Rezistenca ndaj insulinës është një gjendje metabolike që mund të zhvillohet gradualisht dhe të mbetet e pazbuluar për një kohë të gjatë. Ajo lidhet me rritjen e rrezikut për diabetin e tipit 2, por edhe me probleme të tjera metabolike. Vështirësia qëndron te fakti se shumë njerëz mund ta kenë këtë gjendje pa përjetuar simptoma të qarta.

Insulina është hormon i prodhuar nga pankreasi, i cili ndihmon glukozën, ose sheqerin në gjak, të hyjë në qeliza dhe të përdoret si burim energjie. Kur zhvillohet rezistenca ndaj insulinës, qelizat nuk reagojnë aq mirë ndaj këtij hormoni. Për ta kompensuar këtë, pankreasi prodhon më shumë insulinë, duke arritur për një kohë të mbajë nivelin e sheqerit në gjak brenda kufijve normalë.

Me kalimin e kohës, te disa persona, ky mekanizëm nuk është më i mjaftueshëm dhe niveli i glukozës mund të fillojë të rritet.

Cilat janë shenjat e hershme të rezistencës ndaj insulinës?

Një nga sfidat kryesore është se rezistenca ndaj insulinës shpesh nuk shkakton simptoma të dallueshme. Megjithatë, ekzistojnë disa shenja dhe ndryshime që mund të shoqërohen me këtë gjendje.

1. Errësimi i lëkurës në disa pjesë të trupit

Një shenjë e mundshme është acanthosis nigricans, një ndryshim i lëkurës që shfaqet si zona më të errëta, më të trasha dhe me teksturë kadifeje. Këto zona vërehen më shpesh në pjesën e pasme të qafës, nën sqetulla dhe në rrëzë të trupit.

Ky ndryshim mund të lidhet me rezistencën ndaj insulinës, por nuk e konfirmon vetvetiu diagnozën. Ndryshime të ngjashme të lëkurës mund të kenë edhe shkaqe të tjera.

2. Shtimi i yndyrës rreth barkut

Grumbullimi i yndyrës në pjesën e barkut lidhet me një rrezik më të lartë për rezistencë ndaj insulinës dhe çrregullime të tjera metabolike.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo person me bark të madh ka rezistencë ndaj insulinës. Gjendja mund të shfaqet edhe te personat me peshë normale, prandaj pesha e trupit nuk mjafton për të përcaktuar nëse ekziston ky problem.

3. Lodhja dhe përgjumja pas ushqimit

Disa persona raportojnë lodhje ose përgjumje pas ngrënies, veçanërisht pas vakteve të mëdha. Kjo mund të lidhet me shumë faktorë, përfshirë përbërjen e ushqimit, sasinë e tij dhe cilësinë e gjumit.

Lodhja pas ushqimit nuk është shenjë specifike e rezistencës ndaj insulinës dhe nuk mund të përdoret e vetme për të përcaktuar nëse një person e ka këtë gjendje.

4. Dëshira e shpeshtë për ushqime të ëmbla

Dëshira për ëmbëlsira ose për ushqime me shumë karbohidrate ndonjëherë përmendet si shenjë e rezistencës ndaj insulinës. Megjithatë, nuk ka prova të mjaftueshme që dëshira për sheqer, e vetme, ta identifikojë këtë gjendje.

Oreksi ndikohet nga shumë faktorë, përfshirë gjumin, stresin, zakonet ushqimore dhe ndryshimet hormonale.

5. Çrregullimet e ciklit menstrual

Te gratë, rezistenca ndaj insulinës mund të shoqërohet me sindromën e vezoreve policistike (PCOS). Kjo gjendje mund të shfaqet me cikël të çrregullt menstrual, akne, rritje të qimeve në fytyrë ose trup dhe vështirësi për të mbetur shtatzënë.

Megjithatë, jo të gjitha gratë me PCOS kanë të njëjtën shkallë të rezistencës ndaj insulinës dhe jo çdo çrregullim menstrual shkaktohet prej saj.

6. Rritja e sheqerit në gjak

Në fazat e hershme, niveli i sheqerit në gjak mund të jetë normal, sepse pankreasi prodhon më shumë insulinë për të kompensuar rezistencën. Me kalimin e kohës, disa persona zhvillojnë prediabet ose diabet të tipit 2.

Nëse sheqeri në gjak rritet ndjeshëm, mund të shfaqen etje e shtuar, urinim i shpeshtë, lodhje dhe shikim i turbullt. Këto simptoma kërkojnë vlerësim mjekësor.

Kush ka rrezik më të lartë për rezistencë ndaj insulinës?

Rreziku mund të jetë më i lartë te personat që kanë:

• Histori familjare të diabetit të tipit 2.
• Mbipeshë ose grumbullim të yndyrës rreth barkut.
• Aktivitet të ulët fizik.
• Sindromën e vezoreve policistike.
• Histori të diabetit gjatë shtatzënisë.
• Tension të lartë të gjakut ose çrregullime të yndyrave në gjak.
• Histori të prediabetit.