Dita e parë në çerdhe është një moment i rëndësishëm si për fëmijën, ashtu edhe për prindërit. Për disa fëmijë, përshtatja me mjedisin e ri ndodh natyrshëm, ndërsa për të tjerë shoqërohet me lot, frikë dhe refuzim për t’u ndarë nga prindërit.

Këto reagime shpesh lidhen me ankthin e ndarjes, një pjesë e zakonshme e zhvillimit emocional gjatë fëmijërisë së hershme.

Megjithatë, mënyra se si prindërit dhe edukatorët e menaxhojnë këtë periudhë mund të ndikojë në ndjenjën e sigurisë dhe përshtatjen e fëmijës me çerdhen.

Çfarë është ankthi i ndarjes?

Ankthi i ndarjes është shqetësimi që përjeton fëmija kur largohet nga prindi ose personi që kujdeset zakonisht për të.

Sipas Akademisë Amerikane të Pediatrisë (AAP), ankthi i ndarjes është një fazë e zakonshme e zhvillimit, e cila shpesh fillon gjatë gjysmës së dytë të vitit të parë të jetës dhe mund të jetë veçanërisht e theksuar gjatë viteve të para.

Në këtë periudhë, fëmija krijon lidhje të forta emocionale me personat e afërt dhe mund të ndihet i pasigurt kur ata largohen.

Fillimi i çerdhes mund ta intensifikojë këtë ndjenjë, pasi fëmija përballet njëkohësisht me njerëz, hapësira dhe rutina të panjohura.

Si shfaqet ankthi i ndarjes?

Jo të gjithë fëmijët reagojnë në të njëjtën mënyrë.

Disa qajnë sapo arrijnë te dera e çerdhes, ndërsa të tjerë mund të shfaqin shqetësim që në momentin kur fillojnë përgatitjet për t’u larguar nga shtëpia.

Shenjat më të zakonshme përfshijnë:

• Të qara ose kundërshtim gjatë ndarjes nga prindi.
• Kapje të fortë pas prindit dhe refuzim për ta lëshuar.
• Ndryshime të përkohshme në gjumë ose oreks.
• Nervozizëm dhe nevojë më të madhe për afërsi pas kthimit në shtëpi.
• Hezitim për të hyrë në çerdhe ose për t’u përfshirë në aktivitete.

Këto reagime nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht se fëmija nuk është gati për çerdhe. Shpesh, ato tregojnë se ka nevojë për më shumë kohë dhe mbështetje për t’u ndier i sigurt.

Përgatiteni fëmijën përpara ditës së parë

Përshtatja mund të fillojë përpara se fëmija të nisë çerdhen.

Prindërit mund t’i flasin për mjedisin e ri me fjalë të thjeshta, t’i tregojnë se aty do të ketë lodra, fëmijë të tjerë dhe edukatore që do të kujdesen për të.

Nëse është e mundur, vizitat e shkurtra paraprake mund ta ndihmojnë fëmijën të familjarizohet me hapësirën dhe personelin.

Edhe lojërat në shtëpi, ku prindi largohet për pak kohë dhe më pas kthehet, mund ta ndihmojnë fëmijën të mësohet gradualisht me ndarjet e shkurtra.

Krijoni një ritual të qëndrueshëm të përshëndetjes

Një përqafim, një puthje dhe disa fjalë të ngrohta mund të bëhen pjesë e ritualit të përditshëm të ndarjes.

Për shembull, prindi mund t’i thotë fëmijës: “Tani do të qëndrosh me edukatoren dhe shokët. Unë do të vij të të marr pas gjumit ose pas lojës.”

Është e rëndësishme që përshëndetja të jetë e qartë dhe e qetë.

Largimi fshehurazi, pa i treguar fëmijës, mund ta rrisë pasigurinë, pasi ai nuk e kupton kur dhe pse prindi është larguar.

Në anën tjetër, zgjatja e tepërt e përshëndetjes mund ta bëjë ndarjen më të vështirë për disa fëmijë.

Lejoni fëmijën të marrë diçka të njohur nga shtëpia

Një lodër e preferuar, një batanije e vogël ose një objekt tjetër i njohur mund t’i ofrojë fëmijës ndjenjë rehatie në mjedisin e ri.

Këto objekte mund të shërbejnë si lidhje emocionale mes shtëpisë dhe çerdhes.

Megjithatë, duhet të respektohen rregullat e sigurisë dhe politikat e institucionit, veçanërisht për foshnjat dhe objektet që mund të paraqesin rrezik gjatë gjumit.

Bashkëpunoni me edukatorët

Komunikimi mes prindërve dhe edukatorëve është një nga elementet më të rëndësishme të përshtatjes.

Prindërit mund të ndajnë informacione mbi zakonet e gjumit, ushqimin, lodrat e preferuara dhe mënyrat që e qetësojnë fëmijën.

Po ashtu, edukatorët mund t’i informojnë prindërit se si sillet fëmija pasi ata largohen.

Një fëmijë mund të qajë gjatë përshëndetjes, por më pas të qetësohet dhe të përfshihet në lojë.

Nëse është e mundur, një periudhë përshtatjeje me qëndrime fillimisht më të shkurtra dhe zgjatje graduale mund të jetë e dobishme.

Çfarë duhet të bëjnë prindërit pas kthimit nga çerdhja?

Pas një dite në mjedis të ri, disa fëmijë mund të jenë më të lodhur, më të ndjeshëm ose të kërkojnë më shumë afërsi fizike.

Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se kanë kaluar një ditë të keqe.

Prindërit mund t’u ofrojnë kohë të qetë, përqafime, lojë të përbashkët dhe një rutinë të parashikueshme në mbrëmje.

Për fëmijët më të rritur, bisedat e thjeshta rreth ditës mund të ndihmojnë në shprehjen e emocioneve.

Është e rëndësishme që ndjenjat e fëmijës të pranohen, pa e turpëruar për të qarën apo frikën.

Sa zgjat përshtatja me çerdhen?

Nuk ekziston një afat i njëjtë për të gjithë fëmijët.

Disa përshtaten brenda pak ditësh, ndërsa të tjerëve mund t’u duhen disa javë ose më shumë.

Kohëzgjatja ndikohet nga mosha, temperamenti, përvojat e mëparshme të ndarjes, qëndrueshmëria e rutinës dhe cilësia e marrëdhënies me edukatorët.

Nëse fëmija vazhdon të përjetojë shqetësim shumë të fortë, nuk arrin të qetësohet gjatë qëndrimit në çerdhe, refuzon vazhdimisht ushqimin ose shfaq ndryshime të theksuara në sjellje, është e rëndësishme të diskutohet me edukatorët dhe pediatrin.

Përshtatja kërkon kohë, durim dhe siguri

Fillimi i çerdhes nuk është vetëm ndryshim i ambientit. Për fëmijën, është një hap i madh drejt njohjes së njerëzve të rinj, krijimit të marrëdhënieve dhe zhvillimit të pavarësisë.

Lotët gjatë ndarjes nuk janë domosdoshmërisht shenjë se diçka po shkon keq. Shpesh, ata janë mënyra se si fëmija shpreh pasigurinë përballë një përvoje të re.

Ajo që i nevojitet më shumë fëmijës nuk është të mos qajë kurrë, por të ndihet i kuptuar, i mbështetur dhe i sigurt se prindi do të kthehet.

Me durim, bashkëpunim dhe një rutinë të qëndrueshme, shumë fëmijë arrijnë ta përjetojnë çerdhen si një mjedis të sigurt, ku mund të luajnë, të mësojnë dhe të krijojnë lidhje të reja.