Gënjeshtra nuk ka gjithmonë të njëjtin kuptim

Kur një fëmijë thotë diçka që nuk është e vërtetë, reagimi i parë i të rriturve mund të jetë shqetësimi. Megjithatë, aftësia për të dalluar imagjinatën nga realiteti, për të kuptuar çfarë di tjetri dhe për të parashikuar pasojat zhvillohet gradualisht. Prandaj, një përgjigje e pasaktë te një trevjeçar nuk ka domosdoshmërisht të njëjtin kuptim si fshehja e qëllimshme e një veprimi te një adoleshent.

Nga imagjinata te vetëmbrojtja

Në moshën parashkollore, tregimet fantastike dhe loja imagjinare mund të përzihen me ngjarjet reale. Rreth moshës katër deri në gjashtë vjeç, fëmijët fillojnë ta kuptojnë më mirë se njerëzit mund të kenë njohuri të ndryshme; ndonjëherë provojnë të fshehin një gabim për të shmangur qortimin. Në moshën shkollore, gënjeshtra mund të lidhet me frikën nga ndëshkimi, dëshirën për pranim shoqëror ose ruajtjen e privatësisë. Te adoleshentët, nevoja për pavarësi dhe kufij personalë bëhet më e fortë, por kjo nuk e përjashton përgjegjësinë për të qenë të sinqertë.

Si të reagojnë prindërit?

Në vend të etiketimit ‘je gënjeshtar’, është më e dobishme të flasim për sjelljen konkrete: ‘Ajo që më the nuk përputhet me atë që ndodhi’. Një ton i qetë e bën më të lehtë pranimin e gabimit. Prindi mund të pyesë çfarë e shqetësoi fëmijën, të shpjegojë pse besimi është i rëndësishëm dhe të vendosë pasoja të arsyeshme, jo poshtëruese. Kur fëmija pranon të vërtetën, vlerësojeni sinqeritetin edhe nëse problemi duhet zgjidhur.

Kur kërkohet më shumë vëmendje?

Gënjeshtrat e herëpashershme janë pjesë e zhvillimit, por një model i vazhdueshëm i mashtrimit, i shoqëruar me vjedhje, agresivitet, ankth të fortë ose probleme në shkollë, meriton bisedë me pediatrin ose psikologun. Qëllimi nuk është ta turpërojmë fëmijën, por të kuptojmë nevojën që fshihet pas sjelljes. Një familje ku gabimet mund të pranohen pa frikë krijon më shumë hapësirë për ndershmëri.