Në Ditën Botërore të Zemrës, vëmendja zakonisht përqendrohet te rëndësia e kujdesit për shëndetin kardiovaskular, ushqyerja e shëndetshme dhe parandalimi i sëmundjeve të zemrës. Por zemra ka një rol edhe më të hershëm në jetën e njeriut, duke u bërë një nga organet e para që fillon të funksionojë dhe pjesë e një lidhjeje të jashtëzakonshme fiziologjike mes nënës dhe fetusit.
Sipas doktoreshë Meritë Rrahmanit, kjo marrëdhënie gjatë shtatzënisë nuk është vetëm një simbolikë e lidhjes nënë-fëmijë, por përfshin një sërë procesesh fiziologjike përmes të cilave organizmi i nënës përshtatet për të mbështetur zhvillimin e fetusit.
Zemra është ndër organet e para që fillon të funksionojë gjatë zhvillimit embrional. Rrahjet e para të zemrës fetale nisin rreth javës së katërt të shtatzënisë, afërsisht në ditët 21–22 pas konceptimit. Në këtë fazë të hershme, kur shumë prej strukturave të tjera të trupit ende nuk janë zhvilluar plotësisht, sistemi kardiovaskular fillon të luajë një rol qendror në furnizimin e organizmit në zhvillim thotë doktoresha Rrahmani.
Ndërkohë, edhe zemra e nënës përshtatet me kërkesat e reja të shtatzënisë. Gjatë kësaj periudhe, vëllimi i gjakut mund të rritet me rreth 40–50%, ndërsa prurja kardiake mund të rritet deri në 50%. Zemra dhe sistemi i qarkullimit të gjakut pësojnë ndryshime fiziologjike që i mundësojnë trupit të përmbushë nevojat e rritura për oksigjen dhe lëndë ushqyese të nënës dhe fetusit.
Një tjetër fenomen i lidhur me këtë marrëdhënie është mikrokimerizmi fetal. Gjatë shtatzënisë, një pjesë e qelizave të fetusit mund të kalojë përmes placentës në qarkullimin e gjakut të nënës dhe të qëndrojë në organizmin e saj edhe pas shtatzënisë. Hulumtimet kanë treguar se këto qeliza mund të gjenden në inde të ndryshme të nënës, përfshirë edhe zemrën. Megjithatë, roli i tyre në riparimin dhe rigjenerimin e indeve kardiake është ende objekt studimi dhe nuk duhet paraqitur si një mekanizëm i provuar i rigjenerimit të zemrës.
Lidhja mes nënës dhe fetusit shfaqet edhe në mënyrën se si funksionon sistemi kardiovaskular gjatë shtatzënisë. Zemra e fetusit zakonisht rreh me një frekuencë më të lartë se ajo e një të rrituri, rreth 110–160 rrahje në minutë. Megjithëse fetusi ka sistemin e tij të qarkullimit të gjakut, furnizimi me oksigjen dhe lëndë ushqyese varet nga qarkullimi i gjakut të nënës dhe funksionimi i placentës.
Placenta shërben si një ndërmjetëse jetike mes dy organizmave. Përmes saj bëhet shkëmbimi i oksigjenit, lëndëve ushqyese dhe produkteve të mbetjeve, ndërsa zemra e fetusit pompon gjakun në një sistem qarkullimi të përshtatur për jetën intrauterine. Kjo e bën shëndetin e nënës dhe funksionimin e mirë të qarkullimit uteroplacentar të rëndësishëm për zhvillimin e fetusit potencon doktoresha.
Përveç lidhjes fiziologjike, shtatzënia krijon edhe një mjedis të pasur me stimuj që ndikojnë në zhvillimin e fetusit. Tingujt e trupit të nënës, përfshirë rrahjet e zemrës dhe qarkullimin e gjakut, janë pjesë e mjedisit akustik në të cilin zhvillohet fetusi. Ndërsa studimet kanë shqyrtuar ndërveprimet dhe ndryshimet në ritmin kardiak të nënës dhe fetusit, këto nuk duhet të interpretohen si dy zemra që fjalë për fjalë rrahin në një ritëm të vetëm.
Kështu, shtatzënia përfaqëson një periudhë të jashtëzakonshme të përshtatjes së organizmit të nënës dhe zhvillimit të fetusit. Dy sisteme kardiovaskulare funksionojnë paralelisht, por janë të lidhura ngushtë përmes placentës dhe qarkullimit uteroplacentar.
Në Ditën Botërore të Zemrës, kjo lidhje është gjithashtu një kujtesë për rëndësinë e kujdesit për shëndetin kardiovaskular gjatë gjithë jetës. Kujdesi për zemrën e nënës, ushqyerja e shëndetshme, aktiviteti fizik i përshtatshëm dhe ndjekja e rregullt mjekësore gjatë shtatzënisë janë pjesë e rëndësishme e kujdesit për shëndetin e saj dhe për zhvillimin e fëmijës.
Në fund të fundit, sipas doktoreshës zemra është shumë më tepër se një organ që pompon gjakun. Që në fazat më të hershme të jetës, ajo bëhet pjesë e një sistemi kompleks që lidh nënën dhe fetusin dhe që e shoqëron zhvillimin e njeriut që nga fillimi i jetës.
