Të thuash “jo” duket si një nga gjërat më të thjeshta. Megjithatë, për shumë njerëz, një “jo” i vogël shoqërohet me faj, ankth ose frikën se mos e zhgënjejnë dikë.

Një nga arsyet është se që në fëmijëri mësojmë se të jesh i mirë do të thotë të jesh i bindur, i sjellshëm dhe t’u bësh qejfin të tjerëve. Kur mësohemi të vendosim nevojat e të tjerëve përpara tonave, refuzimi mund të na duket si diçka egoiste.

Por të thuash “jo” nuk do të thotë domosdoshmërisht se nuk të intereson tjetri. Do të thotë se po vendos një kufi.

Frika nga reagimi i tjetrit është një tjetër arsye e fortë. Mund të mendojmë: “Po sikur të mërzitet me mua?”, “Po sikur të mendojë se jam egoist/e?” ose “Po sikur të mos më kërkojë më ndihmë?” Kështu, ndonjëherë pranojmë diçka që në të vërtetë nuk duam ta bëjmë vetëm për të shmangur një konflikt ose zhgënjim.

Kjo lidhet edhe me nevojën tonë për pranim dhe përkatësi. Njeriu është një qenie sociale dhe refuzimi nga grupi mund të ndihet emocionalisht i pakëndshëm. Prandaj, për disa persona është më e lehtë të thonë “po” edhe kur nuk kanë kohë, energji apo dëshirë.

Kur “po”-ja bëhet problem

Problemi nuk është të ndihmosh të tjerët. Problemi fillon kur themi “po” vazhdimisht kundër dëshirës sonë.

Kjo mund të çojë në:

• lodhje dhe mbingarkesë;
• pakënaqësi ndaj njerëzve që kemi pranuar t’i ndihmojmë;
• mungesë kohe për veten;
• ndjenjën se të tjerët përfitojnë nga ne;
• vështirësi për të kuptuar se çfarë duam vetë.

Ironikisht, ndonjëherë “po”-ja e thënë nga faji krijon më shumë probleme sesa “jo”-ja e thënë me respekt.

Si të mësojmë të themi “jo”?

Nuk është e nevojshme të japim një shpjegim të gjatë sa herë refuzojmë diçka. Një fjali e thjeshtë mund të mjaftojë:

“Nuk mundem këtë herë.”
“Nuk kam mundësi ta bëj.”
“Faleminderit që më mendove, por do të duhet të them jo.”

Dhe pjesa më e vështirë: nuk duhet të ndihemi gjithmonë mirë pasi themi “jo” që vendimi ynë të jetë i drejtë. Faji mund të shfaqet thjesht sepse po bëjmë diçka me të cilën nuk jemi mësuar.

Në fund, të vendosësh kufij nuk do të thotë të jesh i ftohtë apo egoist. Do të thotë të kuptosh se edhe koha, energjia dhe nevojat e tua kanë rëndësi.