Për personat me prediabet ose diabet, ushqyerja luan një rol të rëndësishëm në menaxhimin e nivelit të sheqerit në gjak. Kjo nuk do të thotë se duhet të eliminohen plotësisht ushqime të caktuara, por se është e rëndësishme të kuptohet se si lloje të ndryshme ushqimesh dhe pijesh ndikojnë në glukozën në gjak.

Zgjedhja e ushqimeve të pasura me fibra, proteina dhe yndyra të shëndetshme mund të ndihmojë në mbajtjen e sheqerit në gjak brenda vlerave të synuara. Në të kundërt, konsumimi i tepërt i sheqernave të shtuara, pijeve me sheqer dhe ushqimeve ultra të përpunuara mund të shkaktojë rritje të shpejtë të glukozës.

Cilat ushqime dhe pije duhet të kufizohen?

Disa ushqime dhe pije mund të rrisin nivelin e glukozës dhe insulinës në gjak. Kufizimi i tyre mund të ndihmojë në menaxhimin e diabetit dhe në uljen e rrezikut për komplikime të tjera shëndetësore.

Ushqimet me sheqerna të shtuara

Ëmbëlsirat, biskotat, ëmbëlsirat e pjekura dhe produktet e tjera me sheqerna të shtuara mund të ndikojnë në rritjen e nivelit të glukozës në gjak.

Shoqata Amerikane e Zemrës rekomandon kufizimin e sheqernave të shtuara në jo më shumë se 25 gramë në ditë për gratë dhe 36 gramë për burrat.

Kjo nuk do të thotë se një person me diabet duhet të heqë përgjithmonë dorë nga çdo ëmbëlsirë. Rëndësi kanë sasia, shpeshtësia dhe mënyra se si ushqimi përshtatet me pjesën tjetër të dietës.

Pijet e ëmbëlsuara

Pijet e gazuara, pijet energjike, limonadat, pijet e ëmbëlsuara me kafe dhe pijet e tjera me sheqer mund të përmbajnë sasi të mëdha sheqeri, ndërsa ofrojnë pak vlera ushqyese.

Kufizimi i tyre mund të ndihmojë në kontrollin e nivelit të glukozës në gjak dhe të yndyrave në gjak, si dhe në uljen e rrezikut për disa probleme shëndetësore.

Ushqimet e pasura me yndyra të ngopura

Konsumimi i tepërt i yndyrave të ngopura mund të rrisë nivelin e kolesterolit dhe rrezikun për sëmundje të zemrës.

Këto yndyra gjenden në ushqime si mishi me përmbajtje të lartë yndyre, disa produkte të qumështit, lëkura e shpendëve, si dhe vajrat e palmës dhe kokosit.

Shoqata Amerikane e Diabetit rekomandon që yndyrat e ngopura të përbëjnë më pak se 10% të kalorive ditore.

Alkooli

Personat me diabet duhet të tregohen të kujdesshëm me konsumimin e alkoolit. Alkooli mund të ndikojë në aftësinë e mëlçisë për të çliruar glukozën dhe, në disa raste, mund të ndërveprojë me medikamentet e përdorura për diabetin.

Gjithashtu, disa kokteje dhe pije alkoolike mund të përmbajnë sasi të konsiderueshme sheqeri.

Nëse keni diabet dhe konsumoni alkool, është e rëndësishme të diskutoni me mjekun nëse ai mund të ndërhyjë në trajtimin tuaj dhe cila sasi është e përshtatshme për ju.

Ushqimet ultra të përpunuara

Ushqimet ultra të përpunuara shpesh përmbajnë sheqerna të shtuara, drithëra të rafinuara, yndyra, kripë, konservues dhe përbërës të tjerë të shtuar gjatë përpunimit.

Këtu mund të përfshihen disa produkte të gatshme, ushqime të paketuara, ëmbëlsira industriale dhe ushqime të shpejta.

Konsumimi i shpeshtë i ushqimeve ultra të përpunuara është lidhur me rrezik më të lartë për zhvillimin e diabetit të tipit 2.

Cilat ushqime mund të jenë zgjedhje më të mira?

Një dietë për personat me prediabet ose diabet nuk duhet të jetë e kufizuar vetëm në disa ushqime. Ka shumë alternativa ushqyese që mund të përfshihen në një plan të balancuar ushqimor.

Ushqimet e pasura me fibra

Fibrat mund t’ju ndihmojnë të ndiheni të ngopur për më gjatë dhe mund të ndikojnë në mënyrën se si trupi e përthith sheqerin.

Perimet jo niseshtore, drithërat integrale dhe bishtajoret janë ndër burimet e mira të fibrave.

Perimet si brokoli, spinaqi, lakra, specat dhe kungulli, si dhe ushqime si fasulet dhe thjerrëzat, mund të jenë pjesë e një ushqyerjeje të balancuar për personat me diabet ose prediabet.

Ushqimet e pasura me proteina

Proteinat mund të ndihmojnë në krijimin e ndjenjës së ngopjes. Burime të proteinave përfshijnë mishin pa shumë yndyrë, shpendët, peshkun, vezët dhe burime bimore të proteinave.

Megjithatë, konsumimi i shpeshtë i mishit të kuq dhe veçanërisht mishit të përpunuar është lidhur me një rrezik më të lartë për diabetin, sëmundjet kardiovaskulare dhe disa lloje të kancerit. Për këtë arsye, mund të jetë e dobishme që këto ushqime të konsumohen me masë.

Frutat

Frutat përmbajnë vitamina, minerale, antioksidantë dhe fibra. Ato përmbajnë edhe karbohidrate, por kjo nuk do të thotë se personat me diabet duhet t’i shmangin.

Shumica e frutave kanë indeks të ulët ose mesatar glicemik dhe mund të jenë pjesë e një plani të shëndetshëm ushqimor. Rëndësi ka porcionimi dhe mënyra se si frutat përshtaten me ushqyerjen e përgjithshme.

Yndyrat e shëndetshme

Trupi ka nevojë për yndyra, por rëndësi ka lloji i yndyrës që konsumohet.

Vaji i ullirit dhe avokadoja janë ndër burimet e yndyrave të pangopura. Edhe peshqit e pasur me acide yndyrore omega-3, si salmoni, mund të jenë pjesë e një ushqyerjeje të shëndetshme.

Pijet pa sheqer

Uji nuk është e vetmja zgjedhje për personat me prediabet ose diabet. Kafeja dhe çaji pa sheqer mund të konsumohen gjithashtu.

Në rastin e kafesë, është mirë të shmangen sasitë e mëdha të sheqerit, shurupeve dhe kremrave të ëmbëlsuar që mund ta kthejnë një pije me pak kalori në një burim të konsiderueshëm sheqeri.

Uji mineral i gazuar pa sheqer dhe pijet pa sheqer janë gjithashtu alternativa të mundshme.

Pse janë të rëndësishme karbohidratet?

Karbohidratet janë një nga burimet kryesore të energjisë për organizmin. Ato gjenden në ushqime në forma të ndryshme, përfshirë sheqernat, niseshten dhe fibrat.

Shumica e karbohidrateve, me përjashtim të fibrave, shpërbëhen në glukozë gjatë procesit të tretjes. Insulina, një hormon i prodhuar nga pankreasi, ndihmon që glukoza të kalojë nga gjaku në qelizat e trupit, ku përdoret për energji.

Te diabeti i tipit 2, i cili përbën shumicën e rasteve të diabetit, organizmi nuk e përdor insulinën në mënyrë efektive dhe, me kalimin e kohës, mund të mos prodhojë mjaftueshëm prej saj. Si rezultat, glukoza mund të grumbullohet në gjak dhe të shkaktojë nivele të larta të sheqerit në gjak.

Për këtë arsye, personat me diabet duhet t’i kushtojnë vëmendje jo vetëm sasisë së karbohidrateve që konsumojnë, por edhe llojit të tyre.

Nuk ka nevojë të hiqni dorë nga gjithçka

Të kesh prediabet ose diabet nuk do të thotë domosdoshmërisht se duhet të eliminosh plotësisht ushqime ose grupe të caktuara ushqimore.

Qëllimi është të krijohet një mënyrë ushqyerjeje e balancuar, ku ushqimet me shumë sheqer të shtuar, pijet e ëmbëlsuara dhe produktet ultra të përpunuara konsumohen më rrallë, ndërsa perimet, frutat, drithërat integrale, proteinat dhe yndyrat e shëndetshme zënë një pjesë më të madhe të dietës.

Nevojat ushqimore ndryshojnë nga një person te tjetri dhe varen edhe nga lloji i diabetit, medikamentet, aktiviteti fizik dhe faktorë të tjerë. Prandaj, personat me diabet ose prediabet mund të përfitojnë nga këshillimi me mjekun ose një dietolog për të krijuar një plan ushqimor të përshtatur me nevojat e tyre.

Në fund, menaxhimi i sheqerit në gjak nuk lidhet me një ushqim të vetëm, por me zgjedhjet ushqimore dhe zakonet që ndërtohen në mënyrë të vazhdueshme sipas artikullit në Healthline.