Si të mbështesni një të afërm pa harruar të mbroni edhe veten

Gjithçka mund të fillojë me një birrë, një gotë verë apo një koktej. Pastaj vjen një tjetër, e më pas një tjetër. Me kalimin e kohës, mund të shihni se si një familjar, mik apo person i afërt ndryshon gradualisht nën ndikimin e alkoolit.

Për njerëzit që e shohin këtë situatë vazhdimisht, përvoja mund të jetë e dhimbshme dhe rraskapitëse. Por çfarë mund të bëni kur një person që doni ka varësi nga alkooli?

Sipas Akhil Anand, MD, psikiatër i specializuar në varësitë në Cleveland Clinic, ka disa mënyra për t’u përballur me situatën, duke ofruar mbështetje pa marrë përsipër përgjegjësinë për zgjedhjet e personit tjetër.

1. Mos e fajësoni veten

Të kujdesesh për dikë që ka varësi nga alkooli mund të sjellë shqetësim, stres dhe net pa gjumë. Mund të kaloni shumë kohë duke menduar nëse diçka që keni bërë ose nuk keni bërë ka ndikuar në varësinë e tij.

Por, sipas Dr. Anand, është e rëndësishme të bëni një hap pas.

Ju nuk jeni përgjegjës për zgjedhjet e një personi tjetër. Vendimi për të konsumuar alkool i përket atij personi dhe nuk duhet ta mbani mbi vete peshën e kësaj përgjegjësie.

2. Vendosni sigurinë tuaj në plan të parë

Alkooli mund të rrisë rrezikun e sjelljeve agresive dhe situatave të dhunshme. Nëse një person që ka konsumuar alkool ka shfaqur më parë sjellje agresive ose të dhunshme, duhet të tregoni kujdes të veçantë.

Nëse duhet të përballeni me një situatë të tillë, mos e bëni vetëm. Kërkoni praninë e një personi të besuar që mund t’ju ndihmojë.

Nëse ndiheni të kërcënuar ose mendoni se jeni në rrezik, largohuni nga situata dhe kërkoni ndihmë nga autoritetet përkatëse.

Siguria juaj duhet të jetë prioritet.

3. Flisni me dikë

Të jetosh pranë një personi që ka varësi nga alkooli mund të shkaktojë stres të madh. Mund të përjetoni zemërim, trishtim, zhgënjim, hidhërim ose ndjenja faji.

Të flisni me një psikolog, këshilltar për varësitë ose profesionist tjetër të shëndetit mendor mund t’ju ndihmojë ta kuptoni më mirë situatën dhe të përpunoni emocionet tuaja.

Ekzistojnë gjithashtu grupe mbështetëse për familjarët dhe të afërmit e personave me varësi, si Al-Anon, Alateen dhe Families Anonymous. (Burimi: Cleveland Clinic)

Kujdesi për veten nuk duhet të konsiderohet egoizëm. Kur jeta juaj ndikohet vazhdimisht nga varësia e dikujt tjetër, është e rëndësishme të keni një hapësirë ku mund të flisni hapur për atë që po përjetoni.

4. Mësoni të thoni “jo”

Kur një person konsumon aq shumë alkool sa nuk arrin të përmbushë përgjegjësitë e tij të përditshme, mund të fillojë të mbështetet tek familjarët dhe miqtë për t’i zgjidhur problemet.

Ndonjëherë, duke u përpjekur ta ndihmoni, mund të përfundoni duke marrë përsipër pasojat e sjelljes së tij.

Nëse vazhdimisht i zgjidhni problemet për të, personi mund të mos përballet me pasojat e konsumimit të alkoolit. Sipas Dr. Anand, është e rëndësishme që, kur është e sigurt për ta bërë këtë, të tërhiqeni dhe ta lejoni personin të përballet me pasojat e zgjedhjeve të veta.

5. Mos e fshihni sjelljen e keqe

Pas një nate me konsum të tepruar të alkoolit, mund të mbeten shishe ose kanaçe të shpërndara në shtëpi, rrëmujë apo edhe të vjella.

Mund të tundoheni t’i pastroni menjëherë për ta shmangur sikletin e personit. Por mbulimi i vazhdueshëm i pasojave të konsumimit të alkoolit mund ta pengojë atë që të përballet me realitetin e sjelljes së tij.

Sipas Dr. Anand, nuk është detyrë e familjarëve të fshehin pasojat e konsumimit të alkoolit në mënyrë që personi të mos ndihet në siklet.

6. Shmangni negociatat

Është krejt e natyrshme të dëshironi që një person i afërt të ndalojë ose të reduktojë konsumin e alkoolit. Por përpjekja për ta bindur përmes marrëveshjeve ose “shkëmbimeve” nuk është domosdoshmërisht zgjidhja.

“Nuk mund ta negocioni dikë drejt maturisë”, thekson Dr. Anand.

Personi duhet të ndërmarrë vetë hapat drejt trajtimit dhe ndryshimit të sjelljes. Vendimi për të kërkuar ndihmë nuk duhet të varet nga ajo se çfarë mund t’i ofrojnë ose premtojnë të tjerët.

7. Jini të sinqertë

Mos gjeni justifikime për varësinë e dikujt dhe mos e minimizoni problemin.

Në vend të kësaj, flisni hapur dhe sinqerisht. Dr. Anand rekomandon komunikim të qetë dhe konstruktiv, pa e kthyer bisedën në një përballje emocionale.

Qëllimi nuk është ta poshtëroni apo ta turpëroni personin, por t’i tregoni qartë se si sjellja e tij po ndikon tek ai dhe tek njerëzit përreth.

8. Mos krijoni pritshmëri jorealiste

Nëse një person me varësi ndërmerr hapa drejt trajtimit, është e rëndësishme ta vlerësoni këtë përpjekje. Por gjithashtu duhet të jeni të përgatitur për mundësinë që ai të ketë vështirësi gjatë procesit.

Rikthimi tek përdorimi i substancës, i njohur si relaps, është i zakonshëm tek njerëzit që trajtohen për varësi. Varësia është një çrregullim kompleks i trurit dhe tejkalimi i saj nuk është gjithmonë një proces i drejtpërdrejtë.

Sipas Dr. Anand, disa njerëz mund të kenë nevojë për përpjekje të përsëritura përpara se të arrijnë përparim të qëndrueshëm në trajtim.

Kjo nuk do të thotë se trajtimi nuk funksionon. Do të thotë se rikuperimi mund të jetë një proces me pengesa dhe kthesa.

9. Qëndroni pozitivë, por kujdesuni për veten

Të përballesh me varësinë e një personi të afërt nuk është e lehtë. Situata mund të testojë durimin tuaj dhe të ndikojë fuqishëm në marrëdhënien tuaj me të.

Megjithatë, përpiquni ta ndani personin nga varësia. Varësia është një problem shëndetësor dhe personi mund të ketë nevojë për ndihmë profesionale për ta përballuar atë.

Tregojini se kujdeseni për të dhe ofroni mbështetje pozitive. Por kjo nuk do të thotë se duhet të toleroni sjellje që ju rrezikojnë ose dëmtojnë.

Mbështetja ndaj një personi me varësi duhet të shkojë paralelisht me kujdesin për veten. Ju mund të jeni pranë dikujt në procesin e rikuperimit, por nuk mund ta bëni atë proces në vend të tij.