Alergjitë janë një problem i zakonshëm tek fëmijët. Sipas Organizatës Botërore të Alergjisë (WAO), në mbarë botën sensibilizimi ndaj alergjenëve të zakonshëm tek fëmijët e moshës shkollore po i afrohet 40–50%. Në Shtetet e Bashkuara, të dhënat e National Health Interview Survey tregojnë se rreth 6.5% e fëmijëve kanë alergji ushqimore, 7.7% kanë rinit alergjik ose “ethet e barit”, ndërsa 13.5% kanë alergji të lëkurës.
Alergjitë mund të jenë të bezdisshme, por në disa raste mund të shkaktojnë edhe pasoja serioze. Një fëmijë mund të ketë vështirësi për të fjetur për shkak të kollës, të mungojë në shkollë ose, në rastet më të rënda, të pësojë një reaksion të rrezikshëm pas pickimit nga një insekt ose konsumimit të një ushqimi ndaj të cilit është alergjik.
Alergjitë ushqimore kërkojnë veçanërisht vëmendje, pasi ushqimet janë ndër shkaktarët më të zakonshëm të anafilaksisë, një reaksion alergjik i shpejtë dhe potencialisht kërcënues për jetën. Sipas alergologes Lakiea Wright, ushqimet mund të jenë përgjegjëse për deri në 81% të rasteve të anafilaksisë tek fëmijët.
Nëse fëmija juaj ka teshtima të shpeshta në periudha të caktuara të vitit, rrjedhje ose bllokim të hundës, kruajtje të syve apo shfaq skuqje dhe urtikarie pas konsumimit të një ushqimi të caktuar, mund të jetë e nevojshme të vlerësohet për alergji. Testimi mund të ndihmojë në përcaktimin nëse simptomat lidhen me një alergjen specifik apo kanë një shkak tjetër.
Testimi për alergji mund të përfshijë analiza të lëkurës, analiza gjaku ose, në rastin e alergjive ushqimore, dieta eliminuese dhe teste ushqimore të kontrolluara. Këto metoda mund të përdoren për të identifikuar ndjeshmërinë ndaj alergjenëve si poleni, myku, pluhuri dhe marimangat e pluhurit, qimet ose zbokthi i kafshëve, pickimet e insekteve, ushqime të caktuara dhe disa barna.
Mjeku mund të rekomandojë testimin nëse fëmija ka simptoma të përsëritura që mund të lidhen me alergjitë mjedisore ose një sëmundje të frymëmarrjes, si astma. Sipas Gary Soffer, profesor i pediatrisë klinike në Yale School of Medicine, testimi mund të ndihmojë në identifikimin e shkaktarëve dhe në përcaktimin e mënyrave për t’i shmangur ata, si dhe në vlerësimin nëse fëmija mund të përfitojë nga imunoterapia në të ardhmen.
Shenjat që mund të tregojnë një alergji tek fëmijët përfshijnë teshtimat, hundët e zëna ose rrjedhjen e hundës, kollën, fishkëllimën gjatë frymëmarrjes, skuqjet e lëkurës, urtikarinë, kruajtjen e syve ose të lëkurës dhe probleme të tretjes, si dhimbje barku, të përziera, të vjella ose diarre.
Fëmijët me alergji mjedisore shpesh kanë hundë të bllokuara, kruajtje të syve dhe teshtima. Një tjetër shenjë që meriton vëmendje është gërhitja ose frymëmarrja përmes gojës gjatë gjumit, pasi mund të tregojë se simptomat po ndikojnë në cilësinë e gjumit të fëmijës.
Megjithatë, jo çdo fëmijë që dyshohet se ka një alergji ushqimore duhet t’i nënshtrohet menjëherë një paneli të gjerë testesh. Sipas alergologut Gary Soffer, testimi për alergjitë ushqimore nuk duhet të kryhet pa një histori të qartë të një reaksioni pas konsumimit të ushqimit. Testet e gjera ushqimore mund të japin rezultate false pozitive dhe të çojnë në shmangien e panevojshme të ushqimeve. Për këtë arsye, rezultatet duhet të interpretohen nga një alergolog i specializuar, i cili mund të vlerësojë nëse nevojitet edhe një test ushqimor i kontrolluar.
Fëmijët e çdo moshe mund të kenë alergji dhe mund të testohen për to. Sipas American College of Allergy, Asthma & Immunology (ACAAI), nuk ekziston një moshë minimale që një fëmijë duhet të arrijë përpara se të mund të kryhet testimi. Një analizë gjaku mund të kryhet edhe tek foshnjat. Alergjitë mund të shfaqen në çdo moshë dhe disa prej tyre mund të zhduken me rritjen. Për shembull, disa fëmijë mund të mos reagojnë më ndaj qumështit ose vezëve ndërsa rriten, ndërsa alergjitë ndaj ushqimeve të tilla si arrat kanë më shumë gjasa të vazhdojnë.
Një nga metodat më të përdorura është testi i lëkurës. Në testin me shpim të lëkurës, një sasi shumë e vogël e alergjenit vendoset në sipërfaqen e lëkurës. Në testin intradermal, një sasi e vogël e alergjenit injektohet në shtresën sipërfaqësore të lëkurës, ndërsa në testin me flaster alergjenët vendosen në një material ngjitës që qëndron në lëkurë për një periudhë të caktuar. Nëse fëmija është alergjik ndaj një substance, në vendin e testimit mund të shfaqet një ënjtje ose skuqje që ngjan me pickimin e mushkonjës.
Reagimi ndaj testeve me shpim ose intradermale zakonisht shfaqet brenda rreth 20 minutash, ndërsa në disa raste skuqja mund të shfaqet më vonë. Për fëmijët me alergji të rënda, testet e lëkurës duhet të kryhen nën mbikëqyrje mjekësore, pasi në raste të rralla mund të shkaktojnë reaksion serioz.
Një alternativë është analiza e gjakut. Gjatë saj merret një mostër gjaku dhe analizohet për praninë e antitrupave të lidhur me alergjitë. Sipas ekspertëve, testet e gjakut mund të jenë veçanërisht të dobishme kur testimi i lëkurës nuk është i përshtatshëm. Ekzistojnë gjithashtu teste që mund të identifikojnë proteinat specifike të një ushqimi që shkaktojnë reaksionin alergjik. Rezultatet zakonisht dalin pasi laboratori përpunon mostrën.
Kur dyshohet për alergji ushqimore, mjeku mund të rekomandojë edhe një dietë eliminuese, gjatë së cilës ushqime të caktuara hiqen përkohësisht nga dieta e fëmijës për të parë nëse simptomat përmirësohen. Sipas Food Allergy Research & Education (FARE), alergjenët ushqimorë më të zakonshëm përfshijnë qumështin, vezët, kikirikët, arrat, grurin, sojën, peshkun dhe butakët.
Në disa raste, sidomos kur dyshohet se fëmija mund ta ketë tejkaluar një alergji, alergologu mund të rekomandojë një test ushqimor të kontrolluar. Gjatë këtij testi, fëmijës i jepet një sasi e vogël e ushqimit të dyshuar nën mbikëqyrje të drejtpërdrejtë mjekësore, në mënyrë që të vëzhgohet nëse shfaqet ndonjë reaksion. Një test i tillë nuk duhet të kryhet në shtëpi.
Pasi të identifikohet alergjeni, hapi i parë zakonisht është shmangia e tij. Në varësi të llojit dhe rëndësisë së alergjisë, mjeku mund të rekomandojë edhe medikamente ose imunoterapi, e cila mund të ndihmojë në uljen e ndjeshmërisë ndaj disa alergjenëve.
Kostoja e testimit për alergji ndryshon ndjeshëm në varësi të llojit të testit, numrit të alergjenëve që testohen dhe sistemit shëndetësor ku kryhet. Sipas ABIM Foundation, testet e lëkurës mund të kushtojnë nga rreth 60 deri në 300 dollarë, ndërsa analizat e gjakut mund të kushtojnë nga rreth 200 deri në 1,000 dollarë në Shtetet e Bashkuara.
Nëse dyshoni se fëmija juaj ka një alergji, është e rëndësishme të mos eliminoni ushqime nga dieta ose të kryeni teste të shumta pa këshillën e mjekut. Pediatri mund të vlerësojë simptomat dhe, nëse është e nevojshme, ta referojë fëmijën te alergologu. Identifikimi i shkaktarit të simptomave mund të ndihmojë në zgjedhjen e trajtimit të duhur dhe në parandalimin e reaksioneve të ardhshme sipas artikullit SingleCare.
