Një aktivitet kaq i thjeshtë sa ngjitja e shkallëve mund të lidhet me një shëndet më të mirë të zemrës dhe një rrezik më të ulët të vdekjes së parakohshme, sipas një rishikimi të ri sistematik dhe meta-analize.

Studimi, i publikuar më 13 gusht në American Journal of Cardiovascular Drugs, përfshiu nëntë studime me gati gjysmë milioni të rritur. Studiuesit shqyrtuan lidhjen mes ngjitjes së shkallëve dhe rrezikut për vdekje nga sëmundjet kardiovaskulare, vdekje nga çdo shkak, infarkt, goditje në tru dhe insuficiencë kardiake.

Rezultatet janë premtuese, por nuk dëshmojnë se ngjitja e shkallëve shkakton drejtpërdrejt uljen e këtyre rreziqeve. Studiuesit gjithashtu nuk kanë përcaktuar ende se sa shkallë duhet të ngjiten në ditë për të marrë përfitimin më të madh.

Rreziku i vdekjes kardiovaskulare ishte 39% më i ulët

Nëntë studimet përfshinë të rritur të moshës 35 deri në 84 vjeç, mes tyre persona të shëndetshëm dhe njerëz me histori infarkti ose sëmundjeje arteriale periferike.

Për të analizuar veçanërisht rrezikun e vdekjes, studiuesit kombinuan të dhënat nga pesë prej këtyre studimeve, me gjithsej 455,619 pjesëmarrës.

Ata zbuluan se personat që ngjisnin shkallët kishin një rrezik 39% më të ulët për të vdekur nga sëmundjet kardiovaskulare dhe një rrezik 24% më të ulët për të vdekur nga çdo shkak.

Disa nga studimet treguan gjithashtu se ngjitja e shkallëve lidhej me një rrezik më të ulët për probleme kardiovaskulare si infarkti, goditja në tru dhe insuficienca kardiake. Megjithatë, mënyra të ndryshme të matjes së aktivitetit dhe dallimet mes studimeve nuk lejuan që studiuesit të përcaktonin një përqindje të përgjithshme të uljes së rrezikut për këto sëmundje.

Studiuesit theksojnë se rezultatet tregojnë një lidhje, por nuk provojnë shkakësinë. Persona që ngjisin më shumë shkallë mund të kenë edhe nivele më të larta të aktivitetit fizik në përgjithësi dhe zakone të tjera më të shëndetshme që ndikojnë në shëndetin e zemrës.

Megjithatë, rezultatet janë konsideruar domethënëse nga ekspertët. Kardiologu parandalues Kaustubh Dabhadkar tha se nëse një ilaç do të ulte rrezikun e sëmundjeve të zemrës me një të tretën, do të ishte jashtëzakonisht i kërkuar. Ndërsa ngjitja e shkallëve është një aktivitet i thjeshtë që mund të ofrojë përfitime të ngjashme, pa pasur nevojë për një pajisje apo trajtim të veçantë.

Si ndihmon ngjitja e shkallëve zemrën?

Ngjitja e shkallëve është një formë relativisht intensive e aktivitetit fizik që mund të kryhet brenda pak minutash.

Kur ngjisim shkallët, rrahjet e zemrës përshpejtohen dhe trupi duhet të punojë kundër gravitetit. Kjo rrit shpenzimin e energjisë dhe kërkesën e sistemit kardiovaskular dhe të frymëmarrjes.

Sipas kardiologut Paul Drury, përfitimet janë të ngjashme me ato të formave të tjera të ushtrimeve fizike. Aktiviteti i rregullt mund të ndihmojë në uljen e tensionit të gjakut, përmirësimin e niveleve të kolesterolit dhe menaxhimin e peshës.

Ngjitja e shkallëve mund të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e kondicionit kardiovaskular dhe në forcimin e muskujve. Intensiteti mund të variojë nga i moderuar në të lartë, në varësi të ritmit dhe nivelit fizik të personit.

Sipas rekomandimeve për aktivitetin fizik, të rriturit duhet të synojnë të paktën 150 minuta aktivitet fizik me intensitet të moderuar ose 75 minuta aktivitet me intensitet të lartë në javë, krahas ushtrimeve për forcimin e muskujve të paktën dy ditë në javë.

Sa shkallë duhet të ngjisim?

Nuk ka ende një numër të përcaktuar shkallësh që ekspertët mund ta rekomandojnë si sasinë ideale ditore për shëndetin e zemrës.

Megjithatë, një studim i vitit 2023, i përfshirë në këtë rishikim, gjeti se rreziku i sëmundjeve kardiovaskulare ulej me rritjen e aktivitetit. Rreziku më i ulët u vërejt te personat që ngjisnin rreth gjashtë kate, ose afërsisht 60 shkallë në ditë. Përtej këtij niveli, studiuesit nuk vunë re ulje të mëtejshme të rrezikut.

Një tjetër studim i vitit 2022 sugjeroi se edhe disa minuta aktivitet intensiv të shpërndara gjatë ditës mund të jenë të dobishme. Në atë studim, rreth 4.4 minuta aktivitet intensiv të ndërprerë në ditë u shoqëruan me një rrezik 32–34% më të ulët të vdekjes nga sëmundjet kardiovaskulare dhe 26–30% më të ulët të vdekjes nga çdo shkak.

Këto shpërthime të shkurtra aktiviteti mund të përfshijnë lëvizje të shpejta gjatë përditshmërisë, si ecja shumë shpejt ose ngjitja e shkallëve.

Si të përfshini më shumë shkallë në ditën tuaj

Nëse nuk jeni mësuar me aktivitet fizik, ekspertët këshillojnë të filloni gradualisht. Nuk është e nevojshme të përqendroheni menjëherë te një numër i caktuar shkallësh.

Mund të filloni duke zgjedhur shkallët në vend të ashensorit ose shkallëve lëvizëse, ose duke e ndarë aktivitetin në disa periudha të shkurtra gjatë ditës.

Sipas ekspertëve, përparimi është më i rëndësishëm se përsosmëria. Edhe një aktivitet i thjeshtë si ngjitja e disa shkallëve mund të jetë një pikënisje drejt një stili jetese më aktiv dhe një shëndeti më të mirë të zemrës.

Megjithatë, shkallët nuk janë të përshtatshme ose të qasshme për të gjithë, veçanërisht për personat me kufizime në lëvizje ose me probleme të caktuara të kyçeve dhe sistemit muskuloskeletal.

Në këto raste, mund të zgjidhen forma të tjera të aktivitetit fizik. Ecja, çiklizmi, noti ose çdo aktivitet tjetër që rrit rrahjet e zemrës për disa minuta mund të kontribuojë gjithashtu në shëndetin kardiovaskular.

Në fund, mesazhi kryesor i studimit nuk është domosdoshmërisht se të gjithë duhet të ngjisin një numër të caktuar shkallësh, por se qëndrimi aktiv është një nga mënyrat e rëndësishme për të mbrojtur shëndetin e zemrës sipas artikullit në Healthline.