Me ardhjen e verës, fëmijët kalojnë më shumë kohë jashtë duke luajtur, eksploruar dhe shijuar motin e ngrohtë. Por, veçanërisht kur bëhet fjalë për fëmijë aktivë dhe aventurierë, rrëzimet dhe lëndimet e vogla janë pothuajse të pashmangshme.

Vrapimi, kërcimet, biçikletat, skuterët dhe lojërat në park mund të shoqërohen me prerje, gërvishtje, pickime insektesh dhe madje edhe fraktura. “Gjatë verës ka më shumë lëndime, sepse fëmijët kalojnë më shumë kohë jashtë, luajnë me miqtë dhe shijojnë diellin,” thotë Dr. Elisa Song, pediatre holistike. Ajo thekson se aktivitetet si ngasja e biçikletës dhe skuterit, ngjitja në pemë, lojërat në park, eksplorimi i natyrës dhe thjesht të qenit fëmijë rrisin mundësinë e aksidenteve.

Disa lëndime mund të trajtohen në shtëpi nëse prindërit dinë disa hapa bazë të ndihmës së parë, ndërsa të tjera kërkojnë kujdes mjekësor, ndonjëherë edhe urgjent. Të dini se si të reagoni në secilën situatë mund t’ju ndihmojë të mbroni fëmijën tuaj.

Kur fëmijët ngasin biçikleta, skuterë ose luajnë lojëra aktive, mund të ndodhin lloje të ndryshme aksidentesh. Parandalimi është gjithmonë hapi i parë: sigurohuni që fëmijët të mbajnë helmetë dhe mësojini rregullat bazë të sigurisë në rrugë. Megjithatë, edhe me masa mbrojtëse, lëndimet mund të ndodhin.

Lëndimet në kokë mund të variojnë nga goditje të vogla dhe mavijosje deri te tronditjet e trurit dhe frakturat e kafkës. Kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore nëse fëmija:

• humbet vetëdijen;
• ka vjellë më shumë se një herë;
• bëhet tepër i irrituar ose i shqetësuar;
• duket i hutuar, flet ose vepron ngadalë, ose ka vështirësi në kryerjen e veprimeve të zakonshme;
• ka dhimbje të forta koke ose dobësi në krah apo këmbë;
• pëson kriza.

Nëse bëhet fjalë vetëm për një goditje të lehtë ose gërvishtje, një kompresë me akull, paracetamol për fëmijë ose pushimi mund të ndihmojnë në uljen e shqetësimit.

Lëndimet në fytyrë dhe trup, si çarjet e buzëve, prerjet, gërvishtjet, pickimet dhe thumbimet e insekteve, djegiet e lehta dhe gjakderdhjet nga hunda, shpesh mund të trajtohen në shtëpi me pajisje bazë të ndihmës së parë.

Në rast të gjakderdhjes nga hunda, fëmija duhet të ulet, të përkulet pak përpara dhe të shtrëngojë pjesën e butë të hundës mbi vrimat e hundës për të paktën pesë minuta, duke marrë frymë përmes gojës.

Kontaktoni mjekun ose drejtohuni në urgjencë nëse fëmija ka gjakderdhje të madhe që nuk ndalet pas 5–10 minutash presioni të drejtpërdrejtë, ka dëmtim të syrit ose qepallës, ose ka një plagë të madhe të hapur.

E njëjta gjë vlen edhe nëse plaga është shkaktuar nga kafshimi i një kafshe ose personi, nga një objekt i ndryshkur ose i ndotur, ose nëse në të kanë hyrë papastërti, gurë apo zhavorr. Plagët duhet të lahen me ujë dhe sapun dhe të shpëlahen mirë me ujë të pastër. Mbajtja e vaksinave të fëmijës të përditësuara ndihmon në parandalimin e infeksioneve.

Disa plagë mund të jenë shumë të dhimbshme dhe kjo mund të jetë shenjë e një frakture të fshehur ose infeksioni. Në këto raste duhet kërkuar ndihmë mjekësore.

Frakturat dhe kockat e thyera kërkojnë gjithmonë vlerësim mjekësor, por ndonjëherë mund të jetë e vështirë për prindërit të kuptojnë nëse fëmija ka dëmtuar një kockë. Shenjat që mund të tregojnë një frakturë përfshijnë dhimbje, ënjtje, deformim të zonës, ngrohtësi, mavijosje, skuqje dhe vështirësi në lëvizjen ose përdorimin e pjesës së dëmtuar të trupit.

Nëse fëmija është pjesërisht ose plotësisht pa vetëdije dhe nuk ka dëmtim të qafës apo shpinës, pozicioni i rikuperimit mund të ndihmojë që të mos marrë lëngje në rrugët e frymëmarrjes ndërsa pritet ndihma urgjente.

Një kuti e mirë e ndihmës së parë për fëmijët duhet të përmbajë materiale bazë si fasha sterile të madhësive të ndryshme, leukoplaste, garza, dezinfektues, pomadë antibiotike, doreza njëpërdorimëshe, kompresë të ftohtë, termometër, piskatore dhe një udhëzues për ndihmën e parë.

“Një kuti e ndihmës së parë është shumë e rëndësishme për t’u pasur,” thotë Karen Berger, farmaciste dhe anëtare e Bordit të Rishikimit Mjekësor të SingleCare. Për një kuti të vogël që mbahet në makinë ose gjatë udhëtimeve, ajo rekomandon të paktën leukoplaste të madhësive të ndryshme, piskatore, pomadë antibiotike, peceta antiseptike dhe kompresë të ftohtë.

Disa prindër mund të dëshirojnë të mësojnë reanimimin kardiopulmonar (CPR) ose të marrin certifikim për ndihmën e parë. Kurset mund të gjenden përmes organizatave të specializuara, si Shoqata Amerikane e Zemrës.

Megjithëse një kuti e pajisur mirë mund të ndihmojë në shumë situata, ndonjëherë nevojitet kujdes profesional. Shkoni në urgjencë nëse fëmija ka një plagë të thellë, gjakderdhje të madhe, djegie të rëndë, kockë të thyer që ka dalë përmes lëkurës, temperaturë të lartë me dhimbje koke ose qafë të ngrirë, ndryshim të gjendjes mendore, vështirësi në frymëmarrje ose reaksion të rëndë alergjik.

Telefononi urgjencën nëse fëmija po mbytet, ka humbur vetëdijen pas një dëmtimi në kokë, ka dëmtim në qafë ose shtyllë kurrizore, nuk merr frymë dhe nxirret në ngjyrë, ka gjakderdhje të pakontrollueshme ose një krizë që zgjat më shumë se pesë minuta.

Për probleme më të lehta, si dhimbje barku, kollë, ftohje, dhimbje fyti, të përziera, të vjella, diarre, infeksione urinare, dhimbje veshi, dhimbje sinusesh, ndrydhje ose prerje të vogla, mund të mjaftojë një vizitë te pediatri ose në qendrën e kujdesit urgjent.

Në situata ku duhet reaguar shpejt, prindërit mund të ndjekin katër hapat bazë të ndihmës së parë për fëmijët:

Së pari, kontrolloni situatën dhe sigurohuni që ju dhe fëmija jeni të sigurt. Vlerësoni frymëmarrjen, pamjen dhe qarkullimin e gjakut të fëmijës.

Më pas telefononi për ndihmë. Për dëmtime serioze telefononi urgjencën, ndërsa për probleme më të lehta kontaktoni pediatrin.

Jepni kujdesin e nevojshëm sipas situatës. Nëse dëmtimi është i lehtë, mund të mjaftojë ndihma e parë në shtëpi. Në raste më serioze, operatorët e urgjencës mund t’ju udhëzojnë deri në mbërritjen e ndihmës.

Në fund, përpiquni të kuptoni plotësisht se çfarë ka ndodhur dhe sigurohuni që shqetësimet e fëmijës të dëgjohen.

Ndërsa fëmijët bëhen më të pavarur, prindërit nuk do të jenë gjithmonë pranë tyre kur ndodh një aksident. Prandaj është e rëndësishme që edhe fëmijët të mësojnë disa hapa bazë të sigurisë: si të telefonojnë urgjencën, si të ndalojnë një gjakderdhje me një copë rrobë, si të ftohin një djegie dhe si të qetësojnë një thumbim blete.

Edhe fëmijët më të kujdesshëm mund të pësojnë aksidente gjatë lojës ose eksplorimit. Njohja e parimeve të ndihmës së parë u jep atyre më shumë siguri për të shijuar aventurat e tyre, ndërsa prindërit kanë njohuritë për t’i mbajtur të mbrojtur sipas artikullit SingleCare.