Vaksinimi kundër HPV-së është një nga masat më të rëndësishme për parandalimin e disa llojeve të kancerit. Megjithatë, informimi i prindërve për rëndësinë, sigurinë dhe kohën e administrimit të kësaj vaksine mbetet një çështje me rëndësi për shëndetin publik.

Shumë prindër e lidhin virusin HPV (Human Papillomavirus) kryesisht me kancerin e qafës së mitrës, por jo të gjithë e dinë se ky virus mund të shkaktojë edhe kancere të tjera, si dhe lytha gjenitale. Infeksioni me HPV është shumë i përhapur dhe mund të prekë si gratë, ashtu edhe burrat.

Një prej sfidave kryesore është informimi i prindërve për faktin se vaksina është më efektive kur merret para ekspozimit ndaj virusit. Për këtë arsye, rekomandohet vaksinimi në moshën para fillimit të aktivitetit seksual.

Çfarë duhet të dinë prindërit për vaksinën HPV?

HPV është një grup virusesh që përhapen kryesisht përmes kontaktit seksual. Ekzistojnë shumë lloje të këtij virusi, disa prej të cilave mund të shkaktojnë ndryshime qelizore që, me kalimin e kohës, mund të zhvillohen në kancer.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), vaksinimi kundër HPV-së është një ndërhyrje e rëndësishme parandaluese dhe mund të parandalojë më shumë se 90 për qind të kancereve që lidhen me këtë virus.

Edhe pse shpesh konsiderohet si vaksinë që lidhet vetëm me shëndetin e vajzave dhe parandalimin e kancerit të qafës së mitrës, ajo është e rëndësishme edhe për djemtë. Infeksioni HPV mund të shkaktojë edhe kancer të anusit, penisit dhe pjesës së pasme të fytit, si dhe lytha gjenitale.

Në Kosovë, vaksinimi fillimisht u përqendrua te vajzat 12-vjeçare, ndërsa në janar të vitit 2025 nisi edhe zbatimi i vaksinimit për djemtë.

Pse rekomandohet vaksinimi në moshë të hershme?

Një prej keqkuptimeve që mund të haset te prindërit është lidhja e vaksinës HPV me fillimin e aktivitetit seksual të fëmijëve.

Në fakt, rekomandimi për vaksinim në moshën 9–14-vjeçare bazohet në faktin se vaksina ofron mbrojtjen më të mirë kur merret para ekspozimit ndaj virusit.

OBSH rekomandon vaksinimin e vajzave dhe djemve në moshën paraadoleshente, në përputhje me programet kombëtare të imunizimit.

A është e sigurt vaksina HPV?

Siguria e vaksinës është një tjetër çështje për të cilën prindërit kërkojnë informacione. Sipas OBSH-së, të dhënat nga studimet klinike dhe monitorimi pas përdorimit të saj në shumë vende tregojnë se vaksinat HPV kanë profil të mirë sigurie.

Efektet anësore më të zakonshme janë dhimbja, skuqja ose ënjtja në vendin e injektimit, si dhe ndonjëherë dhimbja e kokës apo temperatura e lehtë. Reagimet serioze alergjike janë shumë të rralla.

Informimi i prindërve mbetet i rëndësishëm

Pavarësisht rezultateve pozitive të vaksinimit në Kosovë, informimi i vazhdueshëm i prindërve është i domosdoshëm. Informacionet e pasakta që qarkullojnë në rrjetet sociale, frika nga efektet anësore dhe mungesa e njohurive për pasojat e infeksionit HPV mund të ndikojnë në vendimmarrjen e familjeve.

Për këtë arsye, roli i mjekëve familjarë, pediatërve, gjinekologëve, shkollave dhe institucioneve shëndetësore është thelbësor për të ofruar informacione të sakta dhe për t’iu përgjigjur shqetësimeve të prindërve.

Vaksinimi kundër HPV-së nuk është vetëm një masë parandaluese për të ardhmen, por një investim në shëndetin e fëmijëve dhe në uljen e rrezikut nga disa lloje të kancerit.