Kapsllëku është një problem i shpeshtë te fëmijët dhe mund të shfaqet në mosha të ndryshme, veçanërisht gjatë kalimit nga qumështi në ushqimet e ngurta, gjatë mësimit të përdorimit të tualetit ose kur ndryshojnë rutina dhe zakonet e të ushqyerit.

Edhe pse në shumicën e rasteve nuk lidhet me ndonjë sëmundje serioze, kapsllëku nuk duhet neglizhuar kur zgjat, përsëritet ose shoqërohet me simptoma të tjera. Njohja e shenjave dhe ndërhyrja në kohë mund të parandalojnë dhimbjen dhe komplikimet.

Çfarë konsiderohet kapsllëk te fëmijët?

Kapsllëku nuk përcaktohet vetëm nga numri i jashtëqitjeve. Ai lidhet edhe me fortësinë e feçeve, vështirësinë gjatë jashtëqitjes dhe dhimbjen që mund të përjetojë fëmija.

Shenjat më të zakonshme përfshijnë:

• Më pak se tri jashtëqitje në javë;
• Feçe të forta, të thata ose në formë kokrrizash;
• Dhimbje ose tendosje gjatë jashtëqitjes;
• Fryrje dhe dhimbje të barkut;
• Humbje të oreksit;
• Mbajtje të qëllimshme të jashtëqitjes, për shkak të frikës nga dhimbja;
• Njolla ose rrjedhje të feçeve në të brendshme, që mund të shfaqen kur zorra është e mbushur me feçe të grumbulluara.

Disa fëmijë e shmangin jashtëqitjen duke shtrënguar muskujt, duke kryqëzuar këmbët ose duke u fshehur. Kjo sjellje shpesh ngatërrohet me përpjekjen për të kryer jashtëqitjen, por në fakt mund të jetë mënyrë për ta mbajtur atë.

Pse shfaqet kapsllëku te fëmijët?

Në shumicën e rasteve, kapsllëku lidhet me faktorë të përditshëm dhe ndryshime në rutinë.

Ndër shkaqet më të zakonshme janë:

• Ushqyerja: Konsumimi i pakët i frutave, perimeve dhe ushqimeve të pasura me fibra mund të ndikojë në funksionimin e zorrëve.
• Mungesa e lëngjeve: Marrja e pamjaftueshme e ujit mund të kontribuojë në fortësimin e feçeve.
• Ndryshimet në rutinë: Fillimi i çerdhes, udhëtimet ose ndryshimi i orarit të përditshëm mund të ndikojnë në zakonet e jashtëqitjes.
• Frika nga dhimbja: Nëse fëmija ka përjetuar jashtëqitje të dhimbshme, mund të fillojë ta shmangë atë, duke e përkeqësuar kapsllëkun.
• Mësimi i përdorimit të tualetit: Presioni ose përvojat negative gjatë këtij procesi mund të bëjnë që fëmija të mbajë jashtëqitjen.

Në raste më të rralla, kapsllëku mund të lidhet me probleme shëndetësore ose me përdorimin e disa barnave.

Kur duhet të shqetësohemi?

Nëse kapsllëku vazhdon për disa javë, përsëritet shpesh ose ndikon në ushqyerjen, gjumin dhe aktivitetet e zakonshme të fëmijës, duhet të konsultoheni me pediatrin.

Megjithatë, disa simptoma kërkojnë vlerësim më të shpejtë mjekësor.

Shenja që nuk duhen neglizhuar

• Gjak në feçe, veçanërisht nëse përsëritet ose nuk ka një shpjegim të qartë;
• Dhimbje të forta ose të vazhdueshme të barkut;
• Bark shumë i fryrë, sidomos kur shoqërohet me të vjella;
• Të vjella me ngjyrë të gjelbër;
• Temperaturë dhe gjendje e përgjithshme e rënduar;
• Humbje peshe ose mosrritje e pritshme.

Në rast të dhimbjes së fortë, barkut të fryrë me të vjella ose të vjellave të gjelbra, kërkoni vlerësim urgjent mjekësor.

Vëmendje e veçantë duhet t’u kushtohet edhe foshnjave. Kapsllëku që fillon që në javët e para të jetës, dalja e parë e feçeve më shumë se 48 orë pas lindjes ose feçet shumë të holla, si shirita, kërkojnë vlerësim nga mjeku.

Si mund ta ndihmojmë fëmijën në shtëpi?

Kur bëhet fjalë për kapsllëk të lehtë dhe fëmija nuk ka shenja alarmuese, disa ndryshime në rutinën e përditshme mund të ndihmojnë.

• Shtoni fibrat në ushqim: Dardhat, kumbullat, mollët, perimet, tërshëra dhe drithërat integrale mund të ndihmojnë në zbutjen e feçeve.
• Siguroni marrjen e mjaftueshme të ujit: Nevojat ndryshojnë sipas moshës dhe ushqyerjes së fëmijës.
• Nxitni aktivitetin fizik: Loja dhe lëvizja ndihmojnë në funksionimin normal të zorrëve.
• Krijoni rutinë për tualetin: Inkurajojeni fëmijën të ulet në tualet pas vakteve, pa presion dhe pa e ndëshkuar.
• Mbështetni këmbët: Një stol i vogël nën këmbë mund ta ndihmojë fëmijën të mbajë një pozicion më të përshtatshëm gjatë jashtëqitjes.

Mos i jepni fëmijës laksativë, supozitorë ose klizma pa u këshilluar me pediatrin. Nëse kapsllëku është i vazhdueshëm, vetëm ndryshimet në ushqyerje mund të mos jenë të mjaftueshme dhe mund të nevojitet trajtim i përshtatur sipas moshës.

A mund të shkaktojë kapsllëku komplikime?

Kur nuk trajtohet, kapsllëku mund të krijojë një cikël të vështirë për fëmijën: jashtëqitja e fortë shkakton dhimbje, fëmija fillon ta mbajë jashtëqitjen dhe feçet bëhen edhe më të forta.

Me kalimin e kohës, kjo mund të shkaktojë çarje të vogla në zonën anale, gjakderdhje gjatë jashtëqitjes dhe grumbullim të feçeve në zorrën e trashë. Në disa raste, mund të shfaqet edhe rrjedhje e pavullnetshme e feçeve në të brendshme.

Çfarë duhet të mbajnë mend prindërit?

Kapsllëku te fëmijët është i zakonshëm, por nuk duhet konsideruar gjithmonë si një problem që zgjidhet vetvetiu. Sa më herët të identifikohet shkaku dhe të ndërmerren masat e duhura, aq më lehtë mund të parandalohet krijimi i një cikli të dhimbshëm të jashtëqitjes.

Prindërit duhet të vëzhgojnë jo vetëm sa shpesh kryen jashtëqitjen fëmija, por edhe konsistencën e feçeve, sjelljen gjatë këtij procesi dhe simptomat shoqëruese. Kur problemi vazhdon ose shfaqen shenja alarmuese, konsultimi me pediatrin është hapi më i rëndësishëm.