Fillimi i një trajtimi të ri për diabetin mund të jetë sfidues, veçanërisht për personat që kanë përdorur të njëjtën terapi për një kohë të gjatë. Ndryshimi i barnave, mënyra e matjes së sheqerit në gjak dhe përshtatja e ushqyerjes apo aktivitetit fizik mund të sjellin shumë pyetje.

Mjeku mund t’ju ndihmojë të kuptoni se çfarë të prisni nga trajtimi i ri, cilat efekte anësore mund të shfaqen dhe si të monitoroni më mirë nivelin e sheqerit në gjak.

Këto janë disa nga pyetjet që mund t’ia bëni mjekut para se të filloni trajtimin e ri ose gjatë muajve të parë të tij.

1. A lidhen këto efekte anësore me ilaçin tim?

Disa barna që përdoren për trajtimin e diabetit mund të shkaktojnë efekte anësore. Në varësi të ilaçit, ato mund të përfshijnë të përziera, diarre, të vjella, dhimbje stomaku ose një shije metalike në gojë.

Nëse këto simptoma shfaqen pas fillimit të trajtimit të ri, tregojini mjekut. Ai mund të vlerësojë nëse simptomat lidhen me ilaçin dhe t’ju këshillojë se si të veproni.

2. A do të zhduken efektet anësore?

Në shumë raste, efektet anësore të barnave për diabetin mund të pakësohen ose të zhduken me kalimin e kohës, ndërsa organizmi përshtatet me trajtimin.

Megjithatë, disa trajtime të përdorura për periudha të gjata mund të lidhen me mungesën e vitaminës B12, e cila mund të shkaktojë lodhje, dobësi, marramendje ose ndjesi të fikti.

Nëse efektet anësore vazhdojnë ose nuk përmirësohen, është e rëndësishme të flisni me mjekun dhe të mos e ndërprisni vetë terapinë.

3. A është niveli im i sheqerit në gjak brenda vlerave të synuara?

Kur filloni një trajtim të ri, mjeku duhet t’ju ndihmojë të përcaktoni objektivat individuale për nivelin e sheqerit në gjak.

Sipas Shoqatës Amerikane të Diabetit (ADA), për shumë të rritur me diabet, objektivi para ushqimit, pas një periudhe agjërimi, është rreth 80–130 mg/dL, ndërsa 1–2 orë pas fillimit të një vakti synohet një vlerë nën 180 mg/dL.

Megjithatë, objektivat mund të ndryshojnë nga një person te tjetri, në varësi të moshës, gjendjes shëndetësore, trajtimit dhe faktorëve të tjerë.

4. Sa shpesh duhet ta kontrolloj sheqerin në gjak?

Frekuenca e matjes varet nga lloji i diabetit, trajtimi që përdoret dhe objektivat e kontrollit të sheqerit.

Mjeku mund t’ju këshillojë ta matni sheqerin para ose pas vakteve, para aktivitetit fizik ose para gjumit. Në fillim të një trajtimi të ri, mund të jetë e nevojshme matja më e shpeshtë për të parë se si reagon organizmi.

Me kalimin e kohës, nëse niveli i sheqerit stabilizohet, mjeku mund të ndryshojë shpeshtësinë e matjeve.

5. Cilat janë shenjat që sheqeri është shumë i ulët ose shumë i lartë?

Sheqeri i ulët në gjak quhet hipoglicemi, ndërsa niveli shumë i lartë quhet hiperglicemi. Njohja e shenjave paralajmëruese është e rëndësishme.

Hipoglicemia mund të shfaqet me uri, djersitje, dridhje dhe konfuzion. Në raste më të rënda mund të shkaktojë humbje të vetëdijes ose kriza.

Nga ana tjetër, hiperglicemia mund të shoqërohet me urinim të shpeshtë, etje të shtuar, uri, shikim të turbullt dhe lodhje. Plagët ose prerjet që shërohen ngadalë mund të jenë gjithashtu një shenjë e nivelit të lartë të sheqerit.

Hiperglicemia e pakontrolluar për një kohë të gjatë mund të dëmtojë organe dhe struktura të ndryshme, përfshirë sytë, veshkat, nervat dhe enët e gjakut.

6. A mund të kontrollojmë nivelin e HbA1c?

HbA1c është një analizë e rëndësishme për vlerësimin e kontrollit të diabetit. Ajo tregon nivelin mesatar të sheqerit në gjak gjatë rreth dy deri në tre muajve të fundit.

Për shumë persona me diabet, objektivi i zakonshëm është një HbA1c prej 7% ose më pak, por objektivi individual mund të jetë më i lartë ose më i ulët në varësi të gjendjes së personit.

Pas fillimit të trajtimit të ri, mjeku mund të rekomandojë kontrollin e HbA1c pas rreth tre muajsh dhe më pas në intervale të përcaktuara sipas nevojës.

7. A duhet të ndryshoj ushqyerjen ose aktivitetin fizik?

Ushqyerja dhe aktiviteti fizik janë pjesë të rëndësishme të menaxhimit të diabetit.

Kur filloni një trajtim të ri, mund ta pyesni mjekun nëse duhet të bëni ndryshime në dietë ose në rutinën e ushtrimeve. Gjithashtu, është e rëndësishme të mësoni nëse ndonjë ushqim ose pije mund të ndërveprojë me barnat që po përdorni.

Disa ushqime dhe pije mund të ndikojnë në mënyrën se si veprojnë barna të caktuara, ndaj është mirë që çdo ndryshim i rëndësishëm në dietë të diskutohet me profesionistin shëndetësor.

8. A duhet të kontrolloj kolesterolin dhe tensionin e gjakut?

Menaxhimi i diabetit nuk lidhet vetëm me kontrollin e sheqerit në gjak. Edhe kolesteroli dhe tensioni i gjakut janë të rëndësishëm, pasi diabeti lidhet me një rrezik më të lartë për sëmundje kardiovaskulare.

Diabeti mund të shoqërohet me nivele më të ulëta të kolesterolit HDL, të njohur si “kolesteroli i mirë”, dhe nivele më të larta të LDL-së dhe triglicerideve.

Personat me diabet kanë gjithashtu rrezik më të lartë për tension të lartë të gjakut. Për këtë arsye, mjeku mund të rekomandojë kontrolle periodike të tensionit dhe yndyrave në gjak.

9. A mund të kontrolloni këmbët e mia?

Diabeti mund të shkaktojë probleme të ndryshme me këmbët, veçanërisht nëse niveli i sheqerit në gjak nuk kontrollohet mirë për një kohë të gjatë.

Ndër komplikimet e mundshme janë dëmtimi i nervave, deformimet e këmbës, plagët që shërohen ngadalë dhe dëmtimi i enëve të gjakut, i cili mund të çojë në qarkullim të dobët.

Prandaj, kontrolli i këmbëve është një pjesë e rëndësishme e kujdesit për personat me diabet. Mjeku mund të kontrollojë ndjeshmërinë, qarkullimin dhe gjendjen e lëkurës dhe këmbëve.

10. A duhet të kontrolloj funksionin e veshkave?

Niveli i lartë i sheqerit në gjak për një kohë të gjatë mund të dëmtojë veshkat. Për këtë arsye, kontrollet e funksionit të tyre janë pjesë e rëndësishme e ndjekjes së diabetit.

Mjeku mund të rekomandojë analiza të gjakut dhe urinës për të vlerësuar nëse veshkat po funksionojnë siç duhet dhe për të zbuluar herët shenja të dëmtimit.

11. A do të mund ta ndërpres ndonjëherë këtë trajtim?

Jo çdo trajtim për diabetin është domosdoshmërisht i përhershëm. Në disa raste, ndryshimet në stilin e jetesës, përfshirë ushqyerjen më të ekuilibruar, aktivitetin fizik dhe humbjen e peshës kur rekomandohet, mund të ndikojnë në nevojën për barna.

Megjithatë, çdo ndryshim i terapisë duhet të bëhet vetëm në konsultim me mjekun. Ndërprerja ose ulja e dozës pa këshillë mjekësore mund të çojë në rritjen e sheqerit në gjak.

Diabeti kërkon ndjekje të vazhdueshme

Trajtimi i diabetit nuk është i njëjtë për të gjithë dhe mund të ndryshojë gjatë jetës. Fillimi i një terapie të re është një moment i mirë për të diskutuar me mjekun jo vetëm për barnat, por edhe për mënyrën e monitorimit të sheqerit, ushqyerjen, aktivitetin fizik dhe kontrollet e tjera shëndetësore.

Pyetjet e duhura mund t’ju ndihmojnë të kuptoni më mirë trajtimin tuaj dhe të dalloni më herët ndryshimet që kërkojnë vëmendje mjekësore sipas artikullit në Healthline.