Rrahje të shpejta të zemrës, vështirësi në frymëmarrje, djersitje, dridhje të trupit dhe një ndjenjë e fortë frike se diçka e keqe do të ndodhë. Këto janë disa nga simptomat që mund të përjetojë një person gjatë një sulmi paniku.

Sulmet e panikut mund të shfaqen papritur, edhe kur personi nuk është duke kaluar një situatë të dukshme stresuese. Për shkak se simptomat janë intensive dhe ndonjëherë ngjajnë me ato të një problemi kardiak, përjetimi i tyre mund të jetë shumë frikësues.

Megjithatë, është e rëndësishme të kuptohet se sulmet e panikut janë episode të forta frike dhe ankthi, të cilat mund të trajtohen me ndihmën e duhur profesionale.

Çfarë është një sulm paniku?

Sulmi i panikut është një episod i papritur i frikës ose shqetësimit intensiv, i cili shoqërohet me reagime fizike dhe emocionale.

Ai mund të ndodhë pa paralajmërim ose të nxitet nga një situatë stresuese. Zakonisht, simptomat arrijnë intensitetin më të lartë brenda pak minutash dhe më pas fillojnë të qetësohen.

Një person mund të përjetojë një sulm të vetëm paniku gjatë jetës, por disa persona përjetojnë episode të përsëritura. Kur sulmet përsëriten dhe shoqërohen me frikë të vazhdueshme nga një episod tjetër, mund të bëhet fjalë për çrregullim të panikut.

Cilat janë simptomat më të zakonshme?

Sulmet e panikut mund të shfaqen me simptoma të ndryshme. Ndër më të shpeshtat janë:

• Rrahje të shpejta ose të forta të zemrës.
• Vështirësi në frymëmarrje ose ndjenjë mbytjeje.
• Djersitje dhe dridhje të trupit.
• Marramendje ose ndjenjë të fikëti.
• Dhimbje ose shtrëngim në gjoks.
• Të përziera ose shqetësime në stomak.
• Mpirje ose ndjesi shpimi në duar dhe këmbë.
• Ndjenjë humbjeje të kontrollit.
• Frikë e fortë nga vdekja ose nga ndodhja e diçkaje të rëndë.

Jo të gjithë i përjetojnë të gjitha simptomat. Intensiteti dhe kohëzgjatja mund të ndryshojnë nga personi në person.

Pse ndodhin sulmet e panikut?

Nuk ekziston një shkak i vetëm që shpjegon të gjitha sulmet e panikut. Ato mund të lidhen me disa faktorë, përfshirë:

• Stresin e vazhdueshëm dhe përvojat traumatike.
• Ngarkesën emocionale dhe ankthin.
• Historinë familjare të çrregullimeve të ankthit.
• Ndryshimet e mëdha në jetë, humbjet ose situatat e vështira.
• Konsumin e tepërt të kafeinës dhe disa substancave stimuluese.

Ndonjëherë, sulmi shfaqet pa një shkaktar të qartë. Gjithashtu, simptoma të ngjashme mund të shkaktohen nga probleme fizike, prandaj nuk duhet supozuar automatikisht se çdo rrahje e shpejtë e zemrës apo vështirësi në frymëmarrje është sulm paniku.

Si të reagojmë gjatë një sulmi paniku?

Nëse një person po përjeton një sulm paniku, mënyra se si reagohet mund ta ndihmojë të ndihet më i sigurt.

Disa hapa që mund të ndihmojnë janë:

1. Qëndroni në një vend të sigurt. Nëse është e mundur, uluni dhe shmangni lëvizjet e nxituara.
2. Përqendrohuni në frymëmarrje. Merrni frymë ngadalë përmes hundës dhe nxirreni butësisht përmes gojës, pa e sforcuar frymëmarrjen.
3. Përqendrohuni te ambienti. Identifikoni disa gjëra që shihni, dëgjoni ose prekni. Kjo mund t’ju ndihmojë të riktheheni te momenti i tanishëm.
4. Kujtojini vetes se episodi do të kalojë. Mundohuni të mos luftoni me ndjesitë, por t’i lejoni të qetësohen gradualisht.
5. Kërkoni mbështetje. Nëse jeni me dikë që po përjeton sulm paniku, flisni me zë të qetë dhe mos e gjykoni.

Megjithatë, nëse simptomat janë të reja, të rënda ose nuk jeni të sigurt për shkakun, kërkoni vlerësim mjekësor. Dhimbja e fortë në gjoks, vështirësia e rëndë në frymëmarrje ose humbja e vetëdijes kërkojnë ndihmë urgjente.

Kur duhet të kërkojmë ndihmë profesionale?

Nëse sulmet e panikut përsëriten, ndikojnë në punë, marrëdhënie ose aktivitete të përditshme, është e rëndësishme të kërkohet ndihmë nga profesionistët e shëndetit mendor.

Trajtimi mund të përfshijë:

• Psikoterapinë: Terapia konjitive e sjelljes (CBT) ndihmon personin të kuptojë dhe të ndryshojë mënyrën se si reagon ndaj mendimeve dhe ndjesive që shkaktojnë panik.
• Trajtimin me medikamente: Në disa raste, mjeku mund të rekomandojë barna për menaxhimin e simptomave.
• Ndryshimet në stilin e jetesës: Gjumi i rregullt, aktiviteti fizik dhe kufizimi i kafeinës mund të ndihmojnë në menaxhimin e ankthit.

Sulmet e panikut janë të trajtueshme dhe personat që i përjetojnë nuk duhet të ndihen të turpëruar apo fajtorë për këtë gjendje.

A mund të parandalohen?

Nuk është gjithmonë e mundur të parandalohen sulmet e panikut, por njohja e simptomave, identifikimi i faktorëve nxitës dhe trajtimi në kohë mund të ndihmojnë në zvogëlimin e shpeshtësisë dhe intensitetit të tyre.