Stresi nuk ndikon vetëm në gjendjen emocionale, por mund të ketë pasoja edhe në funksionimin e sistemit tretës. Dhimbjet e barkut, fryrja, kapsllëku, diarreja dhe të përzierat janë disa nga shqetësimet që mund të shfaqen ose të përkeqësohen gjatë periudhave me stres të shtuar.

Kjo ndodh sepse truri dhe sistemi tretës janë të lidhur ngushtë përmes asaj që në mjekësi njihet si boshti tru-zorrë (gut-brain axis). Përmes këtij komunikimi të vazhdueshëm, gjendja emocionale mund të ndikojë në lëvizjen e zorrëve, ndjeshmërinë e tyre dhe proceset e tretjes.

Por si ndikon konkretisht stresi në sistemin tretës?

1. Mund të shkaktojë dhimbje dhe shqetësime në stomak

Kur organizmi përjeton stres, aktivizohet reagimi natyror ndaj situatave stresuese. Kjo mund të ndryshojë mënyrën se si funksionon sistemi tretës dhe të ndikojë në lëvizshmërinë e stomakut.

Si rezultat, disa persona mund të përjetojnë dhimbje në pjesën e sipërme të barkut, ndjenjë rëndese, të përziera ose humbje të përkohshme të oreksit.

Stresi gjithashtu mund të rrisë ndjeshmërinë ndaj dhimbjes në traktin tretës, duke bërë që shqetësimet e zakonshme të përjetohen më intensivisht.

2. Mund të shkaktojë diarre ose kapsllëk

Një prej mënyrave më të dukshme se si stresi ndikon në tretje është ndryshimi i funksionimit të zorrëve.

Te disa persona, stresi mund të përshpejtojë lëvizjet e zorrëve, duke shkaktuar jashtëqitje më të shpeshta ose diarre. Te të tjerë, mund të ngadalësojë lëvizshmërinë e zorrëve dhe të kontribuojë në kapsllëk.

Këto ndryshime mund të jenë të përkohshme, por nëse përsëriten shpesh, kërkojnë vlerësim mjekësor.

3. Mund të përkeqësojë sindromën e zorrës së irrituar

Sindroma e zorrës së irrituar (IBS) është një çrregullim i ndërveprimit ndërmjet trurit dhe zorrëve, i cili mund të shkaktojë dhimbje barku, fryrje, diarre dhe kapsllëk.

Stresi nuk konsiderohet shkak i vetëm i kësaj sindrome, por mund të jetë një faktor që përkeqëson simptomat.

Sipas studimeve të publikuara në revistën shkencore The Lancet Gastroenterology & Hepatology, ndërveprimi ndërmjet trurit dhe zorrëve luan rol të rëndësishëm në shfaqjen dhe intensitetin e simptomave te personat me çrregullime të ndërveprimit zorrë-tru.

4. Mund të ndikojë në oreks dhe zakonet e të ushqyerit

Stresi mund të ndikojë edhe në mënyrën se si ushqehemi. Disa persona humbin oreksin gjatë periudhave të vështira emocionale, ndërsa të tjerë konsumojnë më shumë ushqim, veçanërisht produkte të pasura me sheqer dhe yndyra.

Këto ndryshime në zakonet ushqimore mund të ndikojnë në tretje dhe të shkaktojnë fryrje, urth ose shqetësime të tjera gastrointestinale.

5. A mund të ndikojë stresi në mikrobiomën e zorrëve?

Zorrët përmbajnë miliarda mikroorganizma që formojnë mikrobiomën e zorrëve dhe luajnë rol në tretje, metabolizëm dhe funksionimin e sistemit imunitar.

Studimet shkencore sugjerojnë se stresi mund të ndikojë në përbërjen dhe aktivitetin e mikrobiomës përmes mekanizmave të ndryshëm, përfshirë ndryshimet hormonale dhe nervore.

Megjithatë, marrëdhënia ndërmjet stresit dhe mikrobiomës është komplekse dhe ende po studiohet. Nuk është vërtetuar se çdo problem me tretjen shkaktohet nga ndryshimet në mikrobiomë.

Si mund të zvogëlohen problemet me tretjen që lidhen me stresin?

Menaxhimi i stresit mund të ndihmojë në përmirësimin e simptomave gastrointestinale. Disa nga masat që mund të jenë të dobishme janë:

• Aktiviteti fizik i rregullt.
• Gjumi i mjaftueshëm dhe orari i qëndrueshëm i pushimit.
• Ushqyerja e balancuar dhe konsumimi i rregullt i vakteve.
• Konsumimi i mjaftueshëm i ujit.
• Teknikat e relaksimit, frymëmarrja e thellë dhe meditimi.
• Mbështetja psikologjike në rastet kur stresi është i vazhdueshëm.

Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?

Edhe pse stresi mund të shkaktojë ose të përkeqësojë shqetësime të tretjes, nuk duhet supozuar se çdo dhimbje barku apo ndryshim në jashtëqitje është pasojë e tij.

Nëse simptomat vazhdojnë, përsëriten ose ndikojnë në jetën e përditshme, rekomandohet konsultimi me mjekun. Vëmendje e veçantë duhet t’u kushtohet simptomave si gjaku në jashtëqitje, humbja e pashpjegueshme e peshës, anemia, të vjellat e vazhdueshme dhe dhimbjet e forta të barkut.