Cikli menstrual përgatit trupin tuaj për shtatzëni. Ai ka katër faza: menstruale, folikulare, ovulacion dhe luteale. Emocionet tuaja mund të ndryshojnë ndjeshëm gjatë ciklit menstrual, në varësi të fazës ku ndodheni.

Shumica e cikleve menstruale zgjasin rreth 28 ditë, por kjo mund të ndryshojë nga muaji në muaj dhe nga personi tek personi.

Faza menstruale (Ditët 1-8)

Faza menstruale fillon me menstruacionin dhe zgjat rreth 5-8 ditë, ndonjëherë më shumë.

Gjatë periudhës, nivelet e estrogenit dhe progesteronit janë të ulëta, hormonët kryesorë të sistemit riprodhues femëror. Këto ndryshime hormonale shkaktojnë që shtresa e mitrës të shkëputet, duke rezultuar në gjakderdhje menstruale.

Ju mund të përjetoni krampa dhe dhimbje shpine, pasi mitra kontraktohet për të hequr shtresën e mitrës. Nivelet e ulëta të estrogenit dhe progesteronit mund t’ju bëjnë të ndiheni të lodhur, të fryrë dhe me humor të ndryshueshëm.

Faza folikulare (Ditët 6-14)

Faza folikulare fillon gjatë menstruacioneve dhe përkon me fazën menstruale.

Gjatë kësaj faze, nivelet e estrogenit rriten, duke nxitur gjëndrën pituitare të çlirojë hormonin stimuluese të folikulit (FSH) dhe hormonin luteinizues (LH). Këta hormone ndihmojnë vezët të piqen në vezore.

Rritja e estrogenit zakonisht ju jep më shumë energji. Estradioli, një lloj estrogjeni në këtë fazë, mund t’ju bëjë të ndiheni më optimist. Ju gjithashtu mund të ndiheni më produktive dhe me mendje më të qartë.

Faza e ovulacionit (Rreth ditës 14)

Ovulacioni zakonisht ndodh rreth 14 ditë pas fillimit të ciklit.

Gjatë kësaj faze, nivelet e estrogenit dhe testosteronit arrijnë kulmin, ndërsa hormoni luteinizues shkakton lirimin e një veze nga vezorja. Testosteroni, hormoni kryesor mashkullor, është gjithashtu i pranishëm tek gratë dhe mbështet sistemin imunitar, libido dhe ciklin menstrual.

Kur estrogeni dhe testosteroni rriten, shumë persona raportojnë rritje të dëshirës seksuale, lumturi, ndjenjë tërheqjeje dhe vetëbesimi. Kjo mund t’ju bëjë më social dhe më të hapur ndaj aktiviteteve kreative ose romantike.

Faza luteale (Ditët 15-28)

Faza luteale është shpesh më sfiduese, veçanërisht nëse veza nuk është fekonduar. Kur trupi kupton që veza nuk është fekonduar, nivelet hormonale fillojnë të ulen. Estradioli, progesteroni dhe testosteroni mund të jenë më të ulëtat në këtë fazë, gjë që mund të shkaktojë emocione negative.

Ju mund të përjetoni dhimbje fizike si krampa menstruale, gjoks i ndjeshëm dhe dhimbje nyjesh. Kjo mund të shkaktojë stres emocional, vetëvlerësim të ulët dhe irritim. Mund të përjetoni edhe konflikte dhe të ndiheni më pak social.

Sindroma premenstruale (PMS), e cila shkakton simptoma fizike dhe emocionale, është e zakonshme në këtë fazë. Intensiteti i simptomave ndryshon nga personi në person, por besohet se 95% e personave në moshë riprodhuese përjetojnë PMS. Disa persona mund të kenë çrregullim premenstrual disforik (PMDD), një formë më e rëndë e PMS.

Çfarë shkakton PMS?

Shkaku i saktë i PMS nuk dihet, por ndryshimet hormonale luajnë rol. Studimet sugjerojnë se nivelet e ulëta të serotoninës gjatë fazës luteale mund të shpjegojnë ndryshimet e humorit. Serotonina, e njohur si hormoni i lumturisë, ndihmon në rregullimin e humorit, gjumit, sjelljes dhe oreksit.

Ju mund të jeni më të ndjeshëm ndaj PMS nëse keni stres të lartë ose histori familjare të depresionit. Një histori personale e depresionit ose depresionit pas lindjes gjithashtu rrit rrezikun.

Këshilla për menaxhimin e PMS dhe simptomave të tjera

Të gjithë përjetojnë PMS ndryshe. Disa persona kanë simptoma të lehta, të tjerët simptoma të rëndësishme që ndikojnë në jetën e përditshme. Nëse përjetoni simptoma të rënda, konsultohuni me mjekun për menaxhimin më të mirë. Ka medikamente dhe suplemente që mund të jenë të dobishme.

Ndryshime në stilin e jetës që mund të ndihmojnë:

• Bëni ushtrime rregullisht.
  
• Prioritizoni gjumin.
  
• Konsumoni më shumë karbohidrate komplekse, që rrisin triptofanin.
  
• Menaxhoni stresin dhe shmangni situatat stresuese.
  
• Bëni masazh.
  
• Provoni terapinë me dritë.
  
• Bëni ushtrime frymëmarrjeje.
  
• Mësoni teknika relaksimi.
  

Gjendjet e zakonshme menstruale

Rreth 14-25% e personave kanë cikle menstruale jo të rregullta. Këto mund të përfshijnë gjakderdhje të rëndë, dhimbje menstruale, mungesë periudhe ose periudha të rralla.

Gjendjet më të zakonshme përfshijnë:

• Menoragji (gjakderdhje e rëndë): Mund të shkaktohet nga çrregullime hormonale, fibroidet, polipet ose adenomyosis. Gjendje të tjera përfshijnë sindromën von Willebrand dhe PCOS.
  
• Dismenorri (periudha të dhimbshme): Shkakton krampa dhe parehati gjatë menstruacioneve. Mund të jetë primare (nga kimikate që shkaktojnë kontraksione muskulore) ose sekondare (nga endometrioza, fibroidet, sëmundjet inflamatore pelvike etj.).
  
• Amenorri (mungesë periudhe): Primare (mos pas periudhës deri në moshën 16 vjeç) ose sekondare (ndërprerje e papritur jo për shkak të menopauzës). Shkaku mund të jetë PCOS, çrregullime të tiroides, çrregullime ushqimore, çrregullime hormonale, stërvitje e tepërt.
  
• Oligomenorri (periudha të rralla ose të lehta): Mund të kalojnë deri në 35 ditë midis periudhave. Shkaktarë të mundshëm përfshijnë menopauzën, PCOS, sindromën Cushing, stresin e tepërt, stërvitje intensive, kontraceptivë, ndryshime në peshë dhe të tjera.