Dhëmbët e qumështit janë të përkohshëm, por roli i tyre në zhvillimin e fëmijës është shumë i rëndësishëm. Për këtë arsye, ideja se nuk ka nevojë të trajtohen sepse do të zëvendësohen nga dhëmbët e përhershëm mund të ketë pasoja për shëndetin oral të fëmijëve.

Kariesi i hershëm i fëmijërisë është një nga problemet më të shpeshta të shëndetit oral te fëmijët. Ai mund të shfaqet që në momentin kur dalin dhëmbët e parë dhe, nëse nuk trajtohet, mund të përparojë deri në dëmtimin e thellë të dhëmbit, dhimbje dhe infeksion.

Pse janë të rëndësishëm dhëmbët e qumështit?

Dhëmbët e qumështit ndihmojnë fëmijët të përtypin ushqimin, të zhvillojnë të folurit dhe të ruajnë hapësirën e nevojshme për dhëmbët e përhershëm.

Kur një dhëmb qumështi humbet para kohe për shkak të kariesit ose infeksionit, dhëmbët përreth mund të zhvendosen dhe të zvogëlojnë hapësirën për dhëmbin e përhershëm. Kjo mund të ndikojë në mënyrën se si vendosen dhëmbët e mëvonshëm, megjithëse jo çdo humbje e hershme shkakton probleme të tilla.

Përveç kësaj, dhimbja e dhëmbëve mund ta bëjë të vështirë përtypjen, të ndikojë në gjumin dhe të pengojë ushqyerjen normale të fëmijës.

Si zhvillohet kariesi te fëmijët?

Kariesi zhvillohet kur bakteret në gojë përdorin sheqernat nga ushqimet dhe pijet për të prodhuar acide që dëmtojnë smaltin e dhëmbëve.

Rreziku rritet kur dhëmbët ekspozohen shpesh ndaj sheqerit, veçanërisht përmes pijeve të ëmbla, lëngjeve të frutave, ëmbëlsirave ose ushqimeve që konsumohen shpesh ndërmjet vakteve.

Një faktor tjetër është higjiena e pamjaftueshme orale. Nëse dhëmbët nuk pastrohen rregullisht me pastë që përmban fluor, pllaka bakteriale mund të grumbullohet dhe të favorizojë zhvillimin e kariesit.

Te fëmijët e vegjël, rreziku mund të rritet edhe kur ata bien në gjumë me biberon që përmban qumësht ose pije të ëmbla, veçanërisht kur dhëmbët ekspozohen shpesh ndaj tyre gjatë natës.

Kariesi nuk shkaktohet thjesht nga konsumimi i një ushqimi të caktuar, por nga ndërveprimi i disa faktorëve, përfshirë bakteret, sheqernat, kohën e ekspozimit dhe higjienën orale.

Cilat janë shenjat e para të kariesit?

Në fazat e hershme, kariesi mund të mos shkaktojë dhimbje. Shenja e parë mund të jetë shfaqja e njollave të bardha, të matta në sipërfaqen e dhëmbit, veçanërisht pranë mishrave të dhëmbëve.

Me përparimin e dëmtimit, mund të shfaqen njolla kafe ose të zeza, zgavra të dukshme dhe ndjeshmëri ndaj ushqimeve të ftohta, të nxehta ose të ëmbla.

Nëse kariesi arrin pjesën e brendshme të dhëmbit, fëmija mund të ketë dhimbje të forta, vështirësi në të ngrënë ose infeksion. Ënjtja e mishrave të dhëmbëve, qelbi ose ënjtja e fytyrës kërkojnë vlerësim urgjent nga dentisti; nëse ënjtja shoqërohet me vështirësi në frymëmarrje ose gëlltitje, nevojitet ndihmë urgjente mjekësore.

Prindërit nuk duhet të presin që fëmija të ankohet për dhimbje, sepse dëmtimi mund të përparojë pa simptoma të dukshme.

A mund të ndikojë kariesi në shëndetin e përgjithshëm të fëmijës?

Po. Kariesi i patrajtuar mund të shkaktojë dhimbje të vazhdueshme, infeksione dhe vështirësi në përtypje. Këto probleme mund të ndikojnë në gjumin, ushqyerjen dhe cilësinë e jetës së fëmijës.

Dhimbja e përsëritur mund ta bëjë fëmijën më të irrituar dhe më pak të përqendruar gjatë aktiviteteve të përditshme. Në raste të rënda, infeksioni mund të përhapet përtej dhëmbit dhe të kërkojë trajtim urgjent.

Për këtë arsye, trajtimi i kariesit nuk është vetëm çështje estetike, por pjesë e rëndësishme e kujdesit shëndetësor të fëmijës.

Si mund të parandalohet kariesi i dhëmbëve të qumështit?

Parandalimi fillon që me daljen e dhëmbit të parë. Prindërit duhet t’i pastrojnë dhëmbët e fëmijëve dy herë në ditë me pastë që përmban fluor, në sasi të përshtatshme për moshën.

Për fëmijët nën tre vjeç, zakonisht rekomandohet një sasi paste sa një kokërr orizi, ndërsa nga mosha tre deri në gjashtë vjeç një sasi sa një bizele. Larja duhet të mbikëqyret nga një i rritur, në mënyrë që fëmija të mos gëlltisë pastën.

Gjithashtu, është e rëndësishme të kufizohet shpeshtësia e konsumimit të ushqimeve dhe pijeve me sheqer, të shmangen pijet e ëmbla në biberon gjatë gjumit dhe të mos lihet fëmija të flejë me shishe që përmban qumësht ose pije të tjera me sheqer.

Vizita e parë te dentisti rekomandohet brenda gjashtë muajve nga dalja e dhëmbit të parë dhe jo më vonë se ditëlindja e parë e fëmijës. Kontrollet e rregullta ndihmojnë në identifikimin e hershëm të problemeve dhe përcaktimin e nevojës për trajtim.

A duhet të trajtohen dhëmbët që gjithsesi do të bien?

Po. Edhe pse dhëmbët e qumështit zëvendësohen gradualisht, ata duhet të ruhen dhe të trajtohen kur është e nevojshme. Dentisti mund të rekomandojë trajtim që e ruan dhëmbin, ose një ndërhyrje tjetër në varësi të shkallës së dëmtimit dhe kohës kur pritet të bjerë dhëmbi.

Neglizhimi i kariesit deri në momentin kur dhëmbi bie vetë mund ta ekspozojë fëmijën ndaj dhimbjeve dhe infeksioneve të shmangshme.

Shëndeti oral fillon që në fëmijëri. Kujdesi i përditshëm, kufizimi i sheqerit dhe vizitat e hershme te dentisti janë ndër mënyrat më të rëndësishme për të mbrojtur dhëmbët e qumështit dhe për të krijuar zakone të shëndetshme që mund ta shoqërojnë fëmijën gjatë gjithë jetës.