Djegiet nga dielli nuk janë vetëm një shqetësim i përkohshëm që shkakton skuqje dhe dhimbje. Ato dëmtojnë lëkurën dhe rrisin rrezikun për zhvillimin e kancerit të lëkurës. Sipas Skin Cancer Foundation, rreziku për melanomë dyfishohet te personat që kanë pasur pesë ose më shumë djegie nga dielli gjatë jetës.
Megjithëse shumica e njerëzve janë të vetëdijshëm për rreziqet e ekspozimit të tepërt në diell, djegiet vazhdojnë të jenë të zakonshme. Një studim ka treguar se rreth një e treta e të rriturve në Shtetet e Bashkuara pësojnë të paktën një djegie nga dielli çdo vit.
Djegia nga dielli ndodh kur rrezet ultraviolet (UV) dëmtojnë shtresat e sipërme të lëkurës, duke shkaktuar inflamacion, skuqje dhe dhimbje. Melanina, pigmenti që i jep ngjyrë lëkurës, ndihmon në mbrojtjen nga rrezet UV. Personat me më pak melaninë janë më të prirur të digjen.
Në shumicën e rasteve, djegia nga dielli shërohet vetvetiu brenda tre deri në shtatë ditëve, ndërsa flluskat zakonisht zhduken brenda rreth 10 ditësh. Megjithatë, djegiet e rënda mund të kenë pasoja më serioze.
Sipas Dr. Dathann Hamann, dermatolog i certifikuar dhe drejtor mjekësor në Contact Dermatitis Institute, dëmtimi mund të jetë aq i rëndë sa të shkaktojë vdekjen e shtresës së sipërme të lëkurës dhe një reagim inflamator që prek të gjithë organizmin. Në raste të tilla mund të shfaqen temperaturë, të dridhura dhe simptoma të ngjashme me gripin.
Mënyra më e mirë për të shmangur djegiet është parandalimi. Dr. Hamann rekomandon të kufizohet ekspozimi në diell gjatë orëve me rrezatim më të fortë, zakonisht nga ora 10:00 deri në 14:00, të kërkohet hije, të përdoren kapele me strehë të gjerë, syze dielli, veshje mbrojtëse dhe krem kundër diellit me spektër të gjerë, i cili duhet të riaplikohet rregullisht.
Edhe nëse lëkura nxihet në vend që të digjet, kjo nuk do të thotë se është e mbrojtur. Rrezatimi UV vazhdon të dëmtojë qelizat e lëkurës, duke përshpejtuar plakjen, shfaqjen e rrudhave dhe rritur rrezikun për kancer të lëkurës.
Nëse djegia tashmë ka ndodhur, trajtimi varet nga ashpërsia e saj. Për djegiet e lehta ose të moderuara, Mayo Clinic rekomandon përdorimin e kremit me hidrokortizon 1%, i cili mund të aplikohet deri në tre herë në ditë për tre ditë për të lehtësuar inflamacionin dhe dhimbjen. Vendosja e kremit në frigorifer para përdorimit mund të ofrojë një ndjesi shtesë freskie.
Hidrokortizoni mund të ndihmojë edhe në lehtësimin e kruajtjes së fortë që njihet si “hell’s itch”, një kruarje intensive dhe e dhimbshme që mund të shfaqet një deri në tre ditë pas djegies. Sipas Cleveland Clinic, kjo gjendje lidhet me dëmtimin e mbaresave nervore në lëkurë.
Megjithatë, kremi me hidrokortizon nuk duhet të përdoret mbi flluska apo plagë të hapura. Nëse shfaqen flluska të mëdha, temperaturë, të dridhura, marramendje, konfuzion ose shenja infeksioni si qelb apo vijëzime të kuqe në lëkurë, duhet kërkuar menjëherë ndihmë mjekësore.
Një tjetër alternativë natyrale është xheli i aloe verës, i cili konsiderohet i sigurt edhe për përdorim në fytyrë dhe buzë. Sipas Skin Cancer Foundation, aloe vera ndihmon në qetësimin e djegieve të lehta. Studimet tregojnë se ajo ka veti antibakteriale, antimikrobiale dhe anti-inflamatore, falë përmbajtjes së vitaminës E, vitaminës C, karotenoideve, flavonoideve dhe taninave. Disa kërkime kanë treguar gjithashtu se aloe vera mund të ndihmojë në shërimin më të shpejtë të lëkurës krahasuar me trajtime të tjera lokale.
Për lehtësimin e dhimbjes mund të përdoren barna anti-inflamatore pa recetë, si ibuprofeni, naprokseni ose aspirina. Këto janë më efektive kur merren sapo shfaqen shenjat e para të djegies, pasi ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe dhimbjes. Në rastet më të rënda, mjeku mund të përshkruajë kortikosteroide orale, si prednizoni, ndërsa nëse zhvillohet infeksion mund të nevojiten antibiotikë.
Nëse lëkura nuk ka krijuar flluska, mund të përdoren kremra hidratues të butë për të lehtësuar parehatinë. MedlinePlus rekomandon aplikimin e tyre kur lëkura është ende pak e lagësht. Duhet të shmangen kremrat me bazë vaji ose vazelina, pasi ato mund të bllokojnë poret dhe të mbajnë nxehtësinë në lëkurë, duke përkeqësuar gjendjen. Kremrat që përmbajnë vitamina C dhe E mund të ndihmojnë në kufizimin e dëmtimit të qelizave të lëkurës.
Ftohja e lëkurës është gjithashtu një hap i rëndësishëm. Nëse ndodheni pranë një pishine ose liqeni, një zhytje e shkurtër në ujë të freskët mund të ndihmojë, por duhet të largoheni menjëherë nga dielli. Në shtëpi rekomandohen dush ose banjë me ujë të freskët, si edhe kompresa të ftohta mbi zonën e djegur. Akulli nuk duhet të vendoset drejtpërdrejt mbi lëkurë.
Djegia nga dielli rrit gjithashtu rrezikun e dehidratimit, pasi organizmi përdor më shumë lëngje për të riparuar dëmtimin e lëkurës. Për këtë arsye rekomandohet të pini më shumë ujë dhe pije që përmbajnë elektrolite gjatë periudhës së rikuperimit.
Sipas Dr. Eshragi, ndihma mjekësore duhet kërkuar nëse djegia shoqërohet me temperaturë, të dridhura, përgjumje të theksuar, shenja dehidratimi, dhimbje koke, të përziera, të vjella, konfuzion, humbje të vetëdijes ose infeksion të lëkurës. Në raste shumë të rënda, pacienti mund të ketë nevojë për trajtim spitalor, veçanërisht nëse simptomat prekin të gjithë organizmin.
Ekspertët theksojnë se, edhe pse ekzistojnë mënyra për të trajtuar djegiet nga dielli, mbrojtja mbetet zgjidhja më e mirë. Përdorimi i rregullt i kremit kundër diellit, shmangia e ekspozimit në orët e pikut dhe veshja e rrobave mbrojtëse janë mënyrat më efektive për të parandaluar dëmtimet afatshkurtra dhe afatgjata të lëkurës sipas artikullit SingleCare.
