Prindërit e sotëm kanë më shumë informacione, më shumë mjete dhe më shumë mundësi se kurrë më parë për t’u kujdesur për fëmijët e tyre. Megjithatë, krahas dëshirës për t’i mbajtur të sigurt, është shtuar edhe një pyetje që psikologët dhe ekspertët e zhvillimit të fëmijëve e diskutojnë gjithnjë e më shpesh: A po i mbrojmë fëmijët më shumë seç duhet?

Dëshira për të shmangur çdo rrezik është e natyrshme. Çdo prind dëshiron që fëmija i tij të mos lëndohet, të mos zhgënjehet dhe të mos vuajë. Por kur mbrojtja bëhet e tepërt, ajo mund të pengojë zhvillimin e aftësive që fëmijët kanë nevojë të ndërtojnë për jetën.

Kur mbrojtja kthehet në pengesë

Shumë prindër ndërhyjnë menjëherë sapo fëmija përballet me një vështirësi: i zgjidhin konfliktet me bashkëmoshatarët, i kryejnë detyrat që ai mund t’i bëjë vetë ose përpiqen të shmangin çdo situatë që mund ta mërzitë.

Edhe pse kjo bëhet me qëllim të mirë, psikologët paralajmërojnë se fëmijët kanë nevojë të përballen me sfida të vogla për të mësuar si t’i zgjidhin problemet, si të menaxhojnë emocionet dhe si të fitojnë besim te vetja.

Gabimet janë pjesë e të mësuarit

Asnjë fëmijë nuk mëson të ecë pa u rrëzuar. E njëjta gjë vlen edhe për aftësitë sociale, emocionale dhe praktike.

Kur fëmijët lejohen të provojnë, të gabojnë dhe të përpiqen përsëri, ata zhvillojnë reziliencën – aftësinë për t’u rikuperuar pas vështirësive. Nëse çdo pengesë hiqet nga rruga e tyre, ata mund ta kenë më të vështirë të përballojnë sfidat kur të rriten.

Frustrimi nuk është gjithmonë i dëmshëm

Në kulturën e sotme shpesh ekziston ideja se fëmijët duhet të jenë gjithmonë të lumtur. Por zhgënjimi, pritja dhe humbja janë pjesë normale e jetës.

Një fëmijë që nuk fiton gjithmonë në lojë, që pret radhën ose që dëgjon fjalën “jo”, po mëson aftësi të rëndësishme si durimi, vetëkontrolli dhe pranimi i realitetit.

Rreziku i “prindërimit me helikopter”

Ekspertët përdorin termin “prindërim me helikopter” për të përshkruar prindërit që monitorojnë dhe ndërhyjnë vazhdimisht në jetën e fëmijës.

Studime të ndryshme kanë treguar se mbrojtja e tepërt mund të lidhet me nivele më të larta ankthi, mungesë vetëbesimi dhe vështirësi në marrjen e vendimeve te disa fëmijë. Kur një fëmijë nuk ka mundësi të zgjidhë vetë probleme të vogla, ai mund të fillojë të besojë se nuk është në gjendje ta bëjë këtë pa ndihmën e të rriturve.

Si të gjejmë ekuilibrin?

Të mos e mbrosh tepër një fëmijë nuk do të thotë ta lësh pa mbështetje. Përkundrazi, do të thotë të jesh pranë tij duke e lejuar të provojë, të eksplorojë dhe të mësojë sipas moshës së tij.

Prindërit mund ta pyesin veten:

• A po e ndihmoj sepse ka nevojë, apo sepse unë kam frikë?
• A mund ta zgjidhë vetë këtë situatë nëse i jap pak kohë?
• A po i jap mundësinë të mësojë nga përvoja?

Fëmijët kanë nevojë edhe për liri

Siguria është thelbësore, por po aq të rëndësishme janë edhe autonomia, përgjegjësia dhe mundësia për të fituar përvoja. Çdo sfidë e vogël që një fëmijë përballon vetë është një hap drejt pavarësisë.

Në fund, qëllimi i prindërimit nuk është të eliminojë çdo vështirësi nga jeta e fëmijës, por ta ndihmojë atë të zhvillojë aftësitë për t’u përballur me to. Ndoshta mbrojtja më e madhe që mund t’u japim fëmijëve nuk është t’ua bëjmë rrugën më të lehtë, por t’i përgatisim që ta përshkojnë atë me besim dhe siguri.