Me fillimin e çerdhes apo shkollës, fëmijët kalojnë më shumë kohë në ambiente të përbashkëta, ku janë në kontakt të vazhdueshëm me bashkëmoshatarët. Kjo krijon mundësi për zhvillimin e aftësive sociale dhe të mësuarit, por njëkohësisht rrit ekspozimin ndaj viruseve dhe baktereve që shkaktojnë infeksione.

Ftohjet, gripi, infeksionet e stomakut dhe sëmundje të tjera ngjitëse janë të zakonshme, veçanërisht te fëmijët e vegjël. Megjithatë, disa masa të thjeshta mund të ndihmojnë në zvogëlimin e përhapjes së tyre.

Pse fëmijët sëmuren më shpesh në çerdhe?

Fëmijët e vegjël janë ende duke zhvilluar mbrojtjen imunitare ndaj shumë mikroorganizmave me të cilët nuk kanë pasur kontakt më parë.

Përveç kësaj, në çerdhe ata ndajnë lodra, prekin sipërfaqe të përbashkëta dhe shpesh kanë kontakt të afërt me njëri-tjetrin.

Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), infeksionet mund të përhapen në ambientet edukative përmes pikëzave dhe grimcave të frymëmarrjes, duarve të kontaminuara dhe kontaktit me sipërfaqe apo objekte të ndotura.

Prandaj, parandalimi kërkon bashkëpunim ndërmjet prindërve, edukatorëve dhe institucioneve.

Larja e duarve është një nga masat më të rëndësishme

Larja e rregullt e duarve me ujë dhe sapun ndihmon në largimin e mikroorganizmave që mund të shkaktojnë infeksione.

Fëmijët duhet të mësohen t’i lajnë duart:

• Para ngrënies dhe pas përdorimit të tualetit.
• Pas lojës jashtë ose kontaktit me sipërfaqe të ndotura.
• Pas kollitjes, teshtitjes ose pastrimit të hundës.
• Kur kthehen në shtëpi nga çerdhja apo shkolla.

Larja duhet të zgjasë rreth 20 sekonda. Për fëmijët e vegjël është e rëndësishme ndihma dhe mbikëqyrja e të rriturve.

Vaksinimi ndihmon në parandalimin e sëmundjeve

Vaksinat janë ndër mënyrat më efektive për mbrojtjen nga disa sëmundje infektive.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), imunizimi ndihmon në parandalimin e sëmundjeve të rënda dhe zvogëlon rrezikun e komplikimeve.

Prindërit duhet të sigurohen që fëmijët të marrin vaksinat sipas kalendarit zyrtar të imunizimit dhe rekomandimeve të profesionistëve shëndetësorë.

Vaksinimi nuk i parandalon të gjitha infeksionet e zakonshme, por ofron mbrojtje të rëndësishme ndaj sëmundjeve për të cilat ekzistojnë vaksina.

Kur duhet të qëndrojë fëmija në shtëpi?

Një nga mënyrat për të kufizuar përhapjen e infeksioneve është të mos dërgohet fëmija në çerdhe apo shkollë kur është i sëmurë dhe nuk mund të marrë pjesë normalisht në aktivitete.

Në përgjithësi, fëmija duhet të qëndrojë në shtëpi kur ka temperaturë të shoqëruar me simptoma të tjera, të vjella të përsëritura, diarre ose gjendje të përgjithshme të rënduar.

Për infeksionet e frymëmarrjes, CDC rekomandon që kthimi në aktivitetet e zakonshme të bëhet kur simptomat janë duke u përmirësuar dhe fëmija ka kaluar të paktën 24 orë pa temperaturë, pa përdorur barna për uljen e saj.

Për disa sëmundje ngjitëse mund të zbatohen rregulla të tjera të kthimit, ndaj duhen ndjekur udhëzimet e mjekut dhe institucionit edukativ.

Ajrosja dhe pastërtia e ambienteve

Ambientet e mbyllura dhe të mbipopulluara mund të favorizojnë përhapjen e infeksioneve të frymëmarrjes.

Ajrosja e rregullt dhe përmirësimi i ventilimit ndihmojnë në zvogëlimin e përqendrimit të grimcave infektive në ajër.

Po ashtu, pastrimi i lodrave, tavolinave dhe sipërfaqeve që preken shpesh është i rëndësishëm, veçanërisht në ambientet ku qëndrojnë fëmijët e vegjël.

Lodrat që futen në gojë duhet të pastrohen përpara se të përdoren nga fëmijë të tjerë.

Gjumi dhe ushqyerja e shëndetshme

Një organizëm i shëndetshëm ka nevojë për gjumë të mjaftueshëm, ushqyerje të ekuilibruar dhe aktivitet fizik.

Frutat, perimet, drithërat integrale dhe ushqimet që përmbajnë proteina, vitamina e minerale ndihmojnë në funksionimin normal të sistemit imunitar.

Megjithatë, asnjë ushqim apo suplement nuk mund të garantojë që fëmija nuk do të sëmuret.

Suplementet nuk duhet të përdoren pa këshillën e profesionistit shëndetësor, veçanërisht kur nuk është identifikuar ndonjë mungesë ushqyese.

Mësojini fëmijët të kolliten dhe teshtijnë në mënyrë të sigurt

Fëmijët mund të mësojnë gradualisht ta mbulojnë gojën dhe hundën me faculetë kur kolliten ose teshtijnë.

Në mungesë të faculetës, rekomandohet përdorimi i pjesës së brendshme të bërrylit, jo i pëllëmbëve të duarve.

Faculetat e përdorura duhet të hidhen menjëherë dhe duart të pastrohen.

Këto zakone të vogla ndihmojnë në kufizimin e përhapjes së infeksioneve.

Kur duhet të konsultohemi me mjekun?

Infeksionet e zakonshme te fëmijët shpesh kalojnë pa komplikime, por disa simptoma kërkojnë vëmendje të veçantë.

Prindërit duhet të kërkojnë këshillë mjekësore kur fëmija ka temperaturë që zgjat ose përsëritet, shenja dehidratimi, përkeqësim të gjendjes së përgjithshme apo simptoma që nuk përmirësohen.

Vështirësia në frymëmarrje, përgjumja e pazakontë me vështirësi për t’u zgjuar dhe shenjat e rënda të dehidratimit kërkojnë ndihmë urgjente. Te foshnjat nën tre muaj, temperatura 38°C ose më shumë kërkon vlerësim të menjëhershëm mjekësor.

Parandalimi është përgjegjësi e përbashkët

Është e vështirë të shmangen plotësisht infeksionet në ambientet ku qëndrojnë shumë fëmijë. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se nuk mund të zvogëlojmë rrezikun.

Larja e duarve, vaksinimi, ajrosja e ambienteve dhe qëndrimi në shtëpi gjatë sëmundjes janë masa që ndihmojnë në mbrojtjen e fëmijëve dhe komunitetit.

Kur prindërit, edukatorët dhe shkollat bashkëpunojnë, krijohen ambiente më të sigurta dhe më të shëndetshme për të gjithë fëmijët.