A ju dhemb shpesh koka kur ngriheni në këmbë ose kur çoheni nga shtrati? Kjo mund të jetë një dhimbje koke pozicionale dhe është një simptomë që ia vlen t’i kushtohet vëmendje dhe të diskutohet me mjekun.

“Dhimbja e kokës që shfaqet kur ndryshoni pozicion zakonisht është simptomë e një gjendjeje tjetër shëndetësore,” thotë mjeku i mjekësisë familjare Scott Owen, DO, nga Cleveland Clinic. “Shpesh bëhet fjalë për diçka të thjeshtë, si dehidratimi. Por mund të jetë edhe diçka më serioze.”

Dr. Owen shpjegon se çfarë mund të shkaktojë dhimbjen e kokës kur ngriheni dhe kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore.

Pse më dhemb koka kur ngrihem në këmbë?

Dhimbja e kokës pozicionale është dhimbje që shfaqet kur ngriheni nga një pozicion ulur ose shtrirë. Mund ta dëgjoni të quhet edhe “dhimbje koke posturale” ose “dhimbje koke ortostatike”. Termi ortostatik i referohet pozicionit drejt ose në këmbë.

“Dhimbjet e kokës posturale janë dhimbje dytësore, që do të thotë se dhimbja e kokës është simptomë e një gjendjeje tjetër,” shpjegon Dr. Owen.

Kjo ndryshon nga dhimbjet primare të kokës, si migrena ose dhimbjet e kokës nga tensioni. Dhimbjet primare të kokës janë vetë një gjendje shëndetësore dhe nuk janë simptomë e një problemi tjetër.

Si ndihet një dhimbje koke pozicionale?

Dhimbja e kokës që shfaqet kur ngriheni nga një pozicion ulur ose shtrirë është simptoma kryesore.

Dhimbja mund të jetë e vazhdueshme ose pulsuese dhe shpesh përmirësohet, madje mund të zhduket, kur shtriheni. Në disa raste, dhimbja mund të përkeqësohet gradualisht gjatë ditës.

Vendndodhja e dhimbjes varet nga shkaku themelor.

“Shumica e dhimbjeve të kokës pozicionale prekin të dyja anët e kokës,” thotë Dr. Owen.

Çfarë e shkakton dhimbjen e kokës kur ngriheni?

Disa gjendje shëndetësore mund të shkaktojnë dhimbje koke pozicionale. Disa janë relativisht të thjeshta, ndërsa të tjera kërkojnë vlerësim mjekësor.

Dehidratimi

Nëse dhimbja e kokës shfaqet gjatë ditës, por zhduket deri të nesërmen, mund të jetë një shenjë se nuk po merrni mjaftueshëm lëngje.

“Dehidratimi mund të shkaktojë shumicën e llojeve të dhimbjeve të kokës,” thotë Dr. Owen.

Përveç dhimbjes së kokës kur ngriheni, dehidratimi mund të shkaktojë edhe:

• Urinë me ngjyrë të errët.
• Marramendje.
• Tharje të gojës.
• Lodhje.
• Spazma ose ngërçe muskulore.

Në këtë rast, zgjidhja mund të jetë e thjeshtë: pini më shumë ujë ose pije që përmbajnë elektrolite.

Rrjedhja e lëngut cerebrospinal

Një dhimbje koke pozicionale që zgjat për një kohë të gjatë ose përsëritet vazhdimisht mund të jetë shenjë e rrjedhjes së lëngut cerebrospinal (CSF) përmes një hapjeje në një membranë që rrethon trurin dhe palcën kurrizore.

Lëngu cerebrospinal e mbron trurin dhe palcën kurrizore nga dëmtimet dhe lëvizjet e papritura.

“Kur keni rrjedhje të lëngut cerebrospinal, presioni i lëngut brenda kokës bie,” shpjegon Dr. Owen. Kjo gjendje njihet si hipotension intrakranial, pra presion më i ulët se normalja brenda kafkës.

Rrjedhja e lëngut cerebrospinal mund të ndodhë pas procedurave mjekësore, si një punksion lumbal ose epidurali. Edhe dëmtimet e trurit dhe shtyllës kurrizore mund të shkaktojnë rrjedhje.

“Nëse përjetoni një dhimbje koke posturale brenda disa orëve pas një procedure ose dëmtimi, duhet të kërkoni ndihmë mjekësore,” thekson Dr. Owen.

Në varësi të ashpërsisë së rrjedhjes, mund të nevojitet një blood patch epidural, një procedurë gjatë së cilës mjeku injekton një sasi të vogël të gjakut të vetë pacientit në kanalin spinal për të ndihmuar në mbylljen e rrjedhjes.

Edhe pse mund të tingëllojë shqetësuese, lehtësimi i dhimbjes pas kësaj procedure shpesh është i menjëhershëm.

Në raste më të rralla, rrjedhja e lëngut cerebrospinal mund të ndodhë spontanisht, pa qenë pasojë e ndonjë procedure apo dëmtimi.

Personat me disa sëmundje të indit lidhor, si sindroma Marfan dhe sindroma Ehlers-Danlos, kanë rrezik më të lartë për rrjedhje të lëngut cerebrospinal.

Shkaqe të tjera

Disa gjendje të tjera shëndetësore mund të shkaktojnë dhimbje koke pozicionale. Në këto raste, trajtimi i shkakut themelor shpesh ndihmon edhe në përmirësimin e dhimbjes.

• Artriti dhe dëmtimet e qafës: Problemet që prekin shtyllën kurrizore të qafës mund të shkaktojnë dhimbje koke cervikogjene. Dhimbja mund të përkeqësohet kur ngriheni ose lëvizni kokën.
• Malformacioni Chiari: Kjo gjendje ndodh kur indi i trurit shtyhet drejt kanalit spinal në bazën e kafkës, duke ushtruar presion mbi palcën kurrizore. Lëvizja ose ndryshimi i pozicionit të kokës mund ta rrisë këtë presion dhe të shkaktojë dhimbje.
• Hipotensioni ortostatik: Ky është një rënie e menjëhershme e presionit të gjakut kur ngriheni në këmbë. Zakonisht shkakton marramendje, veçanërisht pas zgjimit, por mund të shkaktojë edhe dhimbje koke, veçanërisht te personat që marrin ilaçe për presionin e gjakut.
• Sindroma e takikardisë ortostatike posturale (POTS): Kjo gjendje mund të shkaktojë marramendje kur ngriheni dhe mund të shoqërohet me dhimbje koke pozicionale.
• Anemia e rëndë ose humbja e gjakut: Këto gjendje mund të ulin sasinë e oksigjenit që arrin në tru dhe të shkaktojnë dhimbje koke.
• Tumoret e trurit: Tumoret mund të shkaktojnë dhimbje koke kur përkuleni ose ndryshoni pozicion, megjithëse rrallë janë shkaku i dhimbjeve të kokës pozicionale. Zakonisht shoqërohen edhe me simptoma të tjera, si të përziera, të vjella ose kriza epileptike.

Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?

Kontaktoni një profesionist shëndetësor nëse përjetoni një dhimbje koke të shoqëruar me të përziera, të vjella, kriza epileptike ose simptoma të tjera shqetësuese.

Është gjithashtu e rëndësishme të kërkoni kujdes mjekësor nëse dhimbjet e kokës pozicionale shfaqen pas një procedure mjekësore ose dëmtimi.

“Dhimbja e kokës pozicionale mund të tregojë ndryshime në presionin e lëngjeve brenda trurit që kërkojnë vlerësim mjekësor,” përsërit Dr. Owen.

Për të përcaktuar shkakun, mjeku mund të kryejë një ekzaminim fizik, të shqyrtojë historinë tuaj mjekësore dhe të vlerësojë simptomat.

Një rezonancë magnetike (MRI) e trurit mund të tregojë ndryshime në lëngun cerebrospinal dhe të ndihmojë në identifikimin e gjendjeve si malformacioni Chiari.

“Shumica e dhimbjeve të kokës nuk janë shenjë e diçkaje serioze dhe mundësia që një tumor i trurit të shkaktojë një dhimbje koke posturale është shumë e ulët,” shton Dr. Owen. “Megjithatë, tregojini mjekut për çdo dhimbje koke të pazakontë ose kronike.”