, ruajtja e tyre në vende të papërshtatshme mund të përbëjë rrezik serioz, veçanërisht për fëmijët e vegjël.

Fëmijët janë natyrshëm kureshtarë dhe shpesh eksplorojnë mjedisin duke prekur, hapur apo futur objekte në gojë. Për këtë arsye, edhe një pakujdesi e vogël mund të çojë në gëlltitjen aksidentale të një bari.

Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), ruajtja e sigurt e barnave është një nga masat kryesore për parandalimin e helmimeve aksidentale te fëmijët.

Pse fëmijët janë më të rrezikuar nga helmimet me barna?

Fëmijët e vegjël nuk e kuptojnë dallimin mes një bari dhe një produkti ushqimor.

Tabletat me ngjyra mund t’u duken si karamele, ndërsa shurupet me shije frutash mund t’i tërheqin për shkak të aromës dhe shijes.

Përveç kësaj, organizmi i fëmijëve është më i vogël dhe disa substanca mund të shkaktojnë efekte serioze edhe në sasi relativisht të vogla.

Rreziku nuk kufizohet vetëm te barnat me recetë. Edhe medikamentet që blihen pa recetë, vitaminat dhe suplementet mund të jenë të dëmshme nëse merren në mënyrë të papërshtatshme.

Ku duhet t’i ruajmë barnat në shtëpi?

Vendi më i sigurt për ruajtjen e barnave është një dollap i mbyllur me çelës ose me mekanizëm sigurie, jashtë mundësisë së qasjes së fëmijëve.

Barnat nuk duhet të lihen mbi tavolinë, në komodinë, në çanta ose në sirtarë që fëmijët mund t’i hapin lehtësisht.

Edhe vendet që prindërit i konsiderojnë të larta nuk janë gjithmonë të sigurta, pasi fëmijët mund të ngjiten në karrige ose mobilie për t’i arritur.

Prandaj, ruajtja në një hapësirë të mbyllur është më e sigurt sesa vendosja e barnave vetëm në një raft të lartë.

Mbajini barnat në paketimin origjinal

Një nga gabimet që duhet shmangur është transferimi i barnave në kuti ushqimore, shishe pijesh ose enë të tjera pa etiketë.

Paketimi origjinal përmban informacione të rëndësishme për emrin e barit, dozën, datën e skadencës dhe udhëzimet e përdorimit.

Gjithashtu, shumë paketime kanë kapakë që janë projektuar për ta vështirësuar hapjen nga fëmijët.

Megjithatë, këta kapakë nuk janë plotësisht të sigurt. Disa fëmijë mund të arrijnë t’i hapin, prandaj paketimi mbrojtës nuk e zëvendëson ruajtjen në një dollap të mbyllur.

Mos i quani barnat karamele

Prindërit ndonjëherë përdorin shprehje si “është një karamele e vogël” për ta bindur fëmijën të marrë një medikament.

Megjithëse qëllimi mund të jetë lehtësimi i marrjes së barit, kjo mënyrë komunikimi mund të krijojë keqkuptime.

Fëmija mund të fillojë t’i shohë tabletat ose shurupet si produkte që mund t’i konsumojë edhe vetë.

Është më e sigurt t’i shpjegojmë, në përputhje me moshën, se barnat përdoren vetëm kur janë të nevojshme dhe jepen nga një i rritur përgjegjës.

Kujdes edhe me çantat e mysafirëve

Një burim rreziku që shpesh neglizhohet janë çantat e gjyshërve, familjarëve ose mysafirëve.

Shumë të rritur mbajnë barna në çanta dore, xhepa ose kuti të vogla që mund të hapen lehtësisht.

Kur këto çanta vendosen në dysheme ose mbi mobilie të ulëta, fëmijët mund të kenë qasje në to.

Prandaj, është e rëndësishme që edhe mysafirët të informohen për nevojën e ruajtjes së barnave në vende të sigurta.

Si të shmangim gabimet gjatë dhënies së barnave?

Helmimet aksidentale nuk ndodhin vetëm kur fëmijët i marrin vetë medikamentet.

Ato mund të ndodhin edhe si pasojë e dhënies së dozës së gabuar ose përdorimit të të njëjtit përbërës aktiv në dy produkte të ndryshme.

Për të zvogëluar këtë rrezik, prindërit duhet:

• Të ndjekin dozën e rekomanduar nga mjeku ose farmacisti.
• Të përdorin shiringën matëse ose pajisjen e posaçme që shoqëron barin, jo lugët e kuzhinës.
• Të kontrollojnë emrin dhe përqendrimin e medikamentit përpara përdorimit.
• Të mbajnë shënim orarin dhe dozën kur për kujdesin e fëmijës përgjigjen disa persona.
• Të mos përdorin barna të përshkruara për një person tjetër.

Vëmendje e veçantë duhet t’u kushtohet barnave që përmbajnë të njëjtën substancë aktive, pasi përdorimi i tyre njëkohësisht mund të çojë në mbidozim.

Çfarë duhet të bëjmë nëse fëmija gëlltit aksidentalisht një bar?

Nëse dyshoni se fëmija ka gëlltitur një medikament pa mbikëqyrje, është e rëndësishme të veproni menjëherë, edhe nëse ai duket mirë.

Disa barna mund të shkaktojnë simptoma me vonesë.

Në një situatë të tillë:

• Largojeni menjëherë barin nga fëmija dhe kontrolloni nëse ka mbetje në gojë.
• Kontaktoni pa vonesë shërbimin e urgjencës ose një qendër të specializuar për helmimet.
• Mbajeni paketimin e barit për t’ua treguar profesionistëve shëndetësorë.
• Përpiquni të përcaktoni emrin e barit, përqendrimin, sasinë e mundshme të gëlltitur dhe kohën e ngjarjes.
• Mos e nxisni fëmijën të vjellë.
• Mos i jepni ushqim, qumësht, barna të tjera ose qymyr aktiv si trajtim pa udhëzim profesional.

Nëse fëmija ka vështirësi në frymëmarrje, humb vetëdijen, ka kriza ose nuk reagon normalisht, kërkoni menjëherë ndihmë urgjente.

Mos prisni shfaqjen e simptomave për të kërkuar këshillë mjekësore.

Çfarë duhet të bëjmë me barnat e skaduara?

Barnat e skaduara ose ato që nuk përdoren më nuk duhet të mbahen pa nevojë në shtëpi.

Ato mund të krijojnë konfuzion dhe të rrisin mundësinë e përdorimit aksidental.

Rekomandohet që barnat e panevojshme të dorëzohen në një pikë të autorizuar për grumbullimin e tyre, nëse një shërbim i tillë është i disponueshëm.

Në mungesë të tij, duhet të kërkohen udhëzime nga farmacisti për asgjësimin e sigurt, në përputhje me rregullat lokale.

Barnat nuk duhet të lihen në mbeturina të hapura, ku mund të arrihen nga fëmijët.

Siguria fillon nga zakonet e përditshme

Parandalimi i helmimeve aksidentale nuk kërkon masa të ndërlikuara, por vëmendje dhe zakone të qëndrueshme.

Mbyllja e barnave menjëherë pas përdorimit, kontrollimi i paketimit dhe kujdesi ndaj vendeve ku fëmijët mund të arrijnë janë hapa të thjeshtë që mund të bëjnë ndryshim të madh.

Edhe nëse fëmija nuk ka treguar më parë interes për barnat, kjo nuk do të thotë se nuk mund t’i marrë në një moment tjetër.

Kureshtja është pjesë e natyrshme e zhvillimit të fëmijëve. Përgjegjësia e të rriturve është të krijojnë një mjedis ku kjo kureshtje të mos i ekspozojë ndaj rreziqeve të panevojshme.