Ndonjëherë hyjmë në një vend të panjohur dhe, për disa sekonda, kemi një ndjesi të çuditshme: sikur kemi qenë aty më parë. Mund të na duket e njohur pamja, atmosfera apo edhe ajo që po ndodh në atë moment.

Kjo përvojë quhet déjà vu, një shprehje frënge që do të thotë “e parë më parë”.

Déjà vu nuk do të thotë domosdoshmërisht se kemi qenë vërtet në atë vend. Një shpjegim është se truri mund të përpunojë një përvojë të re në mënyrë shumë të ngjashme me një kujtim të mëparshëm. Për një moment, ndjenja e familjaritetit shfaqet përpara se truri të arrijë të kuptojë nga vjen ajo.

Mund të ndodhë edhe kur një vend i ri ka elemente që ngjajnë me diçka që kemi parë më herët. Për shembull, një rrugë mund të ketë të njëjtën pamje si një lagje ku kemi jetuar, ose një dhomë mund të ketë ndriçim dhe mobilim që na kujton një vend tjetër. Truri i kap këto ngjashmëri edhe kur ne nuk i vërejmë me vetëdije.

Déjà vu është relativisht e zakonshme dhe zakonisht zgjat vetëm disa sekonda. Për shumicën e njerëzve, është thjesht një përvojë kalimtare e mënyrës se si truri përpunon kujtesën dhe familjaritetin.

Ndoshta pjesa më interesante është se ndonjëherë truri mund të na japë ndjesinë “e kam përjetuar këtë më parë”, edhe kur nuk mund të kujtojmë asnjëherë saktësisht kur.