Mjafton të hyjmë në një dhomë që nuk është pastruar për një kohë të gjatë, të hapim një dollap të vjetër ose të lëvizim disa libra të mbuluar me pluhur, që hunda të fillojë të na kruhet dhe të teshtijmë disa herë radhazi. Ky reagim mund të duket i bezdisshëm, por në fakt është pjesë e mënyrës se si trupi përpiqet të mbrojë rrugët e frymëmarrjes.

Çfarë ndodh kur pluhuri hyn në hundë?

Hunda është një nga mbrojtjet e para të trupit kundër grimcave që gjenden në ajër. Brenda saj ka qime të vogla dhe një shtresë mukusi që ndihmojnë në kapjen e pluhurit dhe pengimin e depërtimit të tij më thellë në rrugët e frymëmarrjes.

Kur grimcat e pluhurit hyjnë në hundë, ato mund të irritojnë mukozën dhe të aktivizojnë mbaresat nervore që ndodhen aty. Si përgjigje, mund të ndiejmë kruarje, të kemi rrjedhje hundësh dhe të teshtijmë.

Teshtima është një refleks mbrojtës

Teshtima është një reagim i pavullnetshëm që ndihmon në largimin e irrituesve nga hunda. Kur receptorët nervorë në mukozën e hundës stimulohen, truri aktivizon një refleks që shkakton nxjerrjen e shpejtë të ajrit përmes hundës dhe gojës.

Kjo është arsyeja pse ndonjëherë mjafton vetëm një ekspozim i shkurtër ndaj pluhurit që të teshtijmë disa herë radhazi.

A është alergji apo thjesht irritim?

Jo çdo reagim ndaj pluhurit është alergji.

Pluhuri mund të irritojë drejtpërdrejt hundën, edhe te njerëzit që nuk kanë alergji. Por ai mund të përmbajë edhe alergjenë, si marimangat mikroskopike të pluhurit të shtëpisë, sporet e mykut, polenin ose grimca nga kafshët.

Te personat me rinit alergjik, sistemi imunitar reagon ndaj këtyre substancave, duke shkaktuar teshtima të përsëritura, kruarje të hundës, rrjedhje hundësh dhe shpesh kruarje ose lotim të syve.

Nëse simptomat shfaqen veçanërisht kur pastrojmë shtëpinë, rregullojmë dollapët ose qëndrojmë në ambiente të pluhurosura, alergjia është një mundësi, por jo shkaku i vetëm.

Pse disa njerëz reagojnë më shumë se të tjerët?

Ndjeshmëria e hundës ndryshon nga personi në person. Disa kanë mukozë më të ndjeshme ndaj irrituesve, ndërsa të tjerët mund të kenë alergji që i bëjnë simptomat më të shpeshta ose më të forta.

Edhe ekspozimi i përsëritur ndaj pluhurit, tymit, aromave të forta dhe ajrit të ndotur mund ta përkeqësojë irritimin e hundës.

Si mund t’i lehtësojmë simptomat?

Për të zvogëluar reagimin ndaj pluhurit, mund të ndihmojnë disa masa të thjeshta:

• Ajrosni ambientet dhe pastroni rregullisht sipërfaqet.
• Përdorni një leckë të lagur gjatë pastrimit, në vend që ta shpërndani pluhurin me leckë të thatë.
• Shmangni ngritjen e tepërt të pluhurit gjatë pastrimit dhe përdorni maskë nëse jeni shumë të ndjeshëm.
• Nëse keni simptoma, një solucion fiziologjik për hundën mund të ndihmojë në largimin e grimcave irrituese.

Nëse teshtimat dhe kruarja përsëriten shpesh, pengojnë gjumin ose shoqërohen me bllokim të vazhdueshëm të hundës, këshillohet konsultimi me mjekun për të vlerësuar nëse bëhet fjalë për alergji.