Kalimi i shumë orëve para kompjuterit, telefonit apo tabletit mund ta bëjë më të vështirë përqendrimin, edhe kur nuk kemi kryer ndonjë aktivitet fizik të lodhshëm. Pas një dite të gjatë para ekranit, mund të vërejmë se lexojmë të njëjtin paragraf disa herë, shpërqendrohemi lehtë, harrojmë çfarë po bënim ose ndiejmë se truri nuk po funksionon me të njëjtën shpejtësi si më parë.

Kjo gjendje mund të lidhet me lodhjen mendore, ndërprerjet e vazhdueshme të vëmendjes, mungesën e pushimeve dhe lodhjen e syve. Në shumicën e rasteve, përqendrimi përmirësohet me pushim dhe ndryshime të vogla në rutinën e punës.

1. Truri lodhet nga përpunimi i vazhdueshëm i informacionit

Gjatë përdorimit të ekranit, truri përpunon vazhdimisht tekst, imazhe, njoftime dhe informacione të tjera. Kur kalojmë nga një detyrë te tjetra pa ndërprerje, vëmendja duhet të përshtatet vazhdimisht me kërkesat e reja.

Kjo mund të shkaktojë lodhje mendore dhe ta bëjë më të vështirë ruajtjen e përqendrimit për periudha të gjata.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se truri ka një sasi të kufizuar energjie që shteron vetëm nga përdorimi i ekranit. Rëndësi kanë edhe kompleksiteti i detyrave, kohëzgjatja e punës dhe mundësia për të pushuar.

2. Njoftimet dhe kalimi nga një detyrë te tjetra na shpërqendrojnë

Njoftimet nga rrjetet sociale, mesazhet dhe emailet mund ta ndërpresin vazhdimisht punën. Edhe kur nuk i hapim ato, prania e tyre mund të na nxisë të kontrollojmë nëse ka diçka të re.

Sa herë kalojmë nga një detyrë te tjetra, na duhet kohë për t’u rikthyer te ajo që po bënim. Nëse kjo përsëritet gjatë gjithë ditës, mund të kemi ndjesinë se kemi punuar shumë, por kemi përfunduar më pak sesa prisnim.

Për këtë arsye, fikja e njoftimeve jo të domosdoshme dhe përqendrimi në një detyrë të vetme mund të ndihmojnë.

3. Lodhja e syve mund të ndikojë në vëmendje

Përdorimi i zgjatur i ekraneve mund të shkaktojë lodhje të syve, shikim të turbullt, dhimbje koke, tharje ose djegie të syve.

Kur sytë janë të lodhur, leximi dhe përpunimi i informacionit mund të kërkojnë më shumë përpjekje. Si rezultat, mund të ndihemi më të lodhur dhe ta kemi më të vështirë të përqendrohemi.

Një arsye është se gjatë shikimit të ekranit priremi të pulisim sytë më rrallë, gjë që mund të kontribuojë në tharjen e sipërfaqes së tyre.

4. Qëndrimi ulur për shumë kohë dhe mungesa e lëvizjes

Kalimi i shumë orëve ulur, pa ndërprerje, mund të shoqërohet me ngurtësi muskulore, parehati fizike dhe ndjenjën e lodhjes.

Pushimet e shkurtra për t’u ngritur, për të ecur ose për t’u shtrirë mund të ndihmojnë në lehtësimin e parehatisë dhe në rifreskimin e vëmendjes.

Nuk është e nevojshme të bëni një stërvitje të gjatë. Edhe disa minuta lëvizje mund të jenë të dobishme gjatë ditës së punës.

5. Mungesa e gjumit e përkeqëson përqendrimin

Nëse përdorimi i ekranit zgjat deri vonë në mbrëmje, mund të shtyjë orarin e gjumit. Përmbajtjet stimuluese dhe drita në orët e vona gjithashtu mund ta vështirësojnë përgatitjen për gjumë te disa persona.

Kur nuk flemë mjaftueshëm, mund të kemi vështirësi në ruajtjen e vëmendjes, në marrjen e vendimeve dhe në kujtesën afatshkurtër.

Pra, ndonjëherë ajo që duket si lodhje nga ekrani mund të jetë pjesërisht pasojë e mungesës së gjumit.

6. Puna pa pushime mund ta shtojë lodhjen mendore

Përqendrimi i vazhdueshëm për disa orë pa ndërprerje mund të jetë i lodhshëm, veçanërisht kur puna kërkon lexim, shkrim, analizë ose marrje vendimesh.

Pushimet e shkurtra i japin mundësi syve dhe vëmendjes të largohen përkohësisht nga detyra. Një metodë praktike është të punoni për rreth 25–30 minuta dhe më pas të bëni një pushim të shkurtër, duke e përshtatur ritmin sipas nevojave tuaja.

Për sytë, mund të provoni edhe rregullin 20-20-20: çdo 20 minuta, shikoni një objekt rreth 6 metra larg për 20 sekonda.

Si mund ta përmirësojmë përqendrimin pas shumë orësh para ekranit?

Disa ndryshime të thjeshta mund të ndihmojnë:

• Bëni pushime të rregullta dhe largohuni nga ekrani gjatë tyre.
• Çaktivizoni njoftimet që nuk janë të domosdoshme.
• Përfundoni një detyrë përpara se të kaloni te tjetra, kur është e mundur.
• Përshtatni ndriçimin e ekranit dhe madhësinë e shkronjave për të shmangur lodhjen e syve.
• Pini ujë rregullisht dhe mos i anashkaloni vaktet.
• Mbani një orar të qëndrueshëm gjumi dhe kufizoni përdorimin e pajisjeve para gjumit.
• Përfshini ecjen ose aktivitetin fizik në rutinën e përditshme.

Kur duhet të shqetësohemi?

Nëse vështirësitë në përqendrim shfaqen kryesisht pas një dite të gjatë para ekranit dhe përmirësohen pas pushimit, mund të lidhen me lodhjen mendore ose fizike.

Megjithatë, nëse problemi vazhdon edhe kur jeni të pushuar, ndikon në punën dhe jetën e përditshme ose shoqërohet me dhimbje koke të shpeshta, marramendje, ndryshime të shikimit apo lodhje të theksuar, këshillohet konsultimi me mjekun. Vështirësitë e vazhdueshme në përqendrim mund të lidhen edhe me stresin, ankthin, çrregullimet e gjumit, aneminë ose probleme të tjera shëndetësore.

Nëse përqendrimi përkeqësohet papritur dhe shoqërohet me vështirësi në të folur, dobësi të njërës anë të trupit ose konfuzion të theksuar, kërkoni ndihmë urgjente.

Në përfundim: Vështirësia për t’u përqendruar pas shumë orësh para ekranit mund të jetë rezultat i disa faktorëve që ndërveprojnë: lodhjes mendore, shpërqendrimeve të shpeshta, lodhjes së syve dhe mungesës së gjumit. Pushimet e rregullta, kufizimi i njoftimeve dhe një rutinë e shëndetshme mund të ndihmojnë në rikthimin e vëmendjes.