Djersitja është një proces natyror që ndihmon organizmin të rregullojë temperaturën e trupit. Ajo shfaqet zakonisht gjatë aktivitetit fizik, në temperatura të larta ose në situata stresi dhe emocioni.
Megjithatë, disa njerëz djersiten shumë edhe kur nuk është nxehtë, nuk janë fizikisht aktivë dhe nuk ka ndonjë arsye të dukshme.
Në shumicën e rasteve, djersitja e shtuar nuk përbën rrezik serioz për shëndetin. Por kur ajo shfaqet papritur, bëhet e vazhdueshme ose shoqërohet me simptoma të tjera, mund të jetë e nevojshme një vizitë mjekësore.
Pse djersitemi?
Djersitja është një nga mekanizmat kryesorë përmes të cilëve trupi ruan temperaturën normale.
Kur temperatura e trupit rritet, gjëndrat e djersës prodhojnë lëng që del në sipërfaqen e lëkurës. Avullimi i këtij lëngu ndihmon në ftohjen e organizmit.
Djersitja ndikohet edhe nga sistemi nervor, hormonet, emocionet dhe faktorë të tjerë individualë.
Sasia e djersës ndryshon nga një person te tjetri. Për këtë arsye, djersitja më e madhe se e dikujt tjetër nuk nënkupton domosdoshmërisht problem shëndetësor.
Çfarë është hiperhidroza?
Hiperhidroza është termi mjekësor që përdoret për djersitjen e tepërt, e cila tejkalon nevojën e organizmit për rregullimin e temperaturës.
Sipas Akademisë Amerikane të Dermatologjisë (AAD), hiperhidroza mund të prekë pjesë të caktuara të trupit ose të shfaqet në mënyrë më të përgjithshme.
Ekzistojnë dy forma kryesore:
Hiperhidroza primare zakonisht prek zona të caktuara, si pëllëmbët e duarve, shputat e këmbëve, sqetullat ose fytyrën. Ajo shpesh fillon në fëmijëri ose adoleshencë dhe nuk lidhet domosdoshmërisht me një sëmundje tjetër.
Hiperhidroza sekondare mund të shkaktohet nga sëmundje të ndryshme, ndryshime hormonale ose përdorimi i disa medikamenteve. Ajo mund të prekë pjesë më të mëdha të trupit dhe ndonjëherë shfaqet edhe gjatë gjumit.
Dallimi mes këtyre formave është i rëndësishëm për përcaktimin e trajtimit.
Cilat janë shkaqet e djersitjes së tepërt?
Djersitja e shtuar mund të lidhet me faktorë të ndryshëm.
Ndër shkaqet e mundshme përfshihen:
- Temperaturat e larta dhe aktiviteti fizik.
- Stresi, ankthi dhe emocionet e forta.
- Ndryshimet hormonale, përfshirë menopauzën.
- Aktiviteti i shtuar i gjëndrës tiroide, i njohur si hipertiroidizëm.
- Ulja e nivelit të sheqerit në gjak.
- Infeksione të caktuara që shoqërohen me temperaturë.
- Efektet anësore të disa medikamenteve.
Megjithatë, prania e djersitjes së tepërt nuk mjafton për të përcaktuar ndonjërën prej këtyre gjendjeve. Për identifikimin e shkakut mund të nevojiten kontroll mjekësor dhe analiza të përshtatshme.
Kur djersitja duhet të na shqetësojë?
Djersitja që shfaqet gjatë vapës ose aktivitetit fizik zakonisht është reagim normal i organizmit.
Por disa ndryshime meritojnë vëmendje më të madhe.
Kontrolli mjekësor rekomandohet nëse:
- Djersitja fillon papritur, pa ndonjë shkak të qartë.
- Djersiteni shumë edhe në ambiente të freskëta ose gjatë pushimit.
- Djersitja ndikon në punë, gjumë ose aktivitetet e përditshme.
- Zgjoheni vazhdimisht natën me rroba ose çarçafë të lagur nga djersa.
- Djersitja shoqërohet me humbje të pashpjegueshme të peshës, temperaturë ose lodhje të pazakontë.
- Problemi shfaqet pas fillimit të një medikamenti të ri.
Këto shenja nuk tregojnë domosdoshmërisht një sëmundje serioze, por kërkojnë vlerësim për të kuptuar shkakun.
A është shqetësuese djersitja gjatë natës?
Djersitja gjatë natës mund të ndodhë për arsye të thjeshta, si temperatura e lartë e dhomës, mbulesat e trasha ose veshjet e papërshtatshme.
Megjithatë, kur djersitja është aq e madhe sa lag rrobat dhe çarçafët, pavarësisht se ambienti është i freskët, ajo duhet të vlerësohet.
Sipas Shërbimit Kombëtar Shëndetësor të Mbretërisë së Bashkuar (NHS), djersitjet e përsëritura gjatë natës, veçanërisht kur shoqërohen me temperaturë, kollë të vazhdueshme ose humbje të pashpjegueshme të peshës, kërkojnë konsultim mjekësor.
Kur duhet të kërkojmë ndihmë urgjente?
Në disa raste, djersitja e papritur mund të shoqërohet me simptoma që kërkojnë reagim të menjëhershëm.
Kërkoni ndihmë urgjente nëse djersitja e fortë shoqërohet me dhimbje ose presion në gjoks, vështirësi në frymëmarrje, të fikët apo marramendje të rëndë.
Djersitja e ftohtë, sidomos kur shoqërohet me këto simptoma, mund të jetë shenjë e një problemi akut shëndetësor.
Te personat me diabet, djersitja e papritur e shoqëruar me dridhje, uri, dobësi ose konfuzion mund të tregojë ulje të sheqerit në gjak dhe kërkon veprim të shpejtë sipas udhëzimeve mjekësore.
A mund të djersiten tepër edhe fëmijët?
Po. Edhe fëmijët mund të djersiten më shumë se zakonisht, sidomos gjatë lojës, aktivitetit fizik ose kur janë të veshur trashë.
Megjithatë, djersitja e vazhdueshme dhe e pazakontë, veçanërisht kur shoqërohet me lodhje, vështirësi në frymëmarrje, temperaturë ose probleme me ushqyerjen, duhet të diskutohet me pediatrin.
Te foshnjat, djersitja e theksuar gjatë ushqyerjes, sidomos nëse shoqërohet me frymëmarrje të shpejtë ose vështirësi në shtimin e peshës, kërkon vlerësim mjekësor.
Nuk duhet të supozohet automatikisht se djersitja e shtuar te fëmijët shkaktohet nga mungesa e vitaminave apo mineraleve.
Si trajtohet djersitja e tepërt?
Trajtimi varet nga shkaku dhe nga ndikimi që djersitja ka në jetën e përditshme.
Në rastet e hiperhidrozës primare, mjeku mund të rekomandojë antiperspirantë të posaçëm, trajtime lokale ose metoda të tjera dermatologjike.
Në disa raste përdoren trajtime si jontoforeza, injeksionet me toksinë botulinike ose medikamente të caktuara.
Nëse djersitja shkaktohet nga një sëmundje tjetër, trajtimi përqendrohet te gjendja që e shkakton.
Ndërkohë, veshjet që lejojnë ajrosjen e lëkurës, kujdesi për higjienën dhe shmangia e faktorëve që nxisin djersitjen mund të ndihmojnë në menaxhimin e shqetësimit.
Djersitja nuk duhet të neglizhohet kur ndryshon papritur
Djersitja është funksion i domosdoshëm i organizmit dhe sasia e saj ndryshon natyrshëm mes njerëzve.
Megjithatë, kur bëhet e tepruar, fillon pa arsye të dukshme ose shoqërohet me simptoma të tjera, është e rëndësishme të kuptohet shkaku.
Jo çdo djersitje e tepërt tregon sëmundje, por ndryshimet e pazakonta dhe të vazhdueshme meritojnë vëmendje mjekësore.
Identifikimi i hershëm i shkakut mund të ndihmojë në zgjedhjen e trajtimit të përshtatshëm dhe në përmirësimin e cilësisë së jetës.













