Aknet nuk janë vetëm një problem i adoleshencës. Shumë gra vazhdojnë të kenë akne edhe pas moshës 25 vjeç, ndërsa disa i zhvillojnë për herë të parë në moshë të rritur. Në këto raste, hormonet mund të luajnë një rol të rëndësishëm, veçanërisht kur puçrrat shfaqen në pjesën e poshtme të fytyrës, në nofull dhe në mjekër.

Aknet krijohen kur poret bllokohen nga yndyra e lëkurës dhe qelizat e vdekura. Ndryshimet hormonale mund të rrisin prodhimin e yndyrës dhe të ndikojnë në shfaqjen e inflamacionit.

Si lidhen hormonet me shfaqjen e akneve?

Hormonet androgjene, të cilat gjenden edhe te gratë, mund të stimulojnë gjëndrat dhjamore që të prodhojnë më shumë yndyrë. Kur kjo yndyrë kombinohet me qelizat e vdekura të lëkurës, poret mund të bllokohen dhe të shfaqen puçrra.

Te disa gra, aknet përkeqësohen para menstruacioneve për shkak të ndryshimeve hormonale gjatë ciklit. Puçrrat mund të jenë të thella, të dhimbshme dhe të shfaqen vazhdimisht në të njëjtat zona.

Megjithatë, jo çdo rast i akneve te gratë e rritura shkaktohet nga një çrregullim hormonal.

Cilat janë shenjat e akneve hormonale?

Aknet që lidhen me ndryshimet hormonale mund të kenë disa karakteristika të zakonshme:

• Shfaqen në mjekër, nofull dhe pjesën e poshtme të fytyrës.
• Përkeqësohen para menstruacioneve.
• Përfshijnë puçrra të thella dhe të dhimbshme.
• Përsëriten edhe pas trajtimeve të mëparshme.
• Shfaqen së bashku me yndyrë të shtuar të lëkurës.

Këto shenja mund të sugjerojnë ndikim hormonal, por nuk mjaftojnë për të vendosur një diagnozë. Vlerësimi nga dermatologu ndihmon në përcaktimin e llojit të akneve dhe trajtimit të përshtatshëm.

A mund të lidhen aknet me sindromën e vezoreve policistike?

Në disa raste, aknet e vazhdueshme te gratë mund të shoqërohen me sindromën e vezoreve policistike, e njohur si PCOS. Kjo gjendje mund të lidhet me rritjen e niveleve të androgjeneve dhe me ndryshime në ciklin menstrual.

Shenja të tjera që mund të kërkojnë vlerësim hormonal përfshijnë:

• Menstruacione të çrregullta ose të rralla.
• Rritje të shtuar të qimeve në fytyrë ose trup.
• Rënie të flokëve në pjesën e sipërme të kokës.
• Shtim në peshë ose vështirësi në menaxhimin e saj.

Prania e akneve nuk do të thotë automatikisht se një grua ka PCOS. Nëse shfaqen disa nga këto simptoma së bashku, gjinekologu ose endokrinologu mund të rekomandojë një vlerësim më të detajuar.

Faktorë të tjerë që mund të shkaktojnë akne

Hormonet nuk janë shkaku i vetëm i akneve te gratë e rritura. Shpërthimet mund të ndikohen edhe nga:

• Stresi dhe mungesa e gjumit.
• Produkte kozmetike që bllokojnë poret.
• Disa medikamente.
• Ndryshimet në rutinën e kujdesit për lëkurën.
• Predispozita gjenetike.
• Ndryshimet hormonale gjatë shtatzënisë ose pas ndërprerjes së disa kontraceptivëve.

Ushqyerja mund të ndikojë te disa persona, por aknet nuk shkaktohen vetëm nga konsumimi i ushqimeve të yndyrshme ose nga mungesa e higjienës.

Si trajtohen aknet te gratë e rritura?

Trajtimi varet nga lloji i akneve, ashpërsia e tyre dhe shkaku i mundshëm. Dermatologu mund të rekomandojë produkte ose medikamente që përmbajnë përbërës si retinoidet, acidi azelaik ose benzoil peroksidi.

Në rastet kur dyshohet për ndikim hormonal, mjeku mund të shqyrtojë edhe trajtime hormonale, në varësi të historisë shëndetësore dhe nevojave të pacientes. Këto trajtime nuk duhet të fillohen pa konsultë mjekësore.

Një rutinë e thjeshtë e kujdesit për lëkurën mund të përfshijë pastrues të butë, hidratues që nuk bllokon poret dhe krem mbrojtës ndaj diellit. Shtrydhja e puçrrave mund të rrisë rrezikun për shenja dhe plagë.

Kur duhet të konsultoheni me dermatologun?

Nëse aknet shfaqen papritur në moshë të rritur, janë të dhimbshme, lënë shenja ose nuk përmirësohen me kujdesin e zakonshëm, rekomandohet konsultimi me dermatologun.

Kontrolli është veçanërisht i rëndësishëm kur aknet shoqërohen me menstruacione të çrregullta, rritje të qimeve në fytyrë ose ndryshime të tjera hormonale.

Aknet te gratë e rritura mund të lidhen me hormonet, por shkaku nuk është gjithmonë hormonal. Identifikimi i faktorëve që ndikojnë në shfaqjen e tyre ndihmon në zgjedhjen e trajtimit të duhur dhe në parandalimin e shenjave afatgjata në lëkurë.