Shprehja ‘më merret mendja’ përdoret për përvoja të ndryshme: dikujt i duket sikur dhoma rrotullohet, një tjetër ndien paqëndrueshmëri, ndërsa dikush ka përshtypjen se do të humbasë vetëdijen. Dallimi mes këtyre ndjesive mund ta ndihmojë mjekun të kuptojë më mirë shkakun.

Çfarë është marramendja rrotulluese?

Vertigoja është ndjesia sikur ne ose mjedisi përreth po rrotullohemi, edhe kur jemi të palëvizshëm. Ajo mund të shoqërohet me të përziera dhe vështirësi në ruajtjen e ekuilibrit. Shpesh lidhet me sistemin e ekuilibrit në veshin e brendshëm, por mund të ketë edhe shkaqe të tjera që kërkojnë vlerësim.

Çfarë është ndjenja e të fikëtit?

Ndjenja e të fikëtit, ose presinkopa, është përshtypja se së shpejti mund të humbasim vetëdijen. Mund të shoqërohet me errësim të shikimit, dobësi, djersë të ftohta ose zhurmë në veshë. Ndonjëherë ndodh pas ngritjes së shpejtë në këmbë, dehidratimit ose rënies së presionit të gjakut. Në raste të tjera mund të lidhet me ritmin e zemrës apo probleme të tjera.

Pyetjet që ndihmojnë në dallim

A duket sikur dhoma po rrotullohet, apo sikur do të humbni vetëdijen? A filloi ndjesia kur kthyet kokën, u ngritët në këmbë apo gjatë aktivitetit fizik? Sa zgjati dhe a u përsërit? A u shoqërua me dhimbje koke, palpitacione, dobësi ose ndryshime të dëgjimit? Këto hollësi janë të rëndësishme për vlerësimin mjekësor.

Çfarë të bëjmë në momentin e shqetësimit?

Nëse ndiheni sikur do t’ju bjerë të fikët, uluni ose shtrihuni në një vend të sigurt për të shmangur rrëzimin. Nëse mundeni, ngrini këmbët. Mos drejtoni automjet dhe mos përdorni shkallë derisa ndjesia të kalojë. Nëse keni vertigo, shmangni lëvizjet e papritura dhe qëndroni në një pozicion të sigurt. Mos merrni barna pa e ditur shkakun.

Kur kërkohet ndihmë urgjente?

Marramendja e re dhe e fortë që shoqërohet me dobësi ose mpirje në njërën anë të trupit, vështirësi në të folur, shikim të dyfishtë, pamundësi për të ecur, dhimbje të fortë koke ose dhimbje gjoksi kërkon vlerësim urgjent. Edhe humbja e vetëdijes gjatë aktivitetit fizik, palpitacionet e forta ose vështirësia në frymëmarrje janë shenja alarmi.

Kur duhet bërë kontroll?

Nëse episodet përsëriten, zgjasin ose ndikojnë në aktivitetet e përditshme, konsultohuni me mjekun. Matja e presionit, kontrolli i zemrës, ekzaminimi neurologjik ose vlerësimi i veshit mund të jenë të nevojshme sipas simptomave. Marramendja është simptomë, jo diagnozë më vete.