Pse qielli ndryshon ngjyrë? Si rriten bimët? Pse disa objekte notojnë e të tjerat fundosen? Pyetjet e fëmijëve mund të duken të pafundme, por pas tyre qëndron një mënyrë e rëndësishme e të mësuarit. Kurioziteti i nxit fëmijët të vëzhgojnë, të eksperimentojnë dhe të krijojnë lidhje mes përvojave të reja dhe njohurive që kanë.

Kurioziteti është pjesë e zhvillimit

Që në vitet e para të jetës, fëmijët eksplorojnë përmes shqisave, lëvizjes dhe lojës. Me zhvillimin e gjuhës, pyetjet bëhen një mjet tjetër për të kuptuar botën. Kur një i rritur i përgjigjet me interes, fëmija merr mesazhin se pyetjet e tij kanë vlerë. Nuk është e nevojshme që prindi ta dijë çdo përgjigje: kërkimi i saj së bashku mund të jetë po aq i dobishëm.

Lëreni lojën të ketë më shumë se një zgjidhje

Lojërat me blloqe, vizatimi, plastelina, kutitë e kartonit dhe materialet e zakonshme u japin fëmijëve mundësi të krijojnë pa një rezultat të paracaktuar. Në vend që t’u tregojmë vazhdimisht si duhet të duket një shtëpi e ndërtuar me kuba, mund t’i pyesim: ‘Çfarë mendon se do të ndodhë nëse e ndërtojmë ndryshe?’. Loja e lirë i lejon të provojnë ide, të gabojnë dhe t’i ndryshojnë ato.

Bëni pyetje që hapin bisedën

Pyetjet si ‘Si e mendove këtë?’, ‘Çfarë tjetër mund të përdorim?’ ose ‘Si mund ta zbulojmë?’ e nxisin fëmijën të shpjegojë arsyetimin e tij. Përgjigjet e menjëhershme nuk janë gjithmonë të domosdoshme. Një shëtitje në park, përgatitja e ushqimit ose vëzhgimi i shiut mund të kthehen në mundësi të vogla zbulimi.

Mos e ktheni çdo aktivitet në vlerësim

Lavdërimi i vazhdueshëm i rezultatit ‘të bukur’ ose ‘të saktë’ mund ta zhvendosë vëmendjen nga eksplorimi te miratimi i të rriturve. Është më e dobishme të vërejmë përpjekjen: ‘Pashë që provove disa mënyra derisa e bëre të qëndrojë’. Krahasimet me fëmijët e tjerë dhe korrigjimi i panevojshëm mund t’ua zvogëlojnë dëshirën për të eksperimentuar.

Vendosni kufij të sigurt, jo kufij për imagjinatën

Liria për të eksploruar nuk do të thotë mungesë mbikëqyrjeje. Materialet duhet të jenë të përshtatshme për moshën dhe pa rrezik mbytjeje, prerjeje apo helmimi. Brenda këtyre kufijve, fëmija mund të zgjedhë ngjyrat, historitë dhe mënyrën e lojës. Edhe mërzia e herëpashershme mund t’i krijojë hapësirë për të shpikur aktivitete të reja.

Kurioziteti rritet kur ndihet i mirëpritur

Nuk nevojiten lodra të shtrenjta apo aktivitete të planifikuara çdo ditë. Koha, dëgjimi dhe gatishmëria për të zbuluar së bashku janë shpesh më të rëndësishme. Kur fëmija e kupton se mund të pyesë, të provojë dhe të gabojë pa u turpëruar, ai fiton siguri për të vazhduar të mësojë.