Zgjimi duke qarë gjatë natës është një dukuri e zakonshme te foshnjat dhe fëmijët e vegjël. Edhe kur fëmija është i shëndetshëm, ai mund të zgjohet disa herë gjatë natës, të qajë ose të kërkojë praninë e prindërve për t’u qetësuar.

Megjithatë, arsyeja e të qarit mund të ndryshojë sipas moshës së fëmijës, mënyrës së gjumit dhe simptomave të tjera. Ndonjëherë, bëhet fjalë për një fazë normale të zhvillimit, ndërsa në raste të tjera, zgjimi mund të lidhet me parehati fizike, frikë ose ndonjë problem shëndetësor.

Pse zgjohet fëmija duke qarë gjatë natës?

1. Zgjimet normale ndërmjet cikleve të gjumit

Gjumi përbëhet nga cikle të ndryshme dhe fëmijët, ashtu si të rriturit, zgjohen shkurtimisht ndërmjet tyre. Disa fëmijë arrijnë të flenë përsëri vetë, ndërsa të tjerët fillojnë të qajnë dhe kërkojnë ndihmën e prindërve.

Kjo është veçanërisht e zakonshme te foshnjat dhe fëmijët e vegjël, sistemi i gjumit të të cilëve është ende në zhvillim.

2. Ankthi i ndarjes nga prindërit

Gjatë vitit të parë dhe të dytë të jetës, fëmijët fillojnë të kuptojnë më mirë se prindërit mund të largohen nga dhoma, por ende mund ta kenë të vështirë të përballojnë ndarjen.

Për këtë arsye, fëmija mund të zgjohet duke qarë, të kërkojë mamin ose babin dhe të qetësohet sapo prindi afrohet. Kjo është pjesë e zakonshme e zhvillimit emocional dhe mund të shfaqet përsëri gjatë periudhave të ndryshimeve në rutinë.

3. Makthet dhe tmerret e natës

Makthet janë ëndrra të frikshme që mund ta zgjojnë fëmijën. Pas një makthi, fëmija zakonisht është zgjuar, mund të qajë, të kërkojë përqafim dhe të qetësohet kur prindi i flet.

Ndryshe nga makthet, tmerret e natës ndodhin zakonisht gjatë gjumit të thellë. Fëmija mund të bërtasë, të ketë sytë hapur, të djersitet ose të duket shumë i frikësuar, por në të vërtetë të mos jetë plotësisht i zgjuar. Mund të mos e njohë prindin dhe të mos reagojë ndaj përpjekjeve për ta qetësuar.

Tmerret e natës zakonisht zgjasin disa minuta dhe fëmija mund të mos e kujtojë episodin në mëngjes. Gjatë tyre, prindi duhet të qëndrojë pranë fëmijës dhe të sigurojë që ai të mos lëndohet, pa u përpjekur ta zgjojë me forcë.

4. Dalja e dhëmbëve

Te foshnjat dhe fëmijët e vegjël, dalja e dhëmbëve mund të shkaktojë ndjeshmëri të mishrave të dhëmbëve, jargëzim dhe parehati, të cilat mund ta vështirësojnë gjumin.

Megjithatë, temperatura e lartë, të qarat e pazakonta ose gjendja e përgjithshme e keqe nuk duhet t’i atribuohen automatikisht daljes së dhëmbëve.

5. Lodhja e tepërt dhe ndryshimet në rutinë

Mund të duket e çuditshme, por kur fëmija qëndron zgjuar më gjatë sesa i nevojitet, mund ta ketë më të vështirë të flejë dhe të bëjë gjumë të qetë.

Ndryshimet në orarin e gjumit, dremitjet e shkurtra gjatë ditës, fillimi i çerdhes, udhëtimet ose ndryshimet në ambientin e gjumit mund të ndikojnë gjithashtu në zgjimet gjatë natës.

6. Uria, temperatura e dhomës ose parehatia fizike

Sidomos te foshnjat, uria mund të jetë një arsye për t’u zgjuar duke qarë. Te fëmijët më të rritur, zgjimi mund të lidhet me etjen, pelenën e lagur, rrobat e parehatshme, dhomën shumë të ngrohtë ose të ftohtë.

Kapsllëku, refluksi, kruarja e lëkurës dhe dhimbjet e veshit mund ta ndërpresin gjithashtu gjumin.

7. Infeksionet dhe problemet shëndetësore

Nëse fëmija fillon papritur të zgjohet shpesh duke qarë, duhet të merret parasysh mundësia e ndonjë shqetësimi fizik.

Infeksionet e veshit, virozat, temperatura, dhimbjet e barkut dhe problemet me frymëmarrjen mund të ndikojnë në gjumin e tij.

Nëse fëmija qan në mënyrë të pazakontë, duket se ka dhimbje ose ka simptoma të tjera, është e rëndësishme të vlerësohet nga pediatri.

Si duhet të reagojnë prindërit kur fëmija zgjohet duke qarë?

Disa veprime të thjeshta mund ta ndihmojnë fëmijën të qetësohet dhe të rifillojë gjumin.

• Afrohuni me qetësi dhe kontrolloni nëse ka ndonjë shkak të dukshëm për parehatinë.
• Flisni me zë të ulët dhe ofroni përqafim nëse fëmija e kërkon.
• Mbani një rutinë të qëndrueshme të gjumit, me orare të përafërta çdo mbrëmje.
• Shmangni dritat e forta, telefonat dhe televizorin gjatë zgjimeve të natës.
• Nëse fëmija duket i zgjuar, por është i frikësuar, ndihmojeni të ndihet i sigurt pa e kthyer zgjimin në një periudhë të gjatë loje.

Nuk është e nevojshme që çdo zgjim të trajtohet në të njëjtën mënyrë. Reagimi duhet të përshtatet me moshën, nevojat dhe gjendjen e fëmijës.

Kur duhet të konsultoheni me pediatrin?

Këshillohet vlerësimi mjekësor nëse zgjimet shoqërohen me:

• Temperaturë, dhimbje të dukshme ose të qara të pazakonta.
• Gërhitje të fortë, pauza në frymëmarrje ose vështirësi në frymëmarrje.
• Zgjime shumë të shpeshta që ndikojnë dukshëm në gjumin dhe sjelljen gjatë ditës.
• Episode të përsëritura ku fëmija duket i pavetëdijshëm për mjedisin ose ka lëvizje të pazakonta.

Nëse fëmija ka vështirësi në frymëmarrje, është shumë i përgjumur dhe vështirë të zgjohet, ose qan në mënyrë të pandalshme me shenja të forta dhimbjeje, kërkoni ndihmë urgjente.