Për shumë njerëz, dita nuk fillon derisa të pihet filxhani i parë i kafesë. Por pse ndihemi sikur kemi nevojë për të sapo hapim sytë? Dhe a është vërtet problem nëse kafenë e pimë menjëherë pas zgjimit?
Në fakt, përgjigjja lidhet me mënyrën se si trupi kalon nga gjumi në zgjim.
Pse ndihemi të përgjumur sapo zgjohemi?
Gjatë ditës, në tru grumbullohet adenozina, një substancë që lidhet me ndjenjën e përgjumjes. Gjatë gjumit, nivelet e saj ulen gradualisht.
Kafeina vepron duke bllokuar receptorët e adenozinës në tru. Kjo mund të na bëjë të ndihemi më të zgjuar dhe më energjikë.
Kjo është një nga arsyet pse kafeja duket sikur “na ndez” në mëngjes.
Po kortizoli?
Në orët e para pas zgjimit, trupi natyrshëm rrit prodhimin e kortizolit, një hormon që ndihmon në zgjimin dhe përgatitjen e trupit për aktivitet.
Ky ndryshim quhet shpesh cortisol awakening response.
Pikërisht për këtë arsye, ideja se “nuk duhet të pimë kafe në mëngjes sepse kortizoli është i lartë” është paksa e thjeshtuar. Kortizoli është pjesë normale e zgjimit dhe kafeina nuk e “prish” domosdoshmërisht këtë proces.
Çfarë ndodh nëse e pimë kafenë menjëherë?
Nëse e pini kafenë sapo zgjoheni, kafeina fillon të veprojë ndërsa trupi është ende duke kaluar nga gjumi në zgjim.
Për shumicën e njerëzve të shëndetshëm, nuk ka prova të forta se pirja e kafesë menjëherë pas zgjimit është e dëmshme.
Megjithatë, disa persona mund të jenë më të ndjeshëm ndaj kafeinës. Nëse kafeja ju shkakton rrahje zemre, ankth, dridhje, shqetësime në stomak ose urth, mund të jetë më mirë ta konsumoni më vonë ose ta reduktoni sasinë.
A është më mirë të presim?
Nuk ekziston një orë magjike që vlen për të gjithë.
Nëse ndiheni mirë pasi e pini kafenë menjëherë pas zgjimit dhe nuk keni efekte të pakëndshme, nuk ka arsye të mendoni se duhet patjetër ta shtyni.
Nga ana tjetër, nëse zgjoheni relativisht energjikë, mund të prisni pak dhe ta pini kafenë më vonë kur të ndieni se keni nevojë për të.
Pse disa njerëz nuk mund të funksionojnë pa kafe?
Këtu mund të luajë rol edhe toleranca ndaj kafeinës. Kur konsumojmë kafe rregullisht, trupi mund të përshtatet me të dhe efekti stimulues mund të ndihet më pak.
Nëse një person e ndërpret papritur kafenë pas konsumimit të përditshëm, mund të përjetojë dhimbje koke, lodhje, përgjumje ose vështirësi në përqendrim. Këto janë simptoma të njohura të tërheqjes nga kafeina dhe zakonisht kalojnë gradualisht.
Sa kafeinë është shumë?
Për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, deri në rreth 400 mg kafeinë në ditë konsiderohet një sasi që zakonisht nuk lidhet me efekte negative serioze. Megjithatë, ndjeshmëria ndryshon shumë nga një person te tjetri.
Gjithashtu, kafeina nuk gjendet vetëm në kafe. Ajo mund të jetë e pranishme edhe në çaj, pije energjike, çokollatë dhe disa produkte ose medikamente.
Pra, a duhet ta shtyjmë kafenë e mëngjesit?
Jo domosdoshmërisht.
Nëse një filxhan kafeje në mëngjes ju bën të ndiheni mirë, nuk ka arsye të shqetësoheni vetëm sepse e pini menjëherë pas zgjimit. Më e rëndësishme është sasia totale e kafeinës gjatë ditës, mënyra si reagon trupi juaj dhe nëse kafeja po ndikon në gjumin tuaj.
Nëse e pini kafenë vonë gjatë ditës dhe më pas keni probleme me gjumin, ky mund të jetë një problem më i rëndësishëm sesa fakti nëse e keni pirë filxhanin e parë 10 minuta apo një orë pas zgjimit.













