Jo vetëm ëmbëlsirat
Kur mendojmë për sheqerin, zakonisht na vijnë ndër mend çokollatat dhe ëmbëlsirat. Por sheqerna të shtuar mund të gjenden edhe në produkte që nuk duken veçanërisht të ëmbla: salca, drithëra mëngjesi, kos me shije, pije energjike dhe disa produkte të gatshme. Prandaj, etiketa ushqimore është më e dobishme se përshtypja që na krijon ambalazhi.
Çfarë janë sheqernat e lira?
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) përdor termin “sheqerna të lira” për sheqernat e shtuara nga prodhuesi, kuzhinieri ose konsumatori, si edhe për sheqernat që gjenden natyrshëm në mjaltë, shurupe dhe lëngje frutash. Këto dallohen nga sheqernat që gjenden brenda strukturës së frutave të plota dhe nga laktoza në qumështin e zakonshëm. OBSH rekomandon që sheqernat e lira të përbëjnë më pak se 10% të energjisë ditore, me përfitime të mundshme shtesë nën 5%.
Ku fshihen më shpesh?
Pijet e ëmbëlsuara janë një burim i rëndësishëm, sepse konsumohen shpejt dhe nuk japin gjithmonë të njëjtën ndjesi ngopjeje si ushqimi i plotë. Sheqer i shtuar mund të ketë edhe në granola, bare drithërash, salca për sallata, ketchup, bukë të ambalazhuar dhe pije me bazë kafeje. Një produkt me shënimin “natyral” ose “pa yndyrë” nuk është domosdoshmërisht me pak sheqer.
Si ta lexojmë etiketën?
Kontrolloni sasinë e sheqernave për 100 gramë ose 100 mililitra dhe madhësinë reale të porcionit. Lista e përbërësve mund të përmbajë emra si sheqer, shurup glukoze, dekstrozë, fruktozë ose koncentrat lëngu frutash. Në disa vende, etiketa e dallon sheqerin e shtuar nga sheqernat totale; kur kjo ndarje mungon, lista e përbërësve ndihmon. Mos harroni se një produkt mund të ketë sheqerna natyrshëm, pa pasur sheqer të shtuar.
Zgjedhje praktike për familjen
Uji është zakonisht zgjedhja më e mirë për etjen. Kosi natyral me fruta të freskëta, tërshëra pa sheqer të shtuar dhe salcat e përgatitura në shtëpi mund të ndihmojnë në uljen e konsumit. Nuk është e nevojshme të ndalojmë çdo ëmbëlsirë; më e rëndësishme është shpeshtësia, sasia dhe modeli i përgjithshëm i ushqyerjes. Te fëmijët, shmangia e pijeve të ëmbëlsuara është një hap veçanërisht i dobishëm.
