Dridhjet dhe lëvizjet e ngadalta ose të ngurta janë simptomat më të njohura të sëmundjes së Parkinsonit. Megjithatë, disa ndryshime të vogla në lëvizje dhe sjellje mund të shfaqen shumë kohë përpara se të vendoset diagnoza.

Sëmundja e Parkinsonit është një çrregullim i sistemit nervor që prek rreth një përqind të personave mbi moshën 65 vjeç. Simptomat zakonisht zhvillohen ngadalë dhe përparojnë me kalimin e viteve. Në fazat e para, ato mund të jenë aq të lehta sa që shpesh kalojnë pa u vënë re.

Nëse dikush vëren shenja që mund të tregojnë për Parkinson, është e rëndësishme të konsultohet me mjekun. Trajtimi i hershëm mund të përmirësojë ndjeshëm ecurinë afatgjatë të sëmundjes.

1. Dridhjet

Shumë profesionistë të kujdesit shëndetësor i konsiderojnë dridhjet si një nga treguesit kryesorë të sëmundjes së Parkinsonit. Këto përfshijnë lëkundje ose kontraktime të pavullnetshme në duar, këmbë ose në mjekër.

Dridhjet në Parkinson zakonisht shfaqen kur trupi është në qetësi dhe ndalojnë kur personi përdor pjesën e prekur të trupit. Në fillim janë shumë të lehta dhe zakonisht vetëm vetë personi i vëren. Me kalimin e kohës, ato përkeqësohen dhe mund të shfaqen në të dy anët e trupit.

2. Vështirësi në ecje

Ndryshime të vogla në mënyrën e ecjes mund të jenë një nga shenjat e hershme të Parkinsonit. Njerëzit mund të ecin më ngadalë, të tërheqin këmbët pas vetes ose të kenë një ritëm të çrregullt në lëvizje. Ky stil ecjeje shpesh quhet “ecje me zvarritje”.

3. Shkrim i vogël dhe i ngjeshur

Mikrografia është një çrregullim që shfaqet me shkrim shumë të vogël ose të ngjeshur. Kjo lidhet me sëmundje që prekin sistemin nervor, përfshirë edhe Parkinsonin.

4. Humbja e nuhatjes

Humbja e ndjesisë së nuhatjes, e njohur si hiposmia, është një simptomë e zakonshme që prek 70 deri në 90 përqind të personave me Parkinson. Ajo mund të ndodhë disa vite përpara se të shfaqen simptomat e lëvizjes.

Personat me këtë simptomë mund të kenë vështirësi të nuhasin, të dallojnë aromat apo t’i identifikojnë ato. Humbja e nuhatjes nuk është gjithmonë tregues i Parkinsonit sepse mund të ndodhë për arsye të tjera si mosha, duhanpirja apo ekspozimi ndaj kimikateve.

5. Probleme me gjumin

Parkinsoni mund të ndikojë rëndë në cilësinë e gjumit. Disa nga vështirësitë përfshijnë pagjumësinë, lodhjen e tepërt gjatë ditës, ndërrimin e gjumit me zgjime të shpeshta, apne, makthe apo lëvizje të pakontrolluara gjatë natës.

6. Ekuilibri i dobët

Parkinsoni dëmton qelizat nervore që kontrollojnë ekuilibrin dhe fleksibilitetin. Dëmtimi i këtyre qelizave mund të shkaktojë humbje të ekuilibrit. Mjekët mund të përdorin një test të quajtur “testi i tërheqjes” për ta vlerësuar këtë. Në këtë test, pacienti tërhiqet lehtë nga mjeku dhe vëzhgohet se sa hapa i duhen për t’u kthyer në ekuilibër. Njerëzit e shëndetshëm stabilizohen shpejt, ndërsa ata me Parkinson marrin më shumë hapa të vegjël për t’u balancuar.

7. Ngadalësimi i lëvizjeve

Bradikinezia do të thotë ngadalësim ose mungesë e lëvizjeve. Kjo mund të shkaktojë vështirësi në fillimin e një lëvizjeje ose në ecje, si dhe ndjesi ngurtësimi në gjymtyrë. Disa e ngatërrojnë këtë simptomë me dobësi muskulore, megjithatë ajo nuk ndikon në forcën e muskujve.

8. Mungesa e shprehjes në fytyrë

Shprehjet e fytyrës përfshijnë lëvizje të vogla dhe të ndërlikuara të muskujve. Personat me Parkinson shpesh e kanë të vështirë të shprehin emocionet në fytyrë. Kjo quhet “maskim i fytyrës” dhe lidhet me ngadalësimin e lëvizjeve. Muskujt e fytyrës lëvizin më ngadalë ose ngurtësohen. Kjo mund të bëjë që personi të duket pa emocione, megjithëse ndjenjat e tyre janë të pranishme. Shpesh ndikon edhe në mënyrën e komunikimit, pasi mungesa e shprehjeve vështirëson ndërveprimin me të tjerët.

9. Ndryshime në zë

Një tjetër shenjë e hershme mund të jetë ndryshimi në zë. Personi mund të flasë më ngadalë ose me ton më të ulët, ose zëri mund të fillojë normalisht dhe më pas të zbehet. Në raste të tjera, zëri bëhet monoton, pa ndryshime në intonacion apo volum.

10. Përkulje e trupit

Parkinsoni mund të shkaktojë ndryshime në qëndrim për shkak të ngurtësimit të muskujve. Personat me këtë sëmundje mund të fillojnë të përkulen përpara, duke dhënë pamjen e një qëndrimi të përthyer apo të kërrusur.

11. Kapsllëku

Kapsllëku është një simptomë e zakonshme jo-motorike te Parkinsoni dhe mund të shfaqet përpara se të shfaqen simptomat e lëvizjes. Rreth 25 përqind e të prekurve përjetojnë kapsllëk në fazat e hershme të sëmundjes.

12. Simptoma psikologjike

Parkinsoni mund të ndikojë seriozisht në shëndetin mendor të një personi për shkak të uljes së dopaminës në tru. Disa nga problemet psikologjike që mund të shfaqen përfshijnë depresionin, ankthin, psikozën, dementën, konfuzionin, vështirësinë për të planifikuar apo për të organizuar gjërat, si dhe reduktimin e aftësisë për të zgjidhur probleme.

13. Humbje peshe

Personat me Parkinson mund të humbasin në peshë për disa arsye. Dridhjet dhe simptomat motorike mund të rrisin kërkesat për energji të trupit. Nga ana tjetër, simptomat jo-motorike si humbja e nuhatjes, depresioni ose problemet me tretjen mund të ulin oreksin dhe të çojnë në humbje peshe.

Përmbledhje

Sëmundja e Parkinsonit është e vështirë për t’u diagnostikuar në fazat e para sepse simptomat janë të lehta dhe jo të vazhdueshme. Megjithatë, njohja e shenjave të para mund të ndihmojë njerëzit të kërkojnë ndihmë mjekësore në kohë.

Disa nga simptomat e hershme përfshijnë:

• dridhje
  
• vështirësi në ecje
  
• shkrim i vogël
  
• humbje nuhatjeje
  
• probleme me gjumin
  
• ekuilibër i dobët
  
• ngadalësim i lëvizjeve
  
• mungesë shprehjeje në fytyrë
  
• ndryshime në zë
  
• qëndrim i përkulur
  
• kapsllëk
  
• çrregullime psikologjike
  
• humbje peshe
  

Të pasurit e këtyre simptomave nuk do të thotë domosdoshmërisht që dikush ka Parkinson. Megjithatë, personat mbi moshën 60 vjeç duhet të konsultohen me mjekun nëse përjetojnë një ose më shumë nga këto shenja.

Diagnoza e hershme mund të sjellë trajtim më të shpejtë dhe të përmirësojë cilësinë e jetës. /Medical News Today/