Në çerdhe është i qetë, dëgjon edukatoren dhe bashkëpunon me fëmijët e tjerë. Por sapo kthehet në shtëpi, fillon të qajë, kundërshton kërkesat ose zemërohet për gjëra të vogla. Kjo është një situatë e njohur për shumë prindër.

Pse ndodh ky ndryshim në sjellje dhe a duhet të shqetësohemi?

Dy mjedise, dy mënyra të sjelljes

Shtëpia dhe çerdhja janë mjedise të ndryshme, me rregulla, pritshmëri dhe ritme të ndryshme.

Në çerdhe, fëmijët ndjekin një rutinë të organizuar, marrin pjesë në aktivitete grupore dhe mësojnë të përshtaten me kërkesat e edukatoreve.

Në shtëpi, ndërkohë, ata kanë më shumë hapësirë për të shprehur nevojat dhe emocionet individuale.

Sipas Akademisë Amerikane të Pediatrisë, aftësia e fëmijëve të vegjël për të kontrolluar emocionet dhe sjelljen është ende në zhvillim. Për këtë arsye, reagimet e tyre mund të ndryshojnë në varësi të mjedisit dhe gjendjes emocionale.

Pse shpërthejnë emocionalisht pas çerdhes?

Gjatë ditës, fëmijët përballen me shumë stimuj: zhurma, aktivitete, ndërveprime shoqërore dhe kërkesa për të pritur radhën ose për të ndarë lodrat.

Të gjitha këto kërkojnë përpjekje dhe vetëkontroll.

Kur kthehen në shtëpi, lodhja, uria ose mbingarkesa emocionale mund të shfaqen përmes të qarit, zemërimit apo kundërshtimit.

Ndonjëherë kjo sjellje përshkruhet me termin after-school restraint collapse, që nënkupton vështirësinë për të vazhduar vetëkontrollin pas një dite me shumë kërkesa. Megjithatë, ky është një përshkrim i përdorur në këshillimin prindëror dhe jo një diagnozë klinike.

A do të thotë kjo se fëmija ndihet më i sigurt në shtëpi?

Jo domosdoshmërisht, por ndonjëherë po.

Fëmijët mund t’i shprehin më lirshëm emocionet pranë personave me të cilët kanë marrëdhënie të afërta dhe të qëndrueshme.

Sipas Qendrës për Zhvillimin e Fëmijës në Universitetin e Harvardit, marrëdhëniet e sigurta dhe mbështetëse me të rriturit janë të rëndësishme për zhvillimin e aftësive të vetërregullimit emocional.

Megjithatë, sjellja më e vështirë në shtëpi nuk është gjithmonë dëshmi e sigurisë emocionale. Ajo mund të lidhet edhe me lodhjen, ndryshimet në rutinë, stresin ose nevoja të tjera të paplotësuara.

Po kur fëmija sillet më mirë në shtëpi sesa në çerdhe?

Edhe e kundërta është e zakonshme.

Disa fëmijë janë të qetë në shtëpi, por në çerdhe shfaqin vështirësi me ndarjen nga prindërit, bashkëpunimin ose ndërveprimin me bashkëmoshatarët.

Kjo mund të ndodhë për shkak të ankthit të ndarjes, ndryshimit të rutinës, mbingarkesës nga zhurmat ose vështirësive për t’u përshtatur me grupin.

Prandaj, është e rëndësishme që prindërit dhe edukatoret të komunikojnë për të kuptuar se në cilat situata shfaqen këto sjellje.

Si mund t’i ndihmojnë prindërit?

Disa veprime të thjeshta mund ta lehtësojnë kalimin nga çerdhja në shtëpi:

• Jepini kohë për t’u qetësuar. Mos e mbingarkoni menjëherë me pyetje ose aktivitete.
• Ofroni ushqim dhe pushim. Uria dhe lodhja mund t’i përkeqësojnë reagimet emocionale.
• Krijoni një rutinë të qëndrueshme. Një përqafim, një shëtitje e shkurtër ose një lojë e qetë mund të ndihmojnë.
• Pranojini emocionet, por ruani kufijtë. Fëmija mund të jetë i zemëruar, por nuk duhet të lejohet të lëndojë veten ose të tjerët.
• Komunikoni me edukatoren. Informacionet për gjumin, ushqimin dhe sjelljen gjatë ditës mund të ndihmojnë në identifikimin e shkaktarëve.

Kur duhet të shqetësohemi?

Ndryshimet e herëpashershme në sjellje janë pjesë e zakonshme e fëmijërisë së hershme.

Megjithatë, nëse fëmija shfaq frikë të vazhdueshme nga çerdhja, ndryshime të theksuara në gjumë ose ushqyerje, agresivitet të shpeshtë, tërheqje nga aktivitetet apo humbje të aftësive të fituara, rekomandohet biseda me pediatrin ose një profesionist të zhvillimit të fëmijëve.

Fëmijët nuk sillen gjithmonë njësoj në çdo mjedis, sepse edhe kërkesat dhe emocionet që përjetojnë janë të ndryshme. Në vend që ta interpretojmë sjelljen si mosbindje, është më e dobishme të përpiqemi të kuptojmë nevojën që fshihet pas saj.