Gjakderdhja nga hunda është një shqetësim i zakonshëm që mund t’u ndodhë fëmijëve dhe të rriturve. Në shumicën e rasteve, ajo nuk është e rrezikshme dhe ndalet brenda pak minutash. Megjithatë, gjakderdhja e shpeshtë, e zgjatur ose e shoqëruar me simptoma të tjera mund të kërkojë kontroll mjekësor.
Hunda përmban shumë enë të vogla gjaku që mund të dëmtohen lehtësisht. Ajri i thatë, irritimi i mukozës, prekja e hundës ose fryrja e fortë janë ndër shkaqet më të zakonshme.
Cilat janë shkaqet më të zakonshme?
Gjakderdhja nga hunda mund të shkaktohet nga faktorë të ndryshëm, duke përfshirë:
- Ajri i thatë, veçanërisht gjatë dimrit ose në ambiente me ngrohje.
- Prekja ose gërvishtja e brendshme e hundës.
- Fryrja e fortë e hundës.
- Alergjitë dhe ftohjet.
- Irritimi i mukozës së hundës.
- Goditjet ose dëmtimet në hundë.
- Përdorimi i disa sprejve të hundës ose medikamenteve që ndikojnë në koagulimin e gjakut.
Në disa raste, gjakderdhja mund të lidhet me tensionin e lartë të gjakut ose me çrregullime të koagulimit, veçanërisht kur përsëritet shpesh.
Çfarë duhet të bëni kur fillon gjakderdhja?
Kur hunda fillon të rrjedhë gjak, është e rëndësishme të qëndroni ulur dhe të përkulni kokën pak përpara. Kjo ndihmon që gjaku të mos rrjedhë drejt fytit.
Më pas:
- Shtrëngoni pjesën e butë të hundës me gishtërinj.
- Mbajeni presionin për 10–15 minuta pa e lëshuar vazhdimisht për të kontrolluar nëse gjakderdhja ka ndaluar.
- Merrni frymë përmes gojës.
- Mund të vendosni një kompresë të ftohtë mbi hundë ose faqe, nëse ju sjell lehtësim.
Nuk rekomandohet të shtriheni, të ktheni kokën prapa ose të fusni letra dhe materiale të tjera thellë në hundë.
Kur duhet vizituar mjeku?
Jo çdo gjakderdhje nga hunda kërkon vizitë mjekësore. Megjithatë, duhet të konsultoheni me mjekun nëse:
- Gjakderdhja përsëritet shpesh.
- Shfaqet pa ndonjë shkak të qartë.
- Keni edhe mavijosje të shpeshta ose gjakderdhje nga pjesë të tjera të trupit.
- Merrni medikamente që hollojnë gjakun.
- Gjakderdhja shoqërohet me dobësi, marramendje ose zbehje.
- Keni bllokim të vazhdueshëm të njërës anë të hundës.
- Gjakderdhja fillon pas një dëmtimi në kokë ose në fytyrë.
Mjeku mund të kontrollojë hundën, të vlerësojë shkaqet e mundshme dhe të rekomandojë analiza ose trajtim nëse është e nevojshme.
Kur kërkohet ndihmë urgjente?
Kërkoni ndihmë urgjente nëse gjakderdhja është e madhe, nuk ndalet pas rreth 20 minutash presion të vazhdueshëm ose shkakton vështirësi në frymëmarrje, dobësi të theksuar apo ndjenjë të fikëti.
Ndihma urgjente është gjithashtu e nevojshme në rastet kur gjakderdhja shfaqet pas një dëmtimi të rëndë ose kur personi humb një sasi të konsiderueshme gjaku.
Si mund të parandalohet gjakderdhja nga hunda?
Për të ulur mundësinë e gjakderdhjes, mund të ndihmojnë disa masa të thjeshta:
- Mbani lagështinë e ajrit në ambientet e thata.
- Shmangni prekjen dhe gërvishtjen e hundës.
- Fryjeni hundën butësisht.
- Përdorni solucion fiziologjik për të mbajtur mukozën të hidratuar.
- Shmangni fryrjen e fortë të hundës menjëherë pas një episodi gjakderdhjeje.
Nëse gjakderdhja përsëritet, mos u përpiqni ta trajtoni vazhdimisht vetëm në shtëpi pa e përcaktuar shkakun.
Gjakderdhja nga hunda shpesh është e padëmshme dhe ndalet vetë, por mënyra se si shfaqet, sa zgjat dhe sa shpesh përsëritet janë faktorë të rëndësishëm. Një gjakderdhje e zgjatur ose e përsëritur nuk duhet të neglizhohet.
